کاریان گشت سرزمین پارس

تور شمال گردی

تور کاشان و ماسوله

تور یزدگردی

تور شیرازگردی

تور عکاسی

تور کویر

تور طبیعت گردی

تور بانوان

تور روزانه پاسارگاد، تخت جمشید و نقش رستم

تور روزانه پاسارگاد، تخت جمشید و نقش رستم از شیراز
تور تمام‌روز پاسارگاد، تخت جمشید و نقش رستم یکی از محبوب‌ترین تورهای تاریخی شیراز است که هر روز ساعت ۸ صبح از شیراز آغاز می‌شود. در این سفر جذاب به بازدید از مهم‌ترین آثار ثبت‌شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو می‌رویم؛ از جمله پاسارگاد، آرامگاه کوروش کبیر، تخت جمشید، نقش رجب و نقش رستم.
با توجه به وسعت و جزئیات فراوان این مجموعه‌های ارزشمند، همراهی راهنمای حرفه‌ای باعث می‌شود ضمن افزایش دانش تاریخی، از زمان خود نیز بهترین استفاده را داشته باشید. اگر به عکاسی علاقه‌مند باشید، راهنمای محلی نکات کاربردی عکاسی در این محوطه‌های تاریخی را نیز در اختیار شما قرار می‌دهد.
________________________________________
⭐ بخش‌های برجسته تور پاسارگاد و تخت جمشید
پاسارگاد
پاسارگاد محل تاج‌گذاری کوروش کبیر در سال ۵۲۹ پیش از میلاد و نخستین پایتخت هخامنشیان است. این مجموعه ارزشمند در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و شامل بخش‌های زیر می‌باشد:
• آرامگاه کوروش بزرگ
• کاخ دروازه
• کاخ بارعام
• کاخ اختصاصی
• کوشک‌ها
• آب‌نماهای پردیس شاهی
• آرامگاه کمبوجیه
• تل تخت (ساختار دفاعی)
• کاروانسرای مظفری
________________________________________
تخت جمشید
ساخت مجموعه باشکوه تخت جمشید به دستور داریوش اول حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد آغاز شد و نزدیک به ۱۵۰ سال ادامه یافت. این مجموعه نماد شکوه معماری هخامنشی و حاصل همکاری هنرمندان و معماران از سراسر امپراتوری است.
تخت جمشید در ۵۷ کیلومتری شیراز و در دامنه کوه رحمت، نزدیک مرودشت قرار دارد و بخش‌های مهم آن عبارت‌اند از:
• کاخ تچر (کاخ داریوش)
• کاخ هدیش (کاخ خشایارشا)
• کاخ مرکزی
• کاخ صدستون
• کاخ دروازه ملل
• کاخ بانوان (موزه تخت جمشید)
• خزانه
• مقابر اردشیر دوم و سوم
• مقبره نیمه‌تمام داریوش سوم
________________________________________
نقش رستم
نقش رستم از مهم‌ترین محوطه‌های تاریخی ایران و ثبت‌شده در میراث جهانی یونسکو است که آثار دوره‌های ایلامی، هخامنشی، ساسانی و قاجار را در خود جای داده است. مهم‌ترین دیدنی‌های این مجموعه:
• نقش برجسته ایلامی
• نقش برجسته اردشیر بابکان در برابر اهورامزدا
• آرامگاه داریوش اول
• آرامگاه خشایارشا
• آرامگاه اردشیر اول
• آرامگاه داریوش دوم
• کعبه زرتشت
این مجموعه در فاصله ۶ کیلومتری تخت جمشید قرار دارد.
________________________________________
📍 مکان‌های مورد بازدید در تور
• پاسارگاد
• تخت جمشید
• نقش رستم
• نقش رجب
________________________________________
⚠️ نکات مهم پیش از شرکت در تور
• ورود کیف‌های بزرگ و چمدان به تخت جمشید ممنوع است.
• ورود دوربین حرفه‌ای و پهپاد به محوطه‌ها امکان‌پذیر نیست.
• بازدید در فضای باز انجام می‌شود؛ کلاه، چتر و کرم ضدآفتاب همراه داشته باشید.
• کفش مناسب پیاده‌روی استفاده کنید.
• به دلیل گروهی بودن تور، حضور به‌موقع در محل حرکت الزامی است.
• هنگام رزرو، شماره تماس در دسترس ثبت نمایید.
________________________________________
❓ سوالات متداول تور پاسارگاد و تخت جمشید
بهترین زمان سفر چه زمانی است؟
بهترین زمان بازدید از نظر آب‌وهوا ماه‌های فروردین، اردیبهشت، شهریور، مهر و آبان است. در صورت نداشتن حساسیت به سرما، روزهای بدون بارندگی زمستان نیز مناسب هستند. این تور در تمام روزهای سال (به‌جز تعطیلی مجموعه‌ها) برگزار می‌شود.
________________________________________
تا چه زمانی قبل از تور می‌توان رزرو کرد؟
رزرو تور روزانه تا ساعت ۲۲ شب قبل از اجرای تور امکان‌پذیر است. همچنین در صورت تکمیل نشدن ظرفیت، امکان ثبت‌نام حضوری نیز وجود دارد.
________________________________________
آیا امکان تور اختصاصی وجود دارد؟
بله. در صورت درخواست، تور اختصاصی پاسارگاد و تخت جمشید در ساعت دلخواه شما برگزار می‌شود.
________________________________________
مدت زمان بازدید در تور گروهی چقدر است؟
• تخت جمشید: حدود ۲ ساعت
• نقش رستم: حدود ۴۵ دقیقه
• نقش رجب: حدود ۱۵ دقیقه
________________________________________
آیا زمان آزاد برای عکاسی داریم؟
بله. پس از توضیحات راهنما، زمان مناسبی برای عکاسی و بازدید آزاد در نظر گرفته می‌شود. برای عکاسی حرفه‌ای یا بازدید پژوهشی، تور اختصاصی توصیه می‌شود.
________________________________________
از چه خودروهایی استفاده می‌شود؟
بسته به تعداد مسافران، از خودروی سواری، ون یا اتوبوس دارای مجوز و استاندارد ایمنی استفاده می‌شود.

یزد

یزد سرزمین آب‌انبارها، بادگیرها و کوچه‌های آشتی‌کنان است. خاکی کویری که تاریخی چندهزارساله را در خود دارد.
تاریخچه

یزد کلمه‌ایست باستانی که به «یُشت»، «یسن» یا «یزت» برمی‌گردد و به مفاهیم نیایش، ایزد و پرستش نزدیک است.

استان یزد با قدمتی سه‌هزارساله مملو است از آثاری که در گوشه‌و‌کنار آن پراکنده‌اند؛ سنگ‌نوشته‌های کوه ارنان، سفال‌های نقش‌دار نارین‌قلعه‌ی میبد و و آثار معماری یافته‌شده در آن دلیلی بر این مدعی هستند.
جغرافیا

یزد استانی در مرکز ایران است که از شمال با خراسان رضوی، شمال غربی با سمنان، از غرب با اصفهان، از شرق با خراسان جنوبی، از جنوب و جنوب غربی با فارس و از شرق و جنوب شرقی با کرمان همسایه است.

خشکی استان باعث شده کشاورزی تنها در برخی مناطق آن رواج داشته باشد. بعضی محصولات این استان را انار، پسته، غلات، پنبه، چغندر قند، کنجد و خرمای بافق تشکیل می‌دهند.

استان یزد گونه‌های جانوری خاصی را در خود جای داده است و همین امر موجب شده بخش قابل توجهی از این استان به مناطق شکارممنوع و حفاظت‌شده اختصاص یابد. گور ایرانی، کاراکال، بزمجه بیابانی، هوبره، باقرقره شکم‌سیاه و یوزپلنگ آسیایی در این منطقه زندگی می‌کنند.
آب و هوا

این استان که روی کمربند خشک جهانی قرار گرفته است، تابستان‌هایی خشک، گرم و طولانی و زمستان‌هایی سرد و تقریبا مرطوب دارد. از ابتدای اسفند تا اوایل اردیبهشت که هوا معتدل است، زمان مناسبی برای سفر به شهرهای این استان به حساب می‌آید.
شهرهای استان یزد

بیشتر شهرهای این استان قدمتی بسیار دارند و آثار باستانی بااهمیتی را در دل خود جای داده‌اند. یزد، میبد، اردکان، مهریز، تفت، ابرکوه، اشکذر و بافق برخی از این شهرهای کویری هستند.
یزد

یزد –اولین شهر خشتی جهان- نخستین شهر ایران است که در یونسکو به ثبت رسیده است و به این‌خاطر که بافت سنتی آن دست‌نخورده باقی مانده است مورد توجه گردشگران ایرانی و خارجی بسیاریست.

در مورد ساخت یزد روایت‌های متعددی وجود دارد؛ برخی آن را به اسکندر مقدونی و برخی دیگر به یزدگرد اول نسبت می‌دهند. یونانیان در کتاب‌هایشان از این شهر با نام «ایستایس» یاد کرده‌اند.

آب‌انبارها بخشی از جاذبه‌های دیدنی این شهر هستند؛ آب‌انبار شش بادگیری و آب‌انبار رستم‌گیو از نمونه‌های این بناهای قدیمی هستند.

آتشکده‌ي بهرام، مجموعه‌ی امیرچخماق، موزه‌ی مارکار، خانه‌ی هنر، مدرسه‌ی ضیاییه یا زندان اسکندر، موزه‌ی آب، خانه‌ی لاری‌ها، مسجد جامع کبیر، بازار خان، موزه‌ی مردم‌شناسی حیدرزاده، باغ دولت‌آباد و حمام ابوالمعالی از دیگر دیدنی‌های شهر هستند.
میبُد

میبد شهری کویریست که به دلیل تاریخ کهن و دیدنی‌های باستانی‌اش اهمیت زیادی دارد و به شهر سفال و شهر جهانی زیلو شهرت پیدا کرده است. برخی نوشته‌های تاریخی، میبد را به عنوان اولین محل یکجانشینی در مرکز ایران معرفی کرده‌اند.

نارین‌قلعه که ساخت آن را به دوره‌ی اشکانی نسبت می‌دهند، قلعه‌ی مهرجرد، برج کبوترخانه، کاروانسرای شاه‌عباسی، چاپارخانه، آب‌انبار کلار، زورخانه‌ي پوریای ولی، موزه‌ی زیلو و سفال، خانه‌ی تاریخی سالار، قلعه‌ي بارچین، مسجد جامع و یخچال خشتی میبد از دیدنی‌های مهم این شهر هستند.
اردکان

اردکان منطقه‌ای صنعتی است که صنایع عظیم آهن و فولاد را در خود جای داده است. در عین حال از نظر تولید پسته، انار و روناس اهمیت زیادی دارد.

برخی از تاریخ‌نویسان پیشینه‌ی این شهر را پس از اسلام می‌دانند، حال آن‌که نام شهر به زبان‌های باستانی و زرتشتی اشاره دارد. در یکی از روایت‌ها درباره‌ی نام این شهر آمده است که «ارد» به معنای مقدس است و «کان» هم به جای و مکان اشاره می‌کند. به این ترتیب امکان دارد بنای این شهر به زرتشیتیان بازگردد.

پارک ملی سیاهکوه –تنها پارک ملی استان یزد، کاروانسرای برج ارجنان، موزه مردم‌شناسی، مسجد جامع اردکان که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، بازار، خانه‌ی تاریخی تقدیری، خانه‌ی تاریخی سنایی، زیارتگاه پیرهرشت زرتشتیان، قلعه و منارجنبان خرانق، پیر سبز چک‌چک و پارک شهر اردکان برخی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی این شهر هستند.

محله‌ی زرتشتی‌ها در شریف‌آباد هم مکان مناسبی برای گشت‌و‌گذار، دیدن خانه‌های زرتشتیان و آتشکده‌ی اردکان است.
مِهریز

رباط یا کاروانسرای زین‌الدین حدود ۳۰ کیلومتر با مهریز فاصله دارد و پیشینه‌اش به دوران صفویه بازمی‌گردد. ساختمان این کاروانسرا مدور است و به عنوان هتل سنتی پذیرای گردشگران است.

مسجد جامع باغ بهار، روستای قدیمی سریزد، عمارت سَنَمبَر و قلعه‌ی تاریخی سریزد که از دوران ساسانیان باقی مانده، کاروانسرای کهنه، رباط نو، چاپارخانه، باغ مدرسی، آب انبار پای برج، مسجد جامع سریزد، قلعه مهر پادین، قلعه‌ی تاریخی خورمیز، سنگ‌نگاره‌های کوه ارنان، زیارتگاه پیرناکی، باغ آهو و سروی که عمرش به هزارسال می‌رسد از دیدنی‌هایی هستند که مهریز را برای گردشگران جذاب کرده‌اند.
اقامت‌گاه‌ها

از بین هتل‌های یزد هتل پارسیان صفائیه، هتل داد، هتل باغ مشیرالممالک، هتل ارگ، هتل باغ‌سرا، هتل کاریز و مهمانسرای جهانگردی اردکان و همچنین هتل حاج ملک میبد نیز گزینه‌های خوبی برای میزبانی گردشگران هستند.

استان یزد اقامت‌گاه‌های بومگردی زیادی دارد که می‌توانیم به اقامت‌گاه بومگردی خانه خشتی و اقامت‌گاه سنتی طارونه در شهر یزد، اقامت‌گاه بومگردی شیرین و فرهاد میبد و اقامت‌گاه بومگردی سرای بهشت بافق و همچنین اقامت‌گاه بومگردی ماه‌بی‌بی و شبستان در اردکان اشاره کنیم.
غذاهای محلی

غذاها و خوراکی‌های سنتی این استان کهن کم نیستند. آش شولی که با چاشنی سرکه یا رب انار سرو می‌شود شهرت خاصی در یزد و همچنین میان گردشگران دارد.

آش گندم یزدی هم که به آش امام حسین هم معروف است، از انواع حبوبات تهیه می‌شود و طرفداران زیادی دارد.

آش آلو، آش آبغوره، آش ماش، آش کدو، آش انار، قیمه نخود که به جای لپه نخود دارد، خورش به آلو، قلیه کدو یزدی، کوفته لپه، کوفته نخودچی برخی از غذاهای سنتی این استان هستند.
رستوران‌ها

رستوران ترمه و ترنج یزد چلوکباب‌های خوبی دارد. رستوران مارکوپولوی هتل شرق با منظره‌ی دل‌انگیزش کباب، و سوپ عدس خوش‌طعمی به مسافران ارائه می‌کند.

کافه عدسی پناهنده در یزد تنها عدسی دارد و قدمت ۶۰ ساله‌اش باعث شده محبوبیت زیادی داشته باشد.

تالار یزد یا آقا قهوه‌چی هم غذاهای ایرانی بسیار خوش‌طعمی دارد و همین مسئله شلوغی زیاد آن را موجب شده است.

رستوران شاه‌عباسی در کاروانسرای شاه‌عباسی میبد که از دوران صفویه به جای مانده، رستوران هتل حاج‌الملک و رستوران سنتی گلشن در میبد هم طرفداران خودش را دارد.
صنایع دستی

میبد یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سفال و سرامیک در ایران است. نقوش مرغ و ماهی و خورشید خانم را می‌توان روی سفال‌های بدون لعاب و لعاب‌دار این منطقه دید.

دارایی‌بافی که امروزه به ندرت اثری از آن یافت می‌شود (دارایی نوعی پارچه بوده که برای تهیه‌ی بقچه، رولحافی و... استفاده می‌شده است)، ترمه، شعربافی، شمد، زیلوبافی و تولید چادر شب دیگر صنایع دستی این استان را تشکیل می‌دهند.
سوغات

یزد استان خوراکی‌ها و تنقلات شیرین است.

حلوا ارده اردکان، کیک یزدی مشهور، قطاب، باقلوا، پشمک، نقل، شیرینی حاج بادومی، نان برنجی، سوهان آردی و سوهان خانی، لوز (لوز بیدمشک، لوز بادامی و لوز نارگیل)، منقا یا شیرینی پنجره‌ای و نان سوروک برخی از شیرینی‌ها و خوراکی‌های خوش‌مزه‌ای این استان هستند.
آداب و رسوم

استان یزد هم مانند دیگر استان‌های کشور، آیین‌ها و آداب و رسوم بسیاری دارد که جذاب‌ترین‌شان به زمان عاشورا مربوط می‌شوند. گردشگران زیادی در این روزها راهی استان یزد می‌شوند تا شاهد مراسم عزاداری باشند. تعزیه‌خوانی هنوز هم در برخی شهرهای استان و به‌ویژه میبد برگزار می‌شود. میبدی‌ها همچنین مراسمی به اسم شاه حسن، شاه حسین دارند که دو روز پیش از محرم آغاز می‌شود. فاصله‌ی مهدیه‌ی میبد تا یکی از امامزاده‌ها آب و جارو می‌شود و مردم دایره‌وار کمرهای یکدیگر را می‌گیرند و شاه حسن و شاه حسین می‌گویند.

همدان

جاذبه‌ها و تاریخچه

قدمت استان همدان

استان همدان یکی از استان‌های با تاریخچه‌ی باستانی در ایران است. تاریخ به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که استان همدان در دوران مادها بنا شده است. این استان محل زندگی اقوام مختلفی است که در سراسر استان پراکنده شده‌اند. اقوامی مانند فارس و ترک در نیمه‌ی شمالی و لر و لَک‌ در نیمه‌ی جنوبی استان زندگی می‌کنند. همچنین، بخشی از مردم کرد کشورمان نیز در نیمه‌ی غربی و شمال غربی استان همدان ساکن هستند.

جغرافیا

استان همدان در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده است و همسایگان آن شامل استان‌های کردستان، کرمانشاه، زنجان، لرستان و مرکزی می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین رودخانه‌های ایران، رود گاماسیاب، از درون این استان عبور می‌کند. قله‌ی الوند نیز که در فهرست میراث طبیعی ایران ثبت شده است، بیشترین شهرت را در بین کوه‌های همدان دارد. شهرهای تویسرکان، ملایر، کبودرآهنگ، بهار، نهاوند و رزن نیز به عنوان شهرهای مهم استان همدان شناخته می‌شوند.

آب‌وهوا

استان همدان آب‌وهوایی با زمستان‌های سرد و برفی و تابستان‌های معتدل دارد. دماهای این استان در فصل‌های زمستان و تابستان با یکدیگر تفاوت زیادی دارند. موقعیت دشت‌ها در نزدیکی کوه‌های بلند باعث شده که بادهای شدیدی در این منطقه وزش داشته باشند.

اگر از زمستان‌های سرد فراری هستید، بهترین زمان برای سفر به همدان از اردیبهشت تا انتهای شهریور است. استان همدان در هر فصلی جاذبه‌های خاص خود را دارد که می‌توانید از این بهانه برای یک سفر فراموش‌نشدنی به این منطقه استفاده کنید.

شهرهای استان همدان:

شهر همدان

شهر همدان که محلی‌ها آن را هِمِدان می‌نامند، در استان همدان واقع شده است و در دامنه کوه الوند قرار دارد. این شهر به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران در سال ۱۳۸۵ میلادی انتخاب شده است. مردم همدان به زبان فارسی با لهجه همدانی صحبت می‌کنند.
مکان های دیدنی

با توجه به روایات موجود، تپه‌ی هگمتانه که در آن شهر تاریخی هگمتانه واقع شده است، در گذشته بخشی از حکومت مادها بوده است. در دوره‌ی هخامنشیان نیز از آن به عنوان پایتخت تابستانی استفاده می‌شده است. همدان به عنوان یک شهر مهم در مسیر جاده ابریشم، روابط بازرگانی مهمی را بین مناطق غرب ایران برقرار می‌کرد.

غار علیصدر، که مشهورترین غار آبی ایران است، در شهر همدان و در روستای علیصدر قرار دارد. این غار در فصل تابستان دارای هوای خنک و در فصل زمستان گرم است. امکان بازدید از این غار با قایق وجود دارد و تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای شما به یادگار خواهد ماند.

آرامگاه باباطاهر، آرامگاه ابوعلی‌سینا، آرامگاه عین‌القضات، عمارت باغ نظری و میدان امام برخی از جاذبه‌های دیدنی همدان هستند. کتیبه گنجنامه در نزدیکی شهر، برج قربان، مجسمه شیرسنگی، گنبد علویان، مقبره استرومردخای و روستای وَرکانه نیز می‌توانند در لیست بازدید شما قرار بگیرند.

شهر ملایر

شهر ملایر در جنوب شرقی استان همدان قرار گرفته است و بیشتر ساکنان آن به کشاورزی مشغول هستند. محصولات خشکبار مهمی مانند انگور و زردآلو از این شهر به بازارهای دیگر صادر می‌شوند. جاذبه‌هایی مانند یخچال میرفتاح، شهر زیرزمینی سامن، تپه نوشیجان، پارک سیفیه و بام ملایر، خانه لطفعلیان و مقبره سیف‌الدوله از جاذبه‌های گردشگری ملایر هستند.

تویسرکان

تویسرکان نیز یکی از شهرهای کوهستانی همدان است. نام تویسرکان از دو دهکنار به نام‌های "توی" و "سرکان" گرفته شده است. برخی از باورها نشان می‌دهد که نام تویسرکان به قومی برمی‌گردد که در این ناحیه زندگی می‌کرده‌اند. کاروانسرای شاه‌عباسی، مسجد جامع سرابی، آرامگاه حیقوق نبی، مدرسه شیح علیخانی، خانه مسعودی، آرامگاه آرتیمانی، دره سرکان، دره آرتیمان، مسجد شیح علیخان زنگنه و درخت دوهزار ساله برخی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی تویسرکان هستند.

شهر بهار

شهر بهار یکی از شهرهای غربی استان همدان است و اکثر مردم آن به صنایع دستی مشغول هستند. در نوشته‌های قدیمی به این شهر با نام‌های بهار، چمن، قلعه بهار و مرغزار قراتکین اشاره شده است. برای خرید سوغاتی‌ها حتما به لالجین، پایتخت سفال ایران، سر بزنید. در سفر به بهار، کاروانسرای تاج‌آباد و پل مهاجران را نیز می‌توانید بازدید کنید.

شهر نهاوند

شهر نهاوند قدمتی به هزاره سوم پیش از میلاد دارد و سکونت کاسی‌ها در آن زمان آغاز شده است. این شهر امروزه به دلیل طبیعت بکر و سراب‌هایش شهرت دارد. اکثریت جمعیت نهاوند را لرها تشکیل می‌دهند و اقوام کرد و ترک نیز در این شهر زندگی می‌کنند. مقبره باباپیر، حمام حاج‌آقاتراب، مسجد جامع، مقبره لقمان‌بن مقرن، سراب گیان، سراب گاماسیاب و سراب فارسبان برخی از جاذبه‌های گردشگری نهاوند هستند.

اقامت‌گاه‌های استان همدان

در استان همدان، علاوه بر هتل‌های زیادی که به مسافران خدمات ارائه می‌دهند، اقامتگاه‌های سنتی و بوم‌گردی نیز وجود دارند. این اقامتگاه‌ها به شما امکان می‌دهند غذاها و نوشیدنی‌های محلی هر منطقه را تجربه کنید. برخی از اقامتگاه‌های استان همدان شامل اقامتگاه بوم‌گردی مزداگرد در فاصله ۲۱ کیلومتری از شهر همدان، آرتینا، آمادای، ورکانه در فاصله ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی همدان و دهکده سنتی و اقامتی آقبلاق در روستای آقبلاق هستند.

غذاهای محلی همدان

بعضی از غذاهای محلی استان همدان عبارتند از: آش خشکبار که از ترکیب انواع برگه هلو، آلبالو خشک و آلو، سبزی آش، رشته و حبوبات تهیه می‌شود، آبگوشت قرمه، آش برنج همدان، آش اوماج، آش بادمجان ملایر، کوفته و سردوش همدانی، آش هویج و جو و آش کاچی همدان.

رستوران‌ها

همچنین در استان همدان رستوران‌های متعددی وجود دارند که می‌توانید در آن‌ها وعده های غذایی مختلفی را میل کنید. برخی از رستوران‌های معروف این استان شامل رستوران دیزی‌سرای آریاییان که برای خوردن دیزی مناسب است، رستوران دلتا که غذاهای ایرانی و محلی با قیمت مناسبی ارائه می‌کند، رستوران کاکتوس، رستوران داریوش گنجنامه، باغ رستوران نعل اشکنه که در مسیر دریاچه عباس‌آباد قرار دارد، موزه و سفره‌خانه‌ی سنتی حمام قلعه، رستوران میسان در تپه تفریحی عباس‌آباد و بریانکده پسر خوب هستند.

صنایع دستی

همدان به خاطر سنت غنی از صنایع دستی شهرت دارد. صنعتگران ماهر محصولاتی نظیر سفالگری، گلیم‌بافی و حکاکی چوب تولید می‌کنند. بازدیدکنندگان می‌توانند از بازارهای محلی بازدید کرده و به صورت مستقیم با هنر اصیل این منطقه آشنا شوند و سوغاتی‌های منحصر به فردی که هویت فرهنگی منطقه را منعکس می‌کنند، به خانه ببرند.

سفال‌گری، چرم‌سازی و دباغی، پوستین‌دوزی، صنایع دستی جوبی مانند معرق، منبت‌کاری و خراطی، سنگ‌تراشی، گلیم نهاوند و گیوه‌بافی، شیشه‌گری، مرواربافی ملایر و فرش‌بافی برخی از صنایع دستی این استان هستند.

سوغاتی‌های استان همدان

برخی از سوغاتی‌های استان همدان شامل آبگینه (ظروف سنتی شیشه‌گیری)، فرش، مبل و گیوه ملایر، گلیم‌های مشهور نهاوند، ظروف مسی و طلا‌کوب و نقره‌کوب و وسایل چوبی با هنرمندی روی آن‌ها، چرمی‌جات، ظروف سفالی مرغوب، حلوا لوزی، برساق (شیرینی همدان)، خشکبار، گردوی تویسرکان، آب‌نبات قیچی، شیره‌ی انگور، باسلق ملایر، نقل تویسرکان، بادام، پشمک، سماق، کشمش و سایه‌خشک، نان‌چای، انگشت‌پیچ، نان‌گرده، حلوا زرده و نان کماج است.

آداب و رسوم

آداب و رسوم مردم استان همدان شامل فال سوزن در تویسرکان، چره‌گردان و سمنوپزان در فصل بهار، آیین‌های شیرواره و خرمن‌کوبی در فصل تابستان و پاییز، قازیان در فصل پاییز و چله‌کوچک، چله بزرگ و کوسه‌گلین در فصل زمستان است. همچنین رخت‌بُران نیز یکی از آیین‌های مردم استان همدان است، که در آن زنان به خانه‌ی تازه‌عروس می‌روند و برای او لباس تعیین و لباس تهیه می‌کنند. در این مراسم، زنان فامیل به عنوان هدیه، شیرینی‌هایی را به عروس تقدیم می‌کنند.

سؤالات متداول درباره استان همدان

بهترین زمان برای سفر به استان همدان چه فصلی است؟

بهترین زمان برای بازدید از استان همدان فصل بهار (آوریل تا ژوئن) و اواخر تابستان و اوایل پاییز (سپتامبر تا نوامبر) است، زمانی که آب و هوا مطبوع است و طبیعت رنگارنگ خود را نشان می‌دهد.

چگونه می‌توان به استان همدان سفر کرد؟

همدان دارای فرودگاه بین‌المللی است و از طریق جاده ها و راه‌آهن به شهرهای اصلی ایران متصل است. مسافران می‌توانند انتخاب کنند که با هواپیما سفر کنند یا به سفری زیبا با خودرو شخصی یا اتوبوس اقدام کنند تا به این استان زیبا برسند.

هرمزگان

هرمزگان یکی از استان‌های جنوبی کشور و در حاشیه‌ی خلیج‌فارس و دریای عمان است. سواحل تماشایی، آثار طبیعی و تاریخی و مراکزخرید پررونق هرمزگان، همواره مورد توجه گردشگران بوده است.

تاریخچه

اسناد تاریخی نشان می‌دهد آبادانی این منطقه به دوران هخامنشیان می‌رسد. این استان به‌دلیل دسترسی به خلیج‌فارس همواره اهمیت زیادی داشته است. نام هرمزگان از تنگه‌ی هرمز می‌آید. از سال ۱۳۵۵ به‌دلیل اهمیتی که این تنگه برای کشور داشت، استان ساحلی، بنادر، جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان، به هرمزگان تغییر نام داد.
جغرافیا

هرمزگان از شمال و شمال شرق به کرمان می‌رسد، از غرب و شمال غرب با فارس و بوشهر همسایه است و از شرق در مجاورت سیستان و بلوچستان قرار گرفته است. در امتداد جنوب آن، خلیج‌فارس و دریای عمان واقع‌ شده‌اند.

کوه‌های هرمزگان ادامه‌ی رشته‌ کوه‌های زاگرس هستند که بخش‌های زیادی از استان را پوشانده‌اند. کوه‌ها به تپه و سپس به زمین‌های پست ساحلی می‌رسند.

این استان به تعدادی شهر و جزیره تقسیم شده است. شهرهای آن بندرعباس، بندر لنگه، میناب، جاسک، بَستَک، حاجی‌آباد، رودان، پارسیان، خَمیر، بَشاگرد و سیریک هستند.

قشم، کیش، هرمز، هنگام، ابوموسی، لاوان، هِندورابی، شیدوَر یا شیتور،‌ لارک، تُنب‌کوچک، تُنب‌بزرگ، سیری، فارورکوچک و فراوربزرگ جزو جزیره‌های هرمزگان به‌شمار می‌روند.
آب‌وهوا

هرمزگان در منطقه‌ی گرم‌وخشک قرار گرفته و اقلیم آن نیمه‌بیابانی و بیابانی است. تابستان‌های گرم و مرطوبی دارد و زمستان‌های آن از ۱۰ درجه سانتی‌گراد سردتر نمی‌شود. رطوبت در بیشتر روزها بالاست و ممکن است به ۱۰۰ درصد برسد.

بهترین زمان سفر به این استان زمستان و تعطیلات نوروز است. اگرچه به‌دلیل ارزانی هتل‌ها در تابستان، گردشگران در فصل گرما هم به هرمزگان سفر می‌کنند.
شهرهای استان هرمزگان
بندرعباس

بندرعباس بزرگ‌ترین بندر کشور است. بندری مهاجرپذیر که گذشته از تجارت، ماهیگیری و کشاورزی نیز در آن متداول بوده است. بارانداز شهید رجایی محل مبادله‌ی حجم زیای از کالاهای تجاریست.

بیشتر گردشگران در نیمه‌ی دوم سال و تعطیلات نوروز به بندرعباس می‌روند که دمای هوای معتدلی دارد. ساحل دریا در هر فصل و هر ساعتی تماشاییست. موزه‌‌ی معبد هندوها یا بت‌گوران، موزه‌ی مردم‌شناسی خلیج‌فارس، موزه‌ی آب، موزه‌ی حیات‌وحش، حمام و مسجد گله‌داری، عمارت کلاه‌فرنگی، قلعه فین، آب‌گرم گِنو در حدود ۳۰ کیلومتری بندرعباس و پل تاریخی لاتیدان در کیلومتر ۷۰ جاده‌ی لار از جاذبه‌های گردشگری داخل شهر و اطراف بندرعباس به‌شمار می‌روند.
جزیره کیش

کیش یکی از پرطرفدارترین مقاصد سفر ایرانیان است. میانگین دمای سالانه‌ی این جزیره‌ی بیضی‌شکل حدود ۲۶ درجه‌ی سانتیگراد است و در پاییز و زمستان هوای دلچسبی دارد.

گردشگران می‌توانند از اسکله‌ی تفریحی کیش، باغ پرندگان و پارک دلفین‌ها، تم‌پارک آبی اوشِن، ساحل مرجانی، کشتی یونانی، خانه مردم‌شناسی بومیان کیش، گذر هنرمندان، پارک ساحلی میرمُهَنا، پارک ساحلی سیمرغ،‌ پارک شهر، روستای باغو، کشتی‌های تفریحی و درخت سبز بازدید کنند.

شهر زیرزمینی کاریز که به قنات کیش هم معروف است، از ۲۵۰۰ سال پیش به‌جا مانده است و در کنار شهر باستانی حریره از دیدنی‌های تاریخی کیش به‌حساب می‌آیند. قدمت شهر حریره که به ثبت ملی هم رسیده، به دوره‌ی ساسانی بازمی‌گردد.

در این جزیره امکانات زیادی برای ورزش‌های آبی مانند غواصی، جت اسکی، اسکی روی آب و موج‌سواری فراهم شده است. امکان دوچرخه‌سواری و پاراگلایدر هم در جزیره وجود دارد.
جزیره قشم

قشم که در دوره‌ی ساسانی اَبَرکاوان یعنی از دیار کاوه نامیده می‌شد،‌ امروزه ۶۹ شهر و روستا دارد. این جزیره بزرگ‌ترین جزیره‌ی خلیج‌فارس است و طولانی‌ترین ساحل را دارد.

جنگل‌ حَرا یکی از محبوب‌ترین دیدنی‌های قشم است. این جنگل که بخشی از ژئوپارک قشم به‌حساب می‌آید، درختان همیشه سبزی دارد که در آب شور زندگی می‌کنند. در زمان مَد دریا، درختان حرا زیر آب می‌روند و فقط بالای درختان دیده می‌شود. با پایین رفتن آب، نمی‌شود باور کرد این درختان چند ساعت قبل زیر آب بوده‌اند.

دره چاهکوه، دره ستارگان، بام قشم، قلعه پرتغالی‌ها،‌ خار خربس، دره تندیس‌ها، روستای لافت و سد گوران از دیدنی‌های مهم این جزیره محسوب می‌شوند که در سفر به قشم نباید بازدید از آن‌ها را از دست داد.
جزیره هرمز

چند سالیست که نام هرمز میان طبیعت‌گردها و گردشگران بر سر زبان‌ افتاده است؛‌ اما قدمت این جزیره‌ی صدفی شکل بسیار طولانیست. چنان‌که عمر آن در بعضی منابع زمین‌شناسی تا ۶۰۰ میلیون‌ سال برآورد شده است.

هرمز جزیره‌ایست بکر، پر از خاک‌های رنگی و موتورهای سه‌چرخ که برای حمل‌و‌نقل مسافران استفاده می‌شود. می‌توان در ساحل جزیره طلوع و غروب آفتاب را دید یا از بالای صخره‌ها محل تلاقی خلیج‌فارس و دریای عمان را در تنگه‌ هرمز تماشا کرد. اما جذابیت اصلی هرمز در وجود خاک‌های رنگیست که همه جا دیده می‌شود. گردشگران در جزیره هرمز از قلعه‌ پرتغالی‌ها، غار و دره رنگین‌کمان بازدید می‌کنند یا به ساحل سرخ، ساحل مُفَنَق، ساحل تک درخت یا سنگ مرغان سر می‌زنند.
جزیره هنگام

هنگام در جنوب قشم قرار گرفته است. آب‌های اطراف جزیره هنگام، زیستگاه دلفین‌هاست. از این‌رو، هدف بیشتر گردشگرانی که به هنگام می‌آیند، تماشای شنای دلفین‌هاست. امکان غواصی، تماشای لاک‌پشت‌های دریایی و سرزدن به پارک دلفین‌ها از جاذبه‌های جزیره‌ هنگام به‌شمار می‌رود.
میناب

گفته می‌شود میناب روی ویرانه‌ی هرمز قدیم ساخته شد، به همین دلیل به آن هرمز کهنه هم می‌گویند. این شهر در فاصله‌ی ۱۰۵ کیلومتری بندرعباس قرار گرفته و مانند بیشتر شهرهای استان هرمزگان، تابستان گرم و مرطوب و زمستان معتدل دارد. قلعه‌ی بی‌بی‌ مینو، دریاچه‌ی سد استقلال،‌ جنگل حرا و ساحل میناب از دیدنی‌های آن هستند.
جاسک

شهر جاسک در کنار ساحل دریای عمان قرار گرفته است و از سه طرف به آب‌های آزاد می‌رسد. ساحل بکر و تمیز جاسک گردشگران را جذب خود می‌کند.

جاذبه‌های گردشگری دیگری نیز در استان هرمزگان وجود دارد،‌ ازجمله موزه‌ی مردم‌شناسی بندر کنگ، آبشار فصلی بِدو حوالی روستای لمزان در ۵۰ کیلومتری بندرعباس، قلعه کمیز در ۱۲ کیلومتری شهر رودان، چشمه سبزپوشان در ۲۵ کیلومتری حاجی‌آباد و روستای هندورابی در جزیره‌‌ی هندورابی.
اقامت‌گاه‌ها

بیشتر هتل‌های لوکس استان در جزیره کیش ساخته شده‌اند. در شهرهای اصلی و همینطور جزیره‌ قشم، هتل‌های متنوعی با قیمت‌های متفاوت پیدا می‌شود که در میان آن‌ها اقامتگاه‌های بوم‌گردی هم به چشم می‌خورد.

با اقامت در اقامتگاه‌های بوم‌گردی جزیره قشم و روستاهایش مانند کُلدَونگ، بادگیران، فردیس، پسر ناخدا، خالو منصور و یا بوم‌گردی لرد سوزا در شهر سوزا ، خانه یوسفی در بندر لنگه، موسی ابراهیم و جرون در جزیره هرمز می‌توان زندگی بومیان را از نزدیک تجربه کرد.
غذاهای محلی

در شهرهای ساحلی هیچ ‌چیز به‌اندازه‌ی غذای دریایی پرطرفدار و مرغوب نیست. ماهی و میگوی تازه و البته فلفل و ادویه‌های خوش‌عطر، عضو ثابت آشپزخانه‌های هرمزگان است. ماهی برشته، ماهی مرکب، کوسه خشک، پودینی کوسه، خوراک ملوک یا صدف دراز، خوراک ماهی مَتوتا یا حَشینه،‌ کاتوغ و پلو بچه میگو ازجمله غذاهای دریایی هستند که مردم این منطقه می‌پزند.

همچنین مُتَبَک پلو، موفلک، زیبون، خورش سوراغ، بلالیت، هورای،‌ سینگو با خرچنگ و برنج دیشو از غذاهای محلی هرمزگان به‌شمار می‌روند. پخت نان توموشی، نان چم چمو، شیرینی مالوکی، رنگینک و درست کردن ترشی انبه هم متداول است.
رستوران‌ها

در استان هرمزگان رستوران خوب فراوان است. گردشگرانی که به بندرعباس، کیش و قشم سفر می‌کنند، غذاهای دریایی باکیفیتی را امتحان می‌کنند.

در بندرعباس رستوران‌های بادگیران، داریوش، فانوس، رستوران سنتی ستاره جنوب، بندر و رستوران سیب میان گردشگران پرطرفدار هستند.

تعدادی از رستوران‌های معروف کیش عبارتند از فودلند، فودکورت دامون، دارچین، لوتوس،‌ کوه نور، فانوس، رویال استار،‌ شاندیز آبشار، پاریس و میرمهنا.

در جزیره‌ی قشم نیز رستوران‌هایی مانند سی رول، کباب سنتی جی جیان، نعیم، شاورما لبنانی، قلعه، خاله، بادیه، رستوران حاج غفور، خان بوم، ‌الوند، کردستان، کینگ برگر و آبشار غذای باکیفیتی ارائه می‌کنند.

در جزیره هرمز آشپزخانه‌ی خنجی‌زاده، غذاخوری خاله فاطمه و خالو شهریار، سلیدون، صبحانه و شام بنیامین و کافه گلک معروف هستند. رستوران هتل صدف در میناب و‌ پیتزا کلبه در بندر لنگه نمونه‌های دیگری از رستوران‌های خوب هرمزگان محسوب می‌شوند.
صنایع دستی

محصولات دریایی که با صدف و حلزون ساخته می‌‌شود، همچنین محصولات حصیری، سفالی،‌ چنته‌بافی، گلابتون‌دوزی، بادله‌دوزی، گرگورسازی، سوزن‌دوزی، لباس محلی کندوره، چادر شب بافی، و کم‌دوزی ازجمله صنایع دستی هستند که محلی‌ها می‌بافند و می‌سازند.

عودسازی، قالی، قالیچه، رویه‌ی پشتی به‌ویژه خرسک‌بافی نیز در این استان متداول است.
سوغات

خرمای هرمزگان -به‌ویژه خرمای معروف به شکلاتی- یکی از مرغوب‌ترین انواع خرمای دنیاست. انواع ماهی و میگوی تازه‌، میوه‌ی گواوا و انواع مرکبات از سوغات خوراکی این استان هستند.

تابلو، زیورآلات و مجسمه‌هایی که محلی‌ها از صدف و حلزون می‌سازند،‌ زبانزد هستند. لباس‌های محلی و پارچه‌هایی که با دوخت‌های مختلف سنتی تزیین شده‌‌اند، محصولات حصیری و قالی و قالیچه هم از سوغات هرمزگان به‌شمار می‌روند.
آداب و رسوم

مردم هر منطقه‌ای آداب و رسم‌هایی دارند که با فرهنگ آنها گره خورده است. مردم استان هرمزگان هم برای ازدواج، جشن‌ها‌ و عزاداری رسوم خود را تا حدی حفظ کرده‌اند. جشن نوروز با خانه‌تکانی، خرید لباس نو و چیدن هفت‌سین شروع می‌شود. عیدی گرفتن و دیدوبازدید هم بخشی از آن است. حنا بستن در این منطقه مرسوم بوده و هنوز در روستاها برای نوروز دست و پا را حنا می‌بندند و طرح می‌زنند.

نوروزخوانی، سیزده به‌در، روز سفره‌ی اموات و سر زدن به گورستان نیز متداول است. در روستاها روز پیش از تحویل سال پشم حیوانات را می‌‌زنند.

زنبیل‌گردانی، قربانی برای بارش باران و نوروز صیاد از دیگر رسم‌های استان هرمزگان است. صیادانی که روزی خوبی از دریا می‌گیرند، یک روز صید ماهی را تعطیل می‌کنند و قدرشناسی خود را به طبیعت نشان می‌دهند. به این رسم نوروز صیاد می‌گویند.

مازندران

مازندران با جلگه‌های سرسبز، کوهستان‌های پربرف، بیشه‌زارها و جنگل‌های هیرکانی در کنار سواحل زیبای دریای کاسپین (دریای خزر)، یکی از پرطرفدارترین استان‌های ایران برای گردشگری به شمار می‌رود.
تاریخچه

بررسی‌های باستان‌شناسی غارهای هوتو و کمربند بهشهر نشان می‌دهد که سکونت انسانی پیش از میلاد مسیح در این منطقه وجود داشته‌است. در کتیبه‌‌ی بیستون نیز از حدود جغرافیایی مازندران و گیلان با نام پتشواریش نام برده شده است.

این منطقه پیش از این «طبرستان» نامیده می‌شد و در قرن هفتم هجری قمری به مازندران تغییر نام داد.
جغرافیا

بلندترین کوه ایران، دماوند، در استان مازندران واقع شده است. این استان با استان‌های گلستان، سمنان و تهران همسایه است و از دریا به کشورهای ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و آذربایجان راه دارد.
آب و هوا

آب‌و‌هوای کوهستانی و معتدل خزری بر مناطق مختلف مازندران حکم‌فرمایی می‌کند. شهرهای غربی استان که در همسایگی گیلان قرار دارند، بارندگی بیشتری را تجربه می‌کنند و تابستان‌هایی گرم و زمستان‌های نسبتا سردی دارند. قسمت‌های کوهستانی و ییلاقات تابستان‌هایی معتدل و زمستان‌هایی پربرف و بسیار سرد را می‌گذرانند.
شهرهای استان مازندران

استان مازندران پنجاه و هشت شهرستان دارد که در ادامه تعدادی از آن‌ها را مرور می‌کنیم.
ساری

ساری با قدمتی دیرین، محل تاج‌گذاری آقامحمدخان قاجار بوده است. گردشگرانی که به این شهر می‌روند میدان ساعت ساری را خواهند دید که در هر ساعت صدای زنگش به گوش می‌رسد.

اگر از شهر بیرون بزنید، جاذبه‌های طبیعی زیادی انتظار شما را می‌کشد. برای رسیدن به برخی جاذبه‌ها بیش از 2ساعت از ساری راه در پیش دارید. چشمه‌های پلکانی باداب‌سورت، سد سلیمان تنگه با امکان اسکی روی‌آب و قایق‌سواری، مجموعه‌ی تاریخی فرح‌آباد با آثاری متعلق به دوره‌ی صفوی (مسجد جامع، مدرسه و کاخ جهان‌نما که تنها ویرانه‌های از آن باقی مانده است)، دریاچه‌ی چورِت و میانشه، برج رِسکِت که در قرن پنج هجری ساخته شده است، برخی از جاذبه‌های اطراف ساری را تشکیل می‌دهند.
بابلسر

بابلسر شهری ساحلی است که در منطقه‌ای جلگه‌ای واقع شده است. این شهر توسط رودخانه‌ی بابُلرود به دو قسمت تقسیم می‌شود. روی رودخانه یک پل زیبای فلزی خودنمایی می‌کند که حاصل تلاش مهندسان آلمانی و ایرانی در دوره‌ی پهلوی اول است. در پیاده‌روهای بالای بابلرود، تصویر درختان صنوبر سر به فلک کشیده با شما ماندگار خواهد شد.

تماشای حیات وحش در پارک وحش بابلسر، قایقرانی در بابلرود و بالاخره قدم‌زدن در ساحل بابلسر برخی از تفریحات این شهر هستند.
رامسر

رامسر که نام قدیمش سخت‌سر بوده، غربی‌ترین شهر مازندران است و با رودسر استان گیلان همسایه است. عاملی که بر علاقه‌ی گردشگران به این شهر افزوده است، نزدیکی جنگل و دریاست.

رامسر را به دلیل وجود قله‌های مخروطی، مزرعه‌های چای، باغ‌های مرکبات، شالیزارهای زیبای برنج، آبشارها، مناطق ییلاقی، غارها و چشمه‌ها و بالاخره آب‌گرم‌های معدنی‌اش «عروس شهرهای شمال» می‌نامند.

از جاذبه‌های دیدنی اطراف این شهر، روستای زیبای جواهرده است که علاوه بر طبیعت بکرش، آثار باستانی همچون مسجد آدینه با پیشینه‌ای بیش از ۷ قرن و گورهای گبری را در خود جای داده است.

رامسر تله‌کابینی دارد که از کناره‌ی دریا آغاز می‌شود و به بلندی‌های جنگل می‌رسد.

بوستان صفارود، ییلاق گرسماسر، جنگل زیبای دالخانی با مه غلیظش و دهستان جنت‌رودبار که سرزمین گل‌گاوزبان است، دیگر دیدنی‌های این شهر زیبا هستند.
آمل

آمل اولین پایتخت علویان بوده است. این شهر بیشترین تعداد جاذبه‌های گردشگری استان را در بخش آثار باستانی و طبیعت‌گردی به خود اختصاص داده است. آمل در مرکز مازندران واقع شده است و شغل اصلی ساکنانش را کشاورزی تشکیل می‌دهد. مرکبات، سیب و برنج از مهم‌ترین محصولات آمل هستند.

پارک دهکده طلایی آمل، پل دروازه چشمه و پل معلق برخی دیدنی‌های شهر هستند.
بهشهر

در شرقی‌ترین نقطه‌ی مازندران شهری به نام بهشهر وجود دارد که پیشینه‌اش به دوران میانه‌سنگی می‌رسد.

باغ شاه، غار هوتو، خلیج زیبای میانکاله با درختچه‌های تمشک وحشی و درخت‌های انار، دریاچه عباس‌آباد، پارک جنگلی عباس‌آباد و چشمه عمارت از دیدنی‌هایی هستند که گردشگران هنگام سفر به این شهر از آن‌ها بازدید می‌کنند.
بابل

بابل، شهر بهارنارنج، شهری دانشگاهی است و دیدنی‌های طبیعی و تاریخی بسیاری دارد.

کاخ و برج سلطنتی، کیجا تکیه، گنجینه، بنای درویش فخرالدین و پل محمدحسن خان از مکان‌های دیدنی داخل بابل هستند.
تنکابن

تنکابن، در غرب مازندران، شهریست که آن را با صدای مرغ‌های دریایی و خیابان‌هایی با درختان نارنج و پرتقال می‌شناسند. دیلم خاصه، فیض و شهسوار نام‌هایی بوده‌اند که این شهر تاکنون به خود دیده است.

غار آبی دانیال، دره‌ی سه‌هزار، جنگل دوهزار، چشمه‌ی آب‌گرم فَلَکدِه و پارک جنگلی چالدَره را در سفر به این شهر و اطراف آن نباید از دست داد.
چالوس

چالوس از معروف‌ترین شهرهای مازندران است و بخش زیادی از این شهرت را از جاده‌ی زیبایش می‌گیرد. این شهر را در قدیم به نام‌های سالوس یا شالوس می‌نامیدند.

جاده چالوس در تمام فصل‌های سال میزبان گردشگرانی است که ممکن است هوس خوردن آش داغ و تماشای زیبایی مسیر، آنها را به این‌جا کشانده باشد. اما خود شهر با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی‌اش تابستان‌ها و بهارهای شلوغی دارد.

بسیاری از گردشگران چالوس را با پارک جنگلی نمک‌آبرود و تله‌کابین آن می‌شناسند. تله‌کابین که یکی از مهم‌ترین بخش‌های توریستی این شهر است، امکان صعود به قله‌ی زیبای مدو بن را فراهم می‌کند.
کلاردشت

کلاردشت یکی از معروف‌ترین ییلاقات شمال ایران است که در ۴۸ کیلومتری چالوس قرار گرفته است. در حالی‌که بسیاری از مردم این منطقه به زبان مازندرانی سخن می‌گویند، عده‌ای از ساکنان آن به زبان لَکی و کردی نیز حرف می‌زنند.

زیبایی رویایی جاده‌ی کلاردشت به عباس‌آباد را نمی‌توان از یاد برد. دهکده‌ی مازیچال و اقیانوس ابرهایش از دیگر مکان‌های دیدنی این منطقه است.
نوشهر

نوشهر با نام قدیمی تَجَن، روستایی بود که در زمان قاجار مورد توجه حکومت وقت قرار گرفت و در زمان پهلوی اول با احداث بندرگاه رونق زیادی پیدا کرد.

مردم این شهر زبان مازندارانی را با گویش کجوری حرف می‌زنند.

پارک چنگلی سی‌سنگان با درختان متنوع و انبوهی از شمشادها از قدیمی‌ترین پارک‌های ایران است.
نور

پارک جنگلی نور به آلاچیق‌های چوبی، رستوران و زمین ورزش مجهز است. خانه و آرامگاه نیما یوشیج نیز در روستای یوش –از روستاهای این شهرستان- قرار گرفته است. آب‌گرم لاویج، آبشار آب‌پری، غار کهو و روستای بَلَده و... را نیز نباید از یاد برد.
اقامت‌گاه‌ها

هتل بام سبز رامسر و کلبه‌های جنگلی آن در ارتفاعی حدود هفتصد متر بالاتر از دریا، هتل سالاردره ساری، هتل آپارتمان وستا تنکابن و هتل بزرگ مازندران در رامسر چند نمونه از هتل‌های استان هستند.

کلبه چوبی الیزه در بابل، اقامت‌گاه روستایی شورا در جنت‌ رودبار، خونه‌ی مادربزرگ در بهشهر، جنت رامسر، عاروس ویشه آمل، خونه‌ی مادرجون تنکابن و... از اقامت‌گاه‌های روستایی و بوم‌گردی هستند که گردشگران برای تجربه‌ی زندگی محلی به سراغ آن‌ها می‌روند.
غذاهای محلی

هر استانی غذاهای محلی خودش را دارد و این غذاها طعم‌های جدید و دلپذیری را به مسافران معرفی می‌کنند، مازندران هم از این قاعده مستثنی نیست و مجموعه‌ی گسترده‌ای از غذاهای خوش‌طعم را در مناطق مختلف خود جای داده است.

انار و رب انار نقش خاصی در غذاهای این استان ایفا می‌کنند.

مرغ ترش مازندارنی که با مرغ ترش گیلان متفاوت است و در تهیه‌ی آن از سبزیجات محلی و همچنین گردو استفاده می‌شود، آش کدو، کویی پلا یا کدو حلوایی و برنج که در میان مازندرانی‌ها طرفداران زیادی دارد، خورش سیر انار، بیج‌بیج که از ترکیب گوشت چرخ‌کرده، پیازداغ، سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود، آلو مسما با آلوی مازندرانی، آغوز مسما، باقالا وابیج و کدوبره تعدادی از غذاهای محلی مازندران هستند.
رستوران‌ها

مازندران را با اکبرجوجه‌اش می‌شناسند. شعبه‌ی اصلی اکبرجوجه در گلوگاه قرار دارد و تقریبا در هر منطقه‌ای از مازندران می‌توان شعبه‌ای از آن را پیدا کرد و اطمینان داشت که کیفیت تمام شعبه‌ها یکیست.

رستوران قدیمی برادران و رستوران کشتی که به خاطر نوع پخت ماهی‌اش شهرت دارد در رامسر، رستوران آبادگران نرسیده به چالوس، مجتمع نارنجستان محمودآباد، مجتمع تفریحی میزبان در بابلسر با انواع غذاهای ایرانی و فرنگی، رستوران تمیشون در مسیر نوشهر به نور با فسنجان و مرغ و آلوی مشهورش، حسن‌رشتی نوشهر و کته‌های خوش‌طعم و بویش، برخی از رستوران‌های خوب مازندران هستند که تجربه‌ای متفاوت از سفر به مازندران را برای شما رقم خواهند زد.
صنایع دستی

وجود خاک رس باعث شده ساخت کوزه‌ها و ظرف‌های سفالی در مازندران رونق داشته باشد. گلیم‌بافی نیز از صنایع‌دستی قدیمی این استان است که معمولا با طرح‌های هندسی همراه است. جاجیم‌بافی با طرح‌های خشتی، پنجه‌ای، چهارگل و...، سوزن‌دوزی، نمدمالی، حصیربافی، شمد و ملحفه، منبت‌کاری، رنگرزی و چاپ سنتی، سرامیک سازی و... از دیگر صنایع دستی این استان سرسبز هستند.
سوغات

سوهان کنجدی یا پشت‌زیک از خوراکی‌های خوش‌مزه‌ی این استان است.

آغوزنون، رشته‌به‌رشته که از ترکیب رشته، گردو، خاک قند، هل و روغن تهیه می‌شود و طرفداران زیادی دارد، قماق که در خانواده‌ی شیرینی‌ها قرار می‌گیرد ولی در پخت آن از شکر استفاده نمی‌شود، برنجک، کماج مخصوص مازندران، نان کوهی یا نان ییلاقی آمل، کلوچه و کوکی، آب‌دندون که بیشتر در آمل طبخ می‌شود، نان قتلمه که مخصوص ماه رمضان است، عسل، انواع مربا، ترشی و لواشک از سوغاتی‌های لذیذ استان مازندران هستند.
آداب و رسوم

جشن تیرگان آمل، جشن ورف‌چال، جشن کشتی لوچو برخی از رسوم شهرهای مختلف مازندران هستند.

در کندلوس مراسم نوروز آداب خاص خود را دارد؛ هنگام حلول سال نو –با استخاره- چند کودک یا نوجوان خانواده را به عنوان مج یا خوش‌قدم انتخاب می‌کنند. پس از تحویل سال او با یک سینی که در آن قرآن، شیرینی، سبزه و یک ظرف آب قرار دارد -پیش از بقیه- وارد خانه می‌شود و آب را در گوشه‌ی اتاق‌ها می‌ریزد تا سال پربرکتی برای اهل خانه شروع شود.

لرستان

لرستان سرزمین چشمه‌ها، سراب‌ها، تالاب‌های متعدد و آبشارهاست و در غرب ایران قرار گرفته است. از اهمیت تاریخی آن همین بس، که در موزه ملی ایران، تنها استانی است که یک بخش از چهار بخش موزه را به خود اختصاص داده است.
تاریخچه

یافته‌های باستان‌شناسی، استان لرستان را یکی از اولین سکونت‌گاه‌های انسان معرفی می‌کنند. مادها و پس از آن سکاها اولین اقوامی بودند که در این منطقه ساکن شدند.

مردم لرستان به گویش‌های مختلف لری –لری بختیاری، لری خرم‌آبادی و گویش مخصوص بروجرد- سخن می‌گویند. بخشی از استان هم به زبان لَکی حرف می‌زنند.
جغرافیا

سرزمین کوهستانی لرستان با استان‌های همدان و مرکزی از شمال، اصفهان از شرق، خوزستان از جنوب و کرمانشاه و ایلام از غرب همسایه است. مرز باریکی در جنوب شرقی نیز آن را به چهارمحال‌و‌بختیاری وصل می‌کند.

درختان نارون، بلوط، بادام و گردو در این استان بسیار دیده می‌شود. سراسر لرستان را رشته کوه زاگرس در بر گرفته است. اشترانکوه، گرین، قالی‌کوه، چهل‌نابالغان برخی از کوه‌های این استان را تشکیل می‌دهند.

لرستان که ۲۰درصد آب‌های کشور را در خود دارد، یکی از استان‌های پر آب کشور به شمار می‌رود.
آب و هوا

آب‌و‌هوای استان متغیر است و آن را چهارفصل می‌نامند. به عنوان مثال وقتی شمال لرستان برفیست، در جنوب آن هوایی بارانی و نه‌چندان سرد حکمفرمایی می‌کند. خرم‌آباد که مرکز این استان است آب‌و‌هوایی معتدل دارد، بهارش از اسفند آغاز می‌شود و تابستانی زودرس دارد که از اردیبهشت پدیدار می‌شود.

بهار و مخصوصا اردیبهشت از بهترین زمان‌های سفر به این منطقه است.
شهرهای استان لرستان

برخی از شهرهای مهم لرستان عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، دورود، کوهدشت، الیگودرز، پلدختر و الشتر.
خرم‌آباد

خرم‌آباد شهری با تاریخی کهن است. این شهر در عصر ساسانی اهمیت بسیاری داشته است. روایت‌ها حاکی از آن است که خرم‌آباد در تمدن ایلامی به نام خایدالو شهرت داشته است و بعدها شاپور دوم ساسانی شهر شاپورخواست را روی خرابه‌های این شهر ساخته است.

خرم‌آباد شهر رنگ‌هاست؛ زنان جوان لر لباس‌ها و سربندهایی با رنگ‌های زنده می‌پوشند و سالمندان طرح‌های ساده و سربندهای سیاه و سفید را انتخاب می‌کنند. کت مخلمی‌ای که زنان روی لباس‌شان می‌پوشند و کُلَنجَه نام دارد، با یراق‌دوزی و نواردوزی تزئین شده است. لباس مردان ساده‌تر است و پیراهن‌شان اغلب از کرباس سفید است.

قلعه‌ی فلک‌افلاک، مناره‌ی آجری، گرداب سنگی، بام لرستان، پل شاپوری، پارک جنگلی مخمل‌کوه، دریاچه‌ي کیو، پارک جنگلی شورآب، سنگ‌نبشته‌ی خرم‌آباد، مقبره‌ی زید‌ابن علی، بقعه‌ی شجاع‌الدین خورشید و آبشارهای متعدد مانند آبشار نوژیان، آبشار سرکانه، آبشار افرینه، آبشار وارک، برخی از دیدنی‌هایی هستند که گردشگران را به این شهر می کشانند.
بروجرد

بروجرد دومین شهر پرجمعیت لرستان است. بروجرد هم مانند خرم‌آباد تاریخی کهن دارد. شهر زمستان‌هایی پربرف و تابستان‌هایی معتدل دارد. بروجرد شهری صعنتی و بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی ورشو در کشور است.

تپه‌ی قرق که یکی از کهن‌ترین آثار باستانی شهر است و بنا به برخی روایت‌ها پیشینه‌اش به عصر نوسنگی برمی‌گردد، منطقه‌ی گلدشت، مسجد جامع، مسجد سلطانی، امامزاده جعفر، خانه‌ی تاریخی کمال‌الدین طباطبایی که به موزه تبدیل شده است، خانه‌ي مصری، ارگ بروجرد، تپه‌ی چغا، پل قلعه‌ي حاتم، بوستان فدک، باغ پرندگان و روستای کرکی خان برخی از دیدنی‌های این شهر قدیمی را تشکیل می‌دهند.
دورود

دورود در شرق استان لرستان، معادن سنگ زیادی را در خود جای داده است. راه‌آهن سراسری کشور از این شهرستان بسیار زیبا عبور می‌کند و همین مسئله گردشگران زیادی را به این منطقه جذب می‌کند. دامپروری، کشاورزی و صنایع و کارخانه‌ها از وسایل امرار معاش ساکنان این شهر هستند.

آبشار بیشه، آبشار وقت ساعت، دریاچه‌ی گهر، تفرجگاه باباهور، رود سزار، آبشار دره‌ی اسپر، دشت لاله‌های واژگون رزستان دورود، کوه پریز، کوه قارون، تالاب ازگن، غار منو و غار مرده از دیدنی‌های جذاب این شهر هستند.
کوهدشت

نقاشی‌های دوازده‌هزارساله‌ی غار میرملاس و نقش‌های غار هومیان و دیگر آثار کشف‌شده در این منطقه، قدمت کوهدشت را به سالیان بسیار دور نسبت می‌دهند. در نوشته‌های حمدالله مستوفی از این شهر به نام کوزشت یاد شده است. کشاورزی و دامداری شغل اصلی مردم کوهدشت است.

شهر حدود ۳۳۰ اثر تاریخی ثبت‌شده‌ی ملی دارد؛ معبد سرخ دم لری، معبد سرخ دم لکی، قلعه‌ی زاغه، قلعه‌ی کوهزاد، قلعه‌ی چنگری، نقش‌های صخره‌ای هومیان و میرملاس و غار بتخانه برخی از این آثار هستند.

منطقه‌ی جنگلی بلوران، دره‌ي سرطرحان، منطقه‌ی سد هاله و تنگه‌ی شیرز ار مکان‌های دیدنی طبیعی کوهدشت به حساب می‌آیند.
الیگودرز

الیگودرز با آب‌و‌هوایی سرد و کوهستانی در شرق استان قرار گرفته است. براساس یک روایت نام این شهرستان از ترکیب آل و گودرز به وجود آمده است؛ خاندان گودرز. در این روایت پیشینه‌ی مردم الیگودرز، به گودرز پهلوان شاهنامه می‌رسد.

الیگودرز به شهر لاله‌های واژگون و آبشار مشهور است. برخی از دیدنی‌های شهر عبارتند از: آبشار آب سفید، آبشار چکان، دشت لاله‌های واژگون، دریاچه‌ی شط تمی، قالی‌کوه، شیرهای سنگی، آبشار و دره‌ی چکان و کوه تمندر.
پل دختر

این شهرستان در جنوب استان واقع شده است و نامش را از پل باستانی و محکمی می‌گیرد که در زمان ساسانیان بناشده است.

غار کلماکره، تالاب‌های متعدد، پل دختر، پل گاومیشان، مقبره‌ی حیات‌الغیب، غار کوگان، جنگل‌های بلوط و رودخانه‌ی کشکان تنها برخی از دیدنی‌های شهر هستند.
اقامت‌گاه‌ها

هتل رنگین‌کمان و هتل عطر در خرم‌آباد، هتل زاگرس و هتل امیرکبیر در بروجرد، هتل آسمان الیگودرز، هتل ایران‌زمین شهرستان دورود و هتل آزادی کوهدشت برخی از هتل‌های این استان را تشکیل می‌دهند.

اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی گلچهران در بروجرد، اقامت‌گاه بوم‌گردی شهید رجایی در کیلومتر ۴۵ آزادراه پل زال و در مسیر خرم‌آباد به اندیمشک و اقامت‌گاه بومگردی ریتون سام الیگودرز مناسب تمام کسانیست که می‌خواهند در سفرشان به این استان، حال‌و‌هوایی محلی را تجربه کنند.
غذاهای محلی

لرستان سرزمین کباب است، وجود دام‌های بسیار در این منطقه باعث‌شده گوشت به غذای اصلی ساکنان آن تبدیل شود. آن‌طور که می‌گویند کباب مشهور این استان در بروجرد یافت می‌شود و پس از آن نوبت به خرم‌آباد و دورود می‌رسد.

آش ترخینه، خوئک و جگروَز، چزنک رغو که نوعی نان روغنیست که از نان فطیر و روغن حیوانی به نام رغو تهیه می‌شود، آش کلونک الیگودرز، آش شله ماش دورود، آش گوشت خرم‌آباد، شامی کوو، خورش کلیه ترش یا قلیه ترش، سغدو، دلمه‌ی برگ مو بروجرد، آش پرشکه، آبگوشت دوگوله دودار، پرتله که آشی مخصوص مراسم مذهبیست، گوله‌ریزه یا همان خوراک گوشت قلقلی و بالاخره خورش سیب درختی را در سفر به این استان باید چشید و طعمش را به‌خاطر سپرد.

بستنی سنتی بروجرد هم از آن خوراکی‌هاییست که نباید از دست داد!
رستوران‌ها

کبابی رضایی، رستوران پدرسالار و جوجه کباب سنتی حاج شفیع برای خوردن کباب و جوجه‌کباب در بروجرد مکان‌های مناسبی هستند.

رستوران قدیمی شمشاد در خرم‌آباد ماهیچه‌های خوش‌طعمی سرو می‌کند. رستوران‌های زعفران طلایی و رنگین‌کمان هم از رستوران‌هایی هستند که گردشگران به سراغ‌شان می‌روند.

سفره‌خانه‌های آلاچیق در خرم‌آباد، فیل‌وفنجان در بروجرد و شقایق در الیگودرز مناسب افرادیست که می‌خواهند به سفره‌خانه بروند.
صنایع دستی

صنایع دستی استان لرستان در سه گروه عشایری، روستانی و شهری قرار می‌گیرند. در این میان تولیدات عشایری بیشتر به مصرف خانواده می‌رسد و کم‌تر به بیرون عرضه می‌شود. با این‌حال صنایع دستی عشایری عبارتند از: قالی و گلیم، سیاه‌چادر، هور و هور اسبو.

رنگرزی، جاجیم‌بافی و قالی و گلیم هم از صنایع دستی روستایی هستند.

نمدمالی، ورشوسازی، قلم‌زنی و خراطی از دیگر صنایع دستی این استان هستند.
سوغات

عسل، روغن حیوانی دلفان، نان ساجی و شیرینی آردی خرم‌آباد، نان شیرمال و حلوا ارده‌ی بروجرد، کلوچه‌ و سمنوی بروجرد، برساق، کاک و انواع حلوا تعدادی از سوغاتی‌های خوش‌طعم لرستان هستند.
آداب و رسوم

از موسیقی و رقص زیبای لری که بگذریم به آداب و رسومی می‌رسیم که در مکان‌های مختلف استان دیده می‌شوند.

خانه‌تکانی یا در گویش لری گردیله، در این استان آداب و رسوم خود را داشته است. در قدیم مردم از روز اول اسفند با کاسه‌ای آب، چراغ و یک جلد قرآن به استقبال خانه‌تکانی می‌رفتند.

نوروزخانی هم در زمانی که هنوز خبری از رادیو و تلویزیون نبود در این استان باب بوده است؛ افراد باسواد سوار بر اسب در روستاها و شهرها می‌گذشند و آمدن نوروز را با خواندن اشعاری نوید می‌دادند.

الفه و برات، چهل‌منبر روز تاسوعا -از آیین‌های محرم و آیین شب یلدا از دیگر رسوم قدیمی این استان هستند.

مذهب مردم لرستان شيعه جعفري است و گروهي نيز كه به اهل حق معروفند و داراي اعتقادات و آداب و رسوم مخصوص به خود مي‌باشند در شهرهاي نورآباد و كوهدشت زندگي مي‌كنند.
گويش مردم لرستان بيشتر لري،‌ لري بختياري و لكي است. لكها بيشتر در نورآباد، الشتر، كوهدشت و بخش چغلوندي بسر برده و لرها در بالاگريوه و كوهدشت و اطراف خرم‌آباد و لرهاي بختياري در اليگودرز، ازنا و دورود سكونت دارند.

گیلان

جاذبه‌ها و طبیعتی استثنایی در قلب شمال ایران

با قرار گرفتن گیلان در میان رشته کوه‌های البرز، کوه‌های تالش، جنگل‌های سرسبز و سواحل زیبای دریای خزر، استان گیلان به عنوان یکی از مقاصد دیدنی و گردشگری در ایران شناخته می‌شود. گیلان با آب و هوای معتدل خود، پوشیده از گیاهان رنگارنگ و جاذبه‌های طبیعی فراوان، سرزمینی را به وجود آورده که در هر سوی آن رودخانه‌ای از کوه سرازیر می‌شود و سبزی جنگل‌ها چشم را خیره می‌کند. گیلان هر ساله میزبان گردشگرانی از سراسر ایران و جهان است.

تاریخچه استان

یافته‌های باستان‌‌شناسان حاکی از این است که در گیلان تمدن‌هایی سه هزار ساله همچون مارلیک و اَملَش وجود داشته‌اند.

در لغت‌نامه‌ی دهخدا در مدخل گیلان آمده است که گیلان ترکیبی از «گیل» و «آن» است؛ «آن» پسوند مکان است. پس گیلان یعنی سرزمین مردم گیل -گیل‌ها قومی از مردم ایران هستند که با گویش گیلکی حرف می‌زنند.

گیلان در اواخر دوره‌ی قاجار به دروازه‌ی اروپا شهرت داشت. این استان نقش مهمی در تاریخ معاصر کشورمان داشته است که نهضت مشروطه و قیام جنگل به رهبری میرزا کوچک‌خان از اثرگذارترین آنهاست.

جغرافیا

استان گیلان دوازدهمین استان پرجمعیت کشور است و به دلیل آب‌وهوای معتدل و خاک حاصلخیز، تراکم جمعیت در آن بالاست و جایگاه سوم را از این نظر در میان استان‌های کشور داراست.

استان گیلان از شمال با دریای خزر و کشور آذربایجان از جنوب با استان‌های زنجان و قزوین و از شرق با استان مازندارن هم‌مرز است.

آب و هوای گیلان

آب و هوای گیلان معتدل مرطوب است. کوهستان‌های تالش و رشته‌کوه‌های البرز مانع از عبور رطوبت دریا به سوی مازندران می‌شوند و در بیشتر ماه‌های سال میزان رطوبت در این استان بالاست. رطوبت زیاد باعث تعدیل آب و هوا می‌شود؛ یخبندان شدید یا روزهای خیلی گرم به ندرت در این منطقه اتفاق می‌افتد، البته گاهی افزایش رطوبت در تابستان باعث می‎شود ماه‌های متمادی شاهد روزهای شرجی در این استان باشیم.

شهرهای استان گیلان و مناطق دیدنی

استان گیلان دارای 16 شهرستان است که عبارتند از: آستارا، آستانه اشرفیه، املش، بندر انزلی، تالش، رشت، رضوان‌شهر، رودبار، رودسر، سیاهکل، شفت، صومعه‌سرا، فومن، لاهیجان، لنگرود و ماسال.

شهر رشت، مرکز استان

رشت بزرگ‌ترین شهر استان گیلان است و تلفظ محلی آن «رِشت» به معنای باریدن است. میانگین بارش سالانه در رشت 1.359 میلی‌متر است که سبب شده اولین مرکز استان در زمینه‌ی میزان بارش سالیانه باشد و به نام شهر باران‌‌‌‌‌های نقره‌ای معروف شود.

رشت در سال 2015 به عنوان شهر خلاق خوراکی در یونسکو ثبت شده است که این امر به دلیل وجود 220 خوراکی محلی و تنوع فرآورده‌های غذایی محلی در این شهر است.

پیش از ورود به شهر، پارک جنگلی سراوان و موزه میراث روستایی گیلان و در داخل شهر میدان شهرداری، عمارت شهرداری و برج ساعت که نماد شهر رشت است، خانه‌ی میرزا کوچک‌خان جنگلی، عمارت کلاه‌فرنگی، باغ محتشم یا پارک شهر، خانه‌های تاریخی سمیعی و آوانسیان، موزه میرزا کوچک‌خان و موزه رشت از مکان‌هایی هستند که در سفر به این شهر باید دید.

ماسوله، سرزمین شال‌های زیبا

ماسوله به عنوان شهری معروف به تولید شال‌های دست‌بافت و زیبا شناخته می‌شود. بازدید از کارگاه‌های تولید شال و خرید این آثار هنری، از جمله تجربیاتی است که در سفر به گیلان نمی‌توانید از آن چشم‌پوشی کنید.

بندر انزلی

بندر انزلی دومین شهر پرجمعیت استان گیلان است. انزلی به دلیل بندر بودن و ارتباط کشتیرانی با سایر شهرهای جهان به دروازه‌ی اروپا شهرت داشته است. در سال 1384 منطقه آزاد تجاری- صنعتی انزلی به عنوان یکی از هفت منطقه‌ی آزاد کشور معرفی شد.

انزلی دارای آب و هوای مرطوب و پرباران‌ترین شهر ایران است.

تالاب انزلی وسعتی حدود 20هزار هکتار دارد این تالاب هر سال پذیرای پرندگان مهاجری است که برای گذراندن زمستان از روسیه و همسایگان شمالی ایران به این تالاب می‌آیند. تالاب سرخانکل بخشی از تالاب انزلی و مسیر رسیدن به نیلوفرهای آبی است.

پل تاریخی غازیان، برج ساعت(مناره انزلی)، کشتی میرزاکوچک‌خان، کاخ موزه میان‌پشته، بلوار ساحلی، گورستان لهستانی‌ها، بنای حافظیه‌ی انزلی و شنبه‌بازار از مناطق دیدنی در بندر انزلی به شمار می‌روند.

آستارا

آستارا شمالی‌ترین نقطه استان گیلان و هم‌مرز با جمهوری آذربایجان است. آستارا از یک‌سو به رشت و انزلی، از یک‌سو به اردبیل و گردنه حیران و از سوی دیگر به جمهوری آذربایجان و باکو می‌رسد.

گردنه‌ی حیران، ساحل صدف، بازارچه ساحلی، تالاب استیل، چشمه آب‌گرم کوته کومه و آبشار لاتون، آستارا را به مقصد بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است.

تالش

تالش نام یکی از اقوام ایرانیست که سکونت‌گاه آنها از جمهوری‌آذربایجان شروع می‌شود و تا گیلان و اردبیل ادامه دارد.

شهرستان تالش از یک‌سو به کوه‌های مرتفع تالش می‌رسد و از یک‌سو به جلگه‌ای در کنار دریا که همین باعث تنوع آب‌وهوایی و پوشش گیاهی در این منطقه شده است.

تالش رتبه نخست تولید ماهیان خاویاری را در کشور داراست. تنباکو، کیوی، اَزگیل و عسل از محصولات مهم این شهر است.

جنگل گیسوم، پارک جنگلی سیاه‌داران، سورتمه ریلی، ییلاقات مریان و آق‌اولر، ییلاقات سوباتان، جاده اسالم به خلخال و آبشار ویسادار، منطقه تالش را به انتخاب بسیاری از گردشگران در فصل‌های بهار و تابستان تبدیل کرده است.

لاهیجان

در مورد وجه تسمیه‌ی لاهیجان نظریات متفاوتی وجود دارد عده‌ای می‌گویند لاهیجان معرب‌شده‌ی لاهیگان است، لاهیگ به معنای بافتنی‌ست و آن هم پسوند مکان است؛ پس لاهیجان یعنی شهر بافندگان و نساجان.

نظر دیگری هم وجود دارد که می‌گوید «لاه» در زبان پهلوی به معنای ابریشم است و «جان» پسوند مکان است پس معنای لاهیجان شهر ابریشم است.

لاهیجان به دلیل داشتن باغات چای در ایران شهرت دارد. اولین بار کاشف‌السلطنه چای را از هند به ایران آورد و آب‌وهوای لاهیجان را مناسب کشت چای دید.

اماکن دیدنی لاهیجان شامل آبشار شیطان‌کوه، مرداب سوستان، پارک جنگلی میرصفا، بقعه شیخ زاهد، بقعه چهرپادشاه، پل حشمتی لاهیجان، مسجد جامع، موزه چای، مسجد اکبریه، حمام گلشن و استخر لاهیجان است.

فومن

درباره وجه تسمیه‌ی فومن گفته شده که فومن یک واژه‌ی باقی‌مانده از زبان ایران باستان است و از دو بخش «فو» یا «پو» و «من» تشکیل شده است. «پو» یا «پویی» در زبان اوستایی به معنی پناه دادن و «من» به معنای اندیشیدن است؛ پس فومن به معنای پناهگاه اندیشمندان است.

فومن را به دلیل مجسمه‌های زیادی که در آن وجود دارد با نام شهر مجسمه‌ها می‌شناسند. فومن همچنین درخت‌های چنار بسیاری دارد که جلوه‌ی خاص آن است. شهر پلکانی ماسوله و قلعه رودخان از جاذبه‌های اطراف فومن هستند.

اقامت‌گاه‌های گردشگری گیلان

هتل‌های اردیبهشت، کادوس، پردیس و پامچال در شهر رشت، هتل سفیدکنار انزلی، اقامت‌گاه میکال در روستای میکال سیاهکل، دیلمای در روستای تازه‌آباد جنگاه، کلبه‌ی روستایی باغچه مریم در اطاقور، مجتمع اقامتی روستای پونل، لوتکا در جاده انزلی به کیاشهر فقط تعداد محدودی از اقامت‌گاه‌های فراوانی هستند که در این استان قرار دارند.
اقامت‌گاه‌های منحصربه‌فرد در گیلان:

اقامتگاه میکال در روستای میکال سیاهکل

اقامتگاه میکال در قلب روستای میکال واقع شده و تجربه‌ای از زندگی روستایی در گیلان را به مسافران ارائه می‌دهد. با اتاق‌های سنتی و امکاناتی مانند رستوران محلی و تورهای روستایی، این اقامتگاه فرصتی مناسب برای آشنایی با فرهنگ و زندگی مردم محلی است.

دیلمای در روستای تازه‌آباد جنگاه

دیلمای یک اقامتگاه بوم‌گردی در روستای تازه‌آباد جنگاه است. با معماری سنتی و طبیعتی دل‌چسب، این اقامتگاه فرصتی منحصربه‌فرد برای استراحت و آرامش در آغوش طبیعت را به مسافران می‌دهد. با امکاناتی مانند رستوران محلی و تراس با منظره‌ای دل‌نشین، اقامتی لذت‌بخش در انتظار شماست.

غذاهای محلی : لذتی از طعم‌های گیلان

با داشتن غذاهای متنوع و خوشمزه، گیلان به یکی از بهترین مقاصد غذایی ایران تبدیل شده است. استان گیلان به دلیل داشتن تنوع مواد غزایی همچون ماهی، زیتون و انواع سبزی‌های محلی، لیست بلند بالایی از غذاهای خاص دارد. از مهم‌ترین غذاهای محلی گیلان می‌توان به میرزاقاسمی، باقلاقاتق، تُرشِ‌تَره، اناربیج، کال کباب، مرغ فسنجان یا مرغ لاکو، واویشکا، ترش‌شامی، شِش‌انداز، سیرابیج، سیرقلیه و بورانی بادمجان اشاره کرد.

رستوران‌ها در گیلان: تجربه‌ای لذت‌بخش از غذاهای منحصربه‌فرد

اگر به دنبال رستوران‌های شیک و امروزی‌تر هستید رستوران‌های رازقی، گرند و مس در رشت گزینه‌های مناسبی هستند اگر بخواهید غذاهای محلی گیلان را امتحان کنید شورکولی، میرزا و گیله‌زن را در رشت از دست ندهید.

طرفداران کباب و ماهی حتما باید سری به دستک در اطراف کیاشهر بزنید. در روبنه و نازسرا هم کباب‌های متری طبخ می‌شود.

رستوران پرستو در صومعه‌سرا، کبابی سعید و دوستان در انزلی و رستوران زیبا در لاهیجان هم غذاهای باکیفیتی به مشتری‌هایشان ارائه می‌دهند.

صنایع دستی گیلان: زیبایی هنرهای مردم این سرزمین

در هر بخش از گیلان صنایع‌دستی خاصی رواج دارد و به عنوان یک مرکز مهم صنایع دستی در ایران شناخته می‌شود. در بازدید از این منطقه، می‌توانید از هنر و زیبایی این صنایع دستی لذت ببرید و به عنوان سوغاتی به خانواده و دوستان هدیه دهید. برای مثال سفال‌گری در املش، شال‌بافی در تالش، چارق‌دوزی در ماسوله و ابریشم‌بافی در لاهیجان رواج دارد. حصیربافی و مصنوعات چوبی از دیگر صنایع‌دستی گیلان است.

سوغات گیلان: هدیه‌ای از زیبایی‌های این سرزمین

نوع اقلیم و آب‌وهوای این منطقه باعث شده که محصولات کشاورزی و دامی بسیاری در آن به عمل آید.

برخی از سوغاتی‌های این استان :

چای گیلان
برنج گیلان
زیتون رودبار
انواع ماهی تازه، ماهی دودی و شور
بادام زمینی
مرکبات
کلوچه فومن
رشته‌خشکار و عسل

آداب و رسوم گیلان: رنگ‌ها و شادی سنت‌های محلی

در گیلان، آداب و رسوم زیادی به خصوص در استقبال از نو شدن سال وجود داشته است که برخی از آن‌ها کم‌رنگ شده و فقط در مناطق روستایی به حیات‌شان ادامه می‌دهند.

روزهای آخر سال: جشنواره نوروزخوانی

یکی از مراسم روزهای آخر سال نوروزخوانیست که به استقبال بهار می‌روند. پیش از آغاز بهار افرادی که به آن‌ها نوروزخوان گفته می‌‌شد در کوچه و خیابان‎ها به راه می‌افتادند و اشعاری در وصف زیبایی بهار می‌خواندند.

چهارشنبه‌سوری: جشنواره آتش بازی

چهارشنبه‌سوری از آن مراسمی است که غروب آخرین سه‌شنبه سال در همه شهرهای کشورمان برگزار می‌شود. در گیلان به آن گول‌گول چهارشنبه می‌گویند و در آن مقداری کاه، خار، بوته و گَوَن را به شکل پشته‌هایی درمی‌آورند و آنها را آتش می‌زنند.

لافندبازی: رقص و جشن در فصل بهار

لافندبازی که در نوروز و گاهی هم در اعیاد مذهبی یا بازارهای محلی هفتگی برگزار می‌شود، چیزی شبیه بندبازی است که با چهار نفر اجرا می‌شود و مردم به دور معرکه‌ی آنها جمع می‌شوند.

رقص قاسم آبادی یکی از رقص‌های سنتی ایران است که در روستای قاسم آباد در استان گیلان ریشه دارد و از شرق گیلان به سایر نقاط استان و استان‌های همجوار گسترش یافته است. این رقص از گذشته تاکنون توسط زنان و مردان این مناطق اجرا شده و همچنان در بین مردم این مناطق محبوبیت دارد.
جمع‌بندی

در این مطلب به معرفی استان گیلان پرداختیم. با توجه به موقعیت جغرافیایی آن در کنار کوه‌های البرز و تالش و دریای خزر، این منطقه دارای مناظر طبیعی زیبا و جنگل‌های دل‌نشینی است. همچنین، باستان‌شناسی گیلان نشان می‌دهد که این منطقه تاریخچه‌ای غنی و فرهنگی دارد. از اقامت‌گاه‌های متنوع و هتل‌های لوکس تا غذاهای محلی و صنایع دستی زیبا، گیلان مقصدی بی‌نظیر برای گردشگران است. به همین دلیل، سفر به گیلان را به شما توصیه می‌کنیم تا از طبیعت، فرهنگ و تجربه‌های لذت‌بخش این منطقه بهره‌برده و خاطره‌ای به یادماندنی را تجربه کنید.

گلستان

استان گلستان از استان‌های شمالی کشور است که قبلا بخشی از استان مازندران بوده است. آب‌وهوای معتدل، طبیعت زیبا و متنوع، وجود جنگل و صحرا در فاصله کم و هم‌جواری با دریای کاسپین (دریای خزر) همه از دلایلی است که استان گلستان را به گزینه‌ی خوبی برای گذراندن تعطیلات و گشت‌وگذار تبدیل می‌کند.
تاریخچه

استان گلستان از سال ۱۳۷۶ از استان مازندران جدا شد و هویت مستقل خود را پیدا کرد. پیشینه‌ی تاریخی این استان به دوران پارینه سنگی باز می‌گردد. استان گلستان که در ابتدا با نام‌های دیگری مانند ورگانه (در کتیبه داریوش در بیستون)، گورکان (در نوشته‌های پهلوی) و استرآباد (در زمان خشایارشا) خوانده می‌شد، از سال ۱۳۱۶ گرگان نامیده ‌شد. اکنون شهر گرگان، مرکز استان گلستان است.

غیر از شهرهایی مثل گرگان و گنبد کاووس که از شهرهای مهم و قدیمی استان گلستان به حساب می‌آیند، سایر شهرهای این استان در واقع روستاهای متمرکز و به هم پیوسته‌ای بوده‌اند که در طول زمان گسترش یافته‌ و به شهر تبدیل شده‌اند.
جغرافیا

استان گلستان در بین استان‌های سمنان، مازندران و خراسان شمالی واقع شده است و هم‌مرز با کشور ترکمنستان است. گلستان، استانی سرسبز با آب و هوایی معتدل است. بخش‌هایی از رشته‌کوه البرزِ شرقی از سمت غرب به شرق استان کشیده است و هر چه به سمت شرق می‌رویم از ارتفاع کوه‌ها کاسته می‌شود.
آب و هوا

استان گلستان آب‌وهوایی معتدل و نیمه‌مرطوب دارد اما هر چه به قسمت‌های شمالی و مرز این استان با ترکمنستان نزدیک می‌شویم، آب‌وهوای آن گرم و خشک می‌شود. بهارهایی خنک و معتدل، تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی سرد همراه با بارش برف و باران را در این استان تجربه خواهید کرد.

در حالی‌که به دلیل نوع طبیعت و آب‌وهوای استان گلستان در هر فصلی از سال می‌توان به آن سفر کرد، بهترین زمان سفر به این خطه، پاییز و بهار است.
شهرهای استان گلستان

استان گلستان از ۱۴ شهرستان به نام‌های آزادشهر، آق قلا، گرگان، گنبد کاووس، بندر ترکمن، گمیش تپه، رامیان، کردکوی، بندرگز، علی‌آباد کتول، گالیکش، کلاله، مراوه تپه و مینودشت تشکیل شده است.
گرگان

گرگان، مرکز استان گلستان است که در شمال شرقی کشور واقع شده است. از معروف‌ترین تفرجگاه‌های این شهر پارک جنگلی ناهارخوران است که در چهار کیلومتری جنوب شهر گرگان قرار دارد. بازار تاریخی نعلبندان نیز از بازارهای گرگان است که در بافت قدیمی گرگان واقع شده است و قدمت آن به سال ۳۵۷ هجری قمری باز می‌گردد. پارک النگ‌دره، جنگل توسکستان، روستا و آبشار زیارت، تپه تاریخی تورنگ، آبشار رنگو و پارک جنگلی قُرق از دیدنی‌های شهر گرگان هستند.

از آثار تاریخی گرگان و اطراف آن می‌توان به مدرسه عمادیه، مسجد جامع گرگان، خانه باقری، خانه تقوی‌ها و خانه امیرلطیفی اشاره کرد.
گنبد کاووس

گنبد کاووس، دومین شهر بزرگ استان گلستان بعد از گرگان است که بیش از نیمی از جمعیت این شهرستان را ترکمن‌ها تشکیل می‌دهند. مهم‌ترین جاذبه دیدنی این شهر گنبد کاووس یا قابوس است که در فهرست آثار فرهنگی ایران در یونسکو به ثبت رسیده است. نام این شهر نیز برگرفته از همین برج است.

در محدوده شهرستان کلاله، زیارتگاه و گورستان خالد نبی و هزاردره اطراف آن ارزش بازدید دارند. هم‌چنین تالاب‌های آلماگل، آجی‌گل و آلاگل و گل‌فشان‌های مسیر اینچه برون از بهترین مقاصد پرنده‌نگری و طبیعت‌گردی منطقه هستند.
بندر ترکمن

همان‌طور که از نامش پیداست، بندر ترکمن از شهرهای بندری استان گلستان است که در سواحل شرقی دریای کاسپین (دریای خزر) واقع شده است و در فاصله ۴۰ کیلومتری از مرکز استان قرار دارد. این شهر که در دوران پهلوی و در سال ۱۳۰۶ بنا شده است در ابتدا بندر شاه نام داشت. اکثر اهالی شهر، ترکمن و سنی مذهب هستند.

از مناطق دیدنی بندر ترکمن که در کنار جذابیت گردشگری، از منظر اقتصادی نیز اهمیت زیادی دارد جزیره آشوراده است که در غرب بندر ترکمن واقع شده است. برای بازدید از این جزیره باید به اسکله بندر ترکمن بروید و از آن‌جا با قایق‌های محلی خود را به آشوراده برسانید.

غیر از جزیره‌ی آشوراده، اسکله و بازارچه‌ی ساحلی بندر ترکمن نیز از مناطق دیدنی این شهر هستند. همچنین اسب‌های ترکمن شهرتی جهانی دارند که برای تماشای اسب‌های اصیل ترکمن و مسابقات اسب‌دوانی می‌توان به روستای قره قاشلی در ۱۰ کیلومتری بندر ترکمن سفر کرد.
اقامت‌گاه‌ها

هتل قصر بوتانیک در گرگان، هتل کانیار در علی‌آباد کتول، هتل جهان‌گردی ناهار خوران در گرگان و هتل قصر در مینودشت از هتل‌های خوب این استان هستند. اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی شاریسه و ساسنگ در مینودشت، اقامت‌گاه خالد نبی و اقامت‌گاه ریگ چشمه در علی آباد از مکان‌هایی است که برای تجربه‌ی سفری اقتصادی‌تر در دل طبیعت می‌توان انتخاب کرد.
رستوران‌ها

از رستوران‌های خوب گرگان در منطقه پارک جنگلی ناهارخوران، رستوران عمارت است که از رستوران‌های شیک و ممتاز گرگان به حساب می‌آید. در منوی رستوران عمارت در کنار انواع غذاهای محلی، غذاهای دریایی، انواع کباب‌ها و فست فود نیز طبخ می‌شود. همچنین رستوران اکبر جوجه نیز در گرگان شعبه دارد که جوجه و مرغ‌ترش آن بسیار معروف است. این رستوران در ابتدای کمربندی گرگان واقع شده است.

رستوران غذای ترکمنی و رستوران گندم از بهترین رستوران‌های گنبدکاووس هستند. رستوران کاسپین در بندرترکمن نیز از رستوران‌های خوبی است که می‌توان غذاهای دریایی و محلی بندرترکمن را در آن امتحان کرد.
غذاهای محلی

هلی‌آش از غذاهای سنتی استان گلستان است که بعضی به آن آش‌آلو هم می‌گویند. از نخود، لوبیا، برنج، سبزی و گوجه‌سبز برای طبخ این آش استفاده می‌شود. ماش پلو، گوجه آش و بولامه از دیگر غذاهای سنتی استان گلستان هستند. بولامه غذایی شبیه به حلیم است که معمولا در هفتمین روز تولد نوزاد و برای پذیرایی از میهمان‌ها در جشنی زنانه طبخ می‌شود.

چِکدِرمه از غذاهای محلی بندرترکمن و تا حد زیادی شبیه به استامبولی پلو است و با دوغ و سبزی سرو می‌شود.
سوغات

حلوای اُماج نوعی حلوای محلی است که معمولا برای ایام نوروز تهیه می‌شود. این حلوا را که معمولا به شکل لوزی برش می‌زنند می‌توان از شیرینی‌فروشی‌ها تهیه کرد. سرغربیلی از دیگر شیرینی‌های محلی گلستان است که در تهیه خمیر آن از شیر یا ماست استفاده می‌شود.

از معروف‌ترین شیرینی‌های این استان که ثبت ملی شده، نان پادِرازی است که در دو نوع خشک و روغنی تهیه می‌شود.
صنایع دستی

ابریشم بافی، جاجیم‌بافی و گلیم بافی از صنایع دستی استان گلستان به حساب می‌آیند. پلاس‌بافی نیز از دیگر هنرهای دستی این استان است که نوعی قالی بدون پرز و از فرش‌های گره‌دار است که در شهرهای مختلفی از این استان به ویژه مینودشت، رامیان، کلاله و در شهرها و روستاهای ترکمن‌نشین بافته می‌شود.

نمدمالی، سوزن‌دوزی و پوستین‌دوزی نیز از دیگر صنایع دستی این استان است.
آداب و رسوم

یکی از رسوم جالبی که در استان گلستان و در میان مردم ترکمن معروف است، جشن آق‌آش است. هر یک از مردان ترکمن که به ۶۳ سالگی می‌رسند به دلیل هم‌سن شدن با طول عمر حضرت محمد (ص) با دعوت از نزدیکان و آشنایان خود و طبخ غذای چکدرمه، جشنی را تحت عنوان آق‌آش برگزار می‌کنند. این جشن در فهرست آثار ملی و معنوی کشور ثبت شده است و دارای برنامه‌های متنوعی چون مولودی‌خوانی، شعرخوانی و اجرای موسیقی سنتی است.

کهگیلویه و بویراحمد

کهگیلویه و بویراحمد یکی از استان‌های جنوب غربی ایران است که به داشتن جاذبه‌های طبیعی بکر و خیره‌کننده، رودهای پرآب و مردمان مهمان‌نواز شهرت دارد.
تاریخچه

سرزمینی که کهگیلویه و بویراحمد کنونی در آن واقع شده است، پیشینه‌ای دیرین دارد اما شکل‌گیری این استان با تقسیمات کنونی کشوری به کم‌تر از پنجاه سال پیش بازمی‌گردد.

ایل بویراحمد که از ساکنان اصلی این استان هستند، در دوره قاجاریه قدرت فراوانی به دست آوردند و تا مدت‌ها با جنگ‌های داخلی و قومی به تحکیم قدرت پرداختند. در زمان پهلوی اول و دوم بخش‌هایی از این استان به استان فارس و بخش‌هایی به استان خوزستان تعلق داشت تا این‌که از سال۱۳۴۲خورشیدی به بعد این منطقه به فرمانداری کل ارتقا و نام کهگیلویه‌ و بویراحمد به ان اختصاص یافت و سر انجام در خرداد ماه ۱۳۵۵به یک استان مستقل تبدیل شد.

نام این استان را برگرفته از نام یکی از مظاهر طبیعی آن؛ یعنی کوه جیلو یا گیلو و نام یکی از اقوام ساکن در این ناحیه یعنی ایل بویراحمد می‌دانند.
جغرافیا

استان کهگیلویه و بویراحمد از شمال با استان چهار محال و بختیاری، از جنوب با استان‌های فارس و بوشهر، از شرق با استان‌های اصفهان و فارس و از غرب با استان خوزستان همسایه است.

این استان اقلیمی کوهستانی و مرتفع دارد که کوه‌های زاگرس با رشته‌های موازی، ‌سراسر شمال و شرق و کوه‌های خائیز، نیل، سیاه و سفید جنوب شرقی آن را در بر گرفته‌اند. دنا که از بلندترین قله‌های زاگرس جنوبی به شمار می‌رود در این استان قرار گرفته است. رودخانه‌های مارون، بِشار، زُهره، خِرسان و نازمکان از این استان عبور می‌کنند.
آب‌وهوا

وضعیت خاص بارندگی و پراکندگی ارتفاعات، این استان را به دو منظقه‌ی سردسیر و گرمسیر با آب‌وهوایی متفاوت تقسیم کرده است.

ناحیه گرمسیری که در جنوب و غرب استان و در همسایگی خوزستان قرار گرفته است، آب و هوایی گرم و نیمه خشک دارد. بارندگی در این بخش نسبتاً کم است و سرما و یخبندان در آن به ندرت اتفاق می‌افتد. این قسمت از استان کهگیلویه و بویراحمد پوشیده از درختان پسته کوهی یا به قول بومی‌ها «بنه» است.

ناحیه سردسیری‌ در شمال و شرق استان و در مجاورت استان‌های فارس، اصفهان و چهارمحال و بختیاری واقع شده است. این قسمت از استان که در واقع جنوبی‌ترین بخش زاگرس مرطوب است با جنگل‌های وسیع و زیبای بلوط و پسته کوهی پوشیده شده و سرچشمه‌ی رودهای بزرگ و پرآبی مانند کارون و مارون است. فصل یخبندان منطقه در بعضی نقاط از شهریور آغاز می‌شود و تا اواخر اسفند ادامه می‌یابد.

کهگیلویه وبویراحمد با وجود وسعت نه چندان پهناور، تنوع آب‌وهوایی زیادی دارد؛ یعنی در حالی که در فصل سرد زمستان بخش سردسیری پوشیده از برف است، در بخش‌های گرمسیری انواع میوه‌ها و سبزیجات تابستانی کشت می‌شود.
شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد

تا سال ۱۳۷۵ این استان تنها شامل۳ شهرستان به نام‌های بویراحمد، کهگیلویه و گچساران بود. اما در تقسیمات جدید کشوری این استان به هفت شهرستان و ۱۶ بخش تقسیم شده که شامل ۱۶ شهر و بیش از ۱۷۰۰ روستاست.
بویراحمد با بخش مرکزی یاسوج

یاسوج که در بخش سردسیری استان قرار گرفته است، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد است و ساکنان آن را لرهای ایل بویراحمد تشکیل می‌دهند. طبیعت زیبا و وحشی و آثار تاریخی فراوان از دیدنی‌های این شهر است. ارتفاعات برف‌گیر این شهرستان در زمستان‌ها مقصد گردشگران و دوست‌داران ورزش‌های زمستانی‌ و آبشارها و رودهای خروشان آن مهم‌ترین جاذبه برای گردشگران در فصل تابستان است.

دشت‌های پوشیده از لاله‌های واژگون خودرو هم از جاذبه‌هایی است که در پایان بهار گردشگران را به این منطقه می‌کشاند.

آبشارهای تنگ تامرادی، یاسوج و مارگون و پیست اسکی کاکان در این شهرستان قرار گرفته است.

پارک ساحلی رود بِشار، تنگه مِهریان، پارک کوهستان یاسوج، دریاچه کوه گل و دره المون از دیگر دیدنی‌های طبیعی یاسوج و اطراف آن است. موزه‌ی باستان‌شناسی این شهر که آثار بازیافته از کاوش‌های باستان‌شناسی منطقه را در خود جای داده، پر است از اشیاء باستانی که از پیشینه‌ی دیرین این منطقه حکایت می‌کنند.
کهگیلویه با بخش مرکزی دهدشت

دهدشت شهری با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیار است و در بخش گرمسیری استان قرار دارد. بافت تاریخی دهدشت، به‌جا مانده از دوره‌ی صفویه، در سال ۱۳۶۴ به عنوان یک اثر ملی ثبت شده است.
گچساران با بخش مرکزی دوگنبدان

دوگنبدان در جنوب‌غربی استان و در منطقه گرمسیری آن واقع شده است. بیشتر مردم این شهر به زبان‌های لری و ترکی قشقایی صحبت می‌کنند و پیش از سال ۱۳۵۵ جزئی از استان خوزستان بوده است. دومین میدان نفتی کشور، منابع گازی متعدد و منابع آبی واقع در این شهر، آن را به «شهر آب و آتش» مشهور کرده است.

قلعه دژسلیمان، پل‌های باستانی خیرآباد، پل ِپریم یا پِرین، روستای تاریخی خیرآباد که شامل آب انبار، آتشکده، قلعه و چهار طاقی خیرآباد است، بقایای آتشکده دوگور دوپا، تپه تل دهو با نزدیک به ۵ هزار سال قدمت، گنبد لیشتَر و قلعه شامبراکان از جمله اماکن تاریخی دوگنبدان است.
دنا با بخش مرکزی سی‌سخت

دنا در بخش سردسیری استان و در مجاورت استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. قله‌ی مرتفع دنا و آبشار زیبای سی‌سخت از جاذبه‌هاییست که هر سال تعداد بی‌شماری از دوست‌داران طبیعت و ورزش‌های کوهستانی را به این منطقه می‌کشاند.
بَهمَئی با بخش مرکزی لیکَک

بیشتر مردم این شهرستان در روستاها سکونت دارند و تنها بخش شهری آن همان لیکَک است. بَهمَئی مرکز جنگل‌های بلوط استان است و مناطق دیدنی بسیاری همچون تنگ سولَک، تنگ ماغر، دریاچه بَرم اَلوان، رودخانه تلخ و دریاچه سد مارون را در خود جای داده است که دیدن آنها هر گردشگر خوش‌ذوقی را به وجد می‌آورد.
چُرام

شهر چُرام مرکز مراتع و چمنزارهای استان و نام چرام نیز برگرفته از همین ویژگی طبیعی منطقه است. چشمه بِلقِیس، قلعه تاریخی چرام، مناطق پوشیده از درختان بادام و پسته‌ی کوهی، کِیکُم و زبان‌گنجشک و دشت‌هایی پوشیده از گیاهان خودرو که اغلب مصارف دارویی و خوراکی دارند، از دیدنی‌هاییست که توجه گردشگران این منطقه را به خود جلب می کند.
باشت

شلالدون، سرابیز، کلگه امیشخی، رودخانه شاه بهرام، بایه خون، آبدهگاه، پشت کوه و ماهور باشت از مناطق دیدنی شهر باشت و اطراف آن است. همچنین یکی از کهنسال‌ترین موجودات زنده‌ی روی زمین درخت سرو کهنسالیست که در روستای لار از توابع این شهر قرار گرفته است. سن این درخت به بیش از ۲۷۰۰ سال و ارتفاع آن به بیش از ۴۰ متر می‌رسد.
لَندِه

کوه‌های سفید و سیاه که از ارتفاعات مشهور منطقه‌ و زیستگاه گونه‌های حیات‌وحش هم‌چون خرس قهوه‌ای، پلنگ، گراز، سنجاب ایرانی و کل و بز است، در اطراف این شهر قرار دارند. طبیعت زیبا و بکر «موگرمون»، رودخانه مارون، و صحرای آبلش از دیدنی‌های این شهر است.
اقامت‌گاه‌ها

هتل‌های ارم، سیمرغ، پاسارگاد، پارسیان آزادی و اقامت‌گاه جهانگردی یاسوج از اقامت‌گاه‌های شناخته شده در این استان هستند.
غذاهای محلی

یکی از ویژگی‌های غذاهای محلی این استان استفاده از لبنیات و غلات در غذاها و سرشار بودن آنها از طعم‌های دل‌انگیز طبیعی است. شله ماسی، شله شیری (شیربرنج)، شله ماشَکی، شله بادامی، کله‌جوش، آش کارده، پلو محلی با قارچ و لیزک، آب‌گوشت محلی، دمپخت، گوشت قورمه، آش دنگو، نان بلوط و نان برکو از غذاهای محلی استان است.
رستوران‌ها

رستوران گل، رستوران ونوس، رستوران باجناق‌ها، رستوران شاندیز، رستوران مبین، پیتزاسرای شهر، رستوران ۲۲ بهمن، رستوران شیبانی، رستوران بهار و شاطر عباس از رستوران‌های این استان هستند که بیشتر آنها در شهر یاسوج قرار گرفته‌اند. تعداد رستوران‌های این استان به دلیل بافت روستایی و کوچک بودن شهرها چندان زیاد نیست.
صنایع دستی

صنایع دستی استان کهگیلویه و بویراحمد نیز متناسب با جغرافیا، بافت جمعیتی، پوشش جانوری و گیاهی آن صنایع دستی ایلیاتی و روستایی است. جاجیم، گلیم گچمه و گلیم مشته، نمد، گیوه بافی، پارچه‌های سوزن‌دوزی شده و چادربافی از صنایع دستی این استان است.
سوغات

وجود دشت‌های وسیع، کوه‌های مرتفع و تپه‌ماهورها، استان کهگیلویه و بویراحمد را به مجموعه‌ای بی‎‌نظیر از گیاهان معطر خوراکی و دارویی تبدیل کرده است. گردو، عسل، کشمش، کشک، گز عسلوک، انواع آلوچه‌ها و میوه‌های خشک شده، پونه، کنگر و آویشن از مهم‌ترین سوغاتی‌های این استان است.
آداب و رسوم

اهالی کهگیلویه و بویراحمد مراسم سال نو یا همان نوروز را بسیار مفصل به جا می‌آورند. چند شب مانده به تحویل سال هم در مراسمی با نام خیرات نیمه برات، نوعی حلوا از شیر و برنج و سیاه‌دانه درست و میان همسایگان توزیع می‌کنند.

در کنار آداب و سنن ویژه برای خواستگاری و عروسی، سوگواری‌ها و آیین‌های مذهبی نیز در این استان با آداب خاص برگزار می‌شوند. عروسی‌ها پر است از دستمال‌بازی و ترکه‌بازی که مراسم را به جشنواره‌های رنگ و شادی بدل می‌کنند. همچنین سوگواری‌ها سرشار از شیون و اندوه و آداب نمادینی است که حکایت از سوخته‌دلی صاحبان عزا دارد.

از میان آداب و رسوم متنوعی که در این استان به چشم می‌خورد می‌توان به چاله گرم‌کنون یا تهیه‌ و خوردن خوش‌مزه‌ترین غذای محلی اشاره کرد که یک روز مانده به پایان سال انجام می‌شود و اهالی آن را به نشانه‌ی گرم کردن تنور زندگی و استقبال از خیر و برکت در سال جدید انجام می‌دهند.

کرمانشاه

استان کرمانشاه با جمعیت یک میلیون و نهصد هزار نفر (طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵) نُهمین استان پرجمعیت کشور است. زبان‌ها و گویش‌های مختلفی مانند فارسی کرمانشاهی، کردی، کلهری، جافی، سورانی، اورامی و... از رایج‌ترین گونه‌های زبانی وگویشی استان کرمانشاه است.

این استان -به عنوان یکی از سکونت‌گاه‌های مهم مادها- بر سر مسیرهای ارتباطی مهمی چون جاده ابریشم قرار داشت. در زمان ساسانیان نیز یکی از مراکز مهم حکومتی به شمار می‌رفت و به همین دلیل یادگاری‌های زیادی از آن دوران مانند طاق بستان، کتیبه بیستون، معبد آناهیتا و... باقی مانده است. در زمان جنگ‌ جهانی اول نیز برای مدتی به تصرف حکومت عثمانی و سپس به تصرف متفقین درآمد و در نهایت پس از تقسیمات کشوری، استان کرمانشاه اکنون دارای چهارده شهر اسلام‌آباد غرب، پاوه، ثلاث باباجانی، جوانرود، دالاهو، رَوانسر، سرپل‌ذهاب، سُنقُر، صحنه، قصر شیرین، کرمانشاه، کنگاور، گیلانغرب و هَرسین است.
جغرافیا

موقعیت جغرافیایی استان کرمانشاه در نقشه به صورتی است که از شمال به استان کردستان، از جنوب به استان لرستان و از شرق به استان همدان می‌رسد. همچنین استان کرمانشاه به عنوان یکی از استان‌های مرزی از سمت غرب به کشور عراق محدود می‌شود.

این استان در دامنه‌های شمال غربی رشته‌کوه زاگرس واقع شده و وجود بافت کوهستانی و دشت‌های مرتفع در بین کوه‌ها، پوشش گیاهی متنوعی را در این استان پدید آورده است.
آب و هوا

کرمانشاه از استان‌های کوهستانی کشور است که بین فلات ایران و جلگه بین‌النهرین واقع شده است. در میان شهرهای مختلف استان کرمانشاه، قصر شیرین دارای آب‌وهوایی گرم‌تر و شهرهایی چون سنقر و پاوه آب‌وهوایی سرد و کوهستانی دارند. بهترین زمان برای سفر به این استان از نظر شرایط آب و هوایی، بهار و تابستان است.
شهر کرمانشاه

شهر کرمانشاه که مرکز استان کرمانشاه است، از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران به حساب می‌آید. این شهر با جمعیتی بالغ بر ۹۴۷۰۰۰ نفر (طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵) پرجمعیت‌ترین شهر کردنشین ایران است.

کرمانشاه که در قدیم به «باختران» معروف بوده است، آثار تاریخی زیادی را در خود جای داده است. طاق بستان، کتیبه بیستون، مسجد شافعی‌ها، تکیه معاون‌الملک و تکیه بیگلَربِیگی از آثار تاریخی و دیدنی کرمانشاه هستند. همچنین باغ گل کرمانشاه که دومین باغ گل ایران (بعد از باغ گل اصفهان) به حساب می‌آید از جاذبه‌های سیاحتی این شهر است.
اسلام‌آباد غرب

اسلام آباد غرب یکی دیگر از شهرهای استان کرمانشاه است که به پایتخت جنگل‌های بلوطی ایران معروف است. اکثر مردم این شهر به زبان‌های کردی و کردی کلهری صحبت می‌کنند.
پاوه

پاوه از شهرهای شمالی استان کرمانشاه است و در کنار کوهستان شاهو واقع شده است. اکثر ساکنان این شهر به گویش هورامی صحبت می‌کنند.

در حالی‌که برخی عقیده دارند واژه‌ی پاوه در گویش هورامی به معنای پایدار و ثابت است، برخی دیگر نیز نام این شهر را منسوب به سردار یزدگرد سوم می‌دانند که برای جلب حمایت اقوام کرد به این شهر سفر کرد و مورد احترام مردم قرار گرفت.

غار قوری‌قلعه، روستای هَجیج، تفرجگاه ویمیر و سراب روانسر از دیدنی‌های اطراف شهر پاوه هستند. ساختار پلکانی پاوه از دیگر جاذبه‌های این شهر به حساب می‌آید.
سرپل ذهاب

سرپل ذهاب از شهرهای مرزی استان کرمانشاه است که در ۱۴۴ کیلومتری غرب کرمانشاه واقع شده است. سنگ نوشته‌ی «آنوبانی‌نی» که یکی از قدیمی‌ترین کتیبه‌های جهان و به نوعی اولین هنر معماری روی سنگ در قاره آسیا به شمار می‌رود، در این شهر قرار دارد. کتیبه‌ای که گفته می‌شود کتیبه بیستون دو هزار سال بعد و با الهام از آن خلق شده است.

پیشه‌ی اصلی مردم این شهر کشاورزی و دامداری است و گندم، جو، برنج و بنشن و کنجد از محصولات زراعی این شهر هستند.
اقامت‌گاه‌ها

برای اقامت در کرمانشاه، انتخاب‌های متعددی وجود دارد. هتل بین‌المللی لاله بیستون یک کاروانسرای قدیمی است که قدمت سیصدساله‌ی بنا و معماری سنتی آن نظر شما را جلب می‌کند. این هتل در سی کیلومتری شهر کرمانشاه و در پای دیواره شگفت‌انگیز بیستون واقع شده است. هتل پارسیان انتخاب دیگری است که به دلیل امکانات خوب هتل و نزدیکی آن به فرودگاه کرمانشاه برای قرارهای کاری بسیار مناسب است. هتل جمشید نیز از دیگر اقامت‌گاه‌های کرمانشاه است که به غار قوری‌قلعه نزدیک است.

همچنین هتل ارم در پاوه، هتل امام رضا (ع) در قصر شیرین و هتل کورد در سقز مناسب کسانی است که قصد دارند در شهرهای مختلف این استان به گشت و گذار بپردازند.

اقامت‌گاه‌های بومگردی ساتیار، هه‌ناز، داریان ستاره غرب و نگینِ هورامان در پاوه، مدرسه طبیعت و اقامت‌گاه بومگردی کیکم در کرمانشاه، اقامت‌گاه بومگردی زران و آرتین دینور در صحنه و در نهایت اقامت‌گاه بومگردی سابات کانی کچکینه در روانسر از دیگر مکان‌های اقامتی در شهرهای مختلف این استان هستند.
رستوران‌ها

اگر به قصد امتحان کردن غذاهای محلی کرمانشاه مانند دنده‌کباب و خورشت خلال به این استان سفر کرده‌اید، رستوران‌هایی مانند رستوران حیدری در طاق بستان، رستوران چلچله در خیابان برق و رستوران بین‌المللی شایلی در رفعتیه کرمانشاه انتخاب‌های مناسبی هستند. آش عباسعلی را هم می‌توانید در رستوران تیمچه در میدان جوانشیر امتحان کنید.
غذاهای محلی

کرمانشاه لیست بلند بالایی از غذاهای محلی را به خود اختصاص داده است. در صدر این لیست دنده‌کباب قرار دارد که با دنده‌ی گوسفند، پیاز، سیر، فلفل سیاه، سماق، رب گوجه‌فرنگی، لیموترش، جعفری طبخ می‌شود.

خورشت خلال نیز از غذاهای محلی این استان است که در مهمانی‌های مهم و رسمی حتما در سفره میزبان به چشم می‌خورد. این خورشت کرمانشاهی با گوشت گوسفندی، خلال بادام، زرشک سیاه و زعفران تهیه می‌شود.

آش عباسعلی را هم نباید از یاد برد. یک وعده غذایی کامل و مقوی که با آب قلم و گوشت مغز ران گوساله تهیه می‌شود.
صنایع دستی

از صنایع دستی شهر کرمانشاه می‌توان به گلیم‌بافی، گیوه‌بافی، جاجیم‌بافی و ساخت سازهای سنتی اشاره کرد. کاشی هفت‌رنگ، موزائیک‌کاری، حجم‌سازی و تراش سنگ همه از صنایع دستی اسلام‌آباد غرب هستند. هم‌چنین شهرستان دالاهو به چاقوسازی، فلزکاری و ساخت سازهای سنتی مانند تنبور و سه‌تار معروف است. در پاوه نیز پارچه‌بافی، نساجی و سبد بافی رونق دارد.
سوغات

شاید بتوان گفت معروف‌ترین سوغات کرمانشاه، شیرینی‌های آن است.

نان برنجی که در دو نوع ساده و زعفرانی تهیه می‌شود، کاک، نان خرمایی و روغن حیوانی کرمانشاهی، کنار گلیم و جاجیم سوغات این منطقه را کامل می‌کنند.
آداب و رسوم

از آداب و رسوم استان کرمانشاه می‌توان به جشن نوروز اشاره کرد که برای اهالی این استان اهمیت زیادی دارد. خانه‌تکانی، آتش‌افروزی، چیدن سفره‌ی هفت سین و پخت شیرینی‌های محلی با عطر و طعم روغن کرمانشاهی برای قرار دادن در سفره هفت سین، از آداب و رسوم اهالی کرمانشاه برای خوشامدگویی به بهار است.

سر زدن به نو عروس با عنوان «نو عید» از دیگر رسم و رسوم اهالی کرمانشاه است. در اولین روز بهار خانواده‌ی داماد برای نوعروس‌‌شان که در دوران نامزدی‌ به سر می‌برد، هدیه‌ای تدارک می‌بینند و برای تبریک عید به خانه‌ی پدر و مادر عروس می‌روند.

کرمان

کرمان بزرگ‌ترین استان کشور و میزبان یکی از اثار طبیعی ایران در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو است. استانی با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی فراوان که از نظر تعداد آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در بین استان‌های ایران رکوردار است و در زمینه‌ی گردشگری پتانسیل بسیار بالایی دارد.

تاریخچه

سابقه‌ی حضور بشر در استان کرمان به هزاران سال پیش می‌رسد. حفاری‌ها و کاوش‌های صورت گرفته در منطقه‌ی جیرفت و برخی از دیگر نقاط استان، گواهی بر این مسئله است.

کرمان در تاریخ با نام‌های مختلفی همچون کارمانیا و گواشیر شناخته می‌شده است. حکومت‌های مختلفی در طول تاریخ بر این سرزمین حکمرانی کرده‌اند، اما شاید معروف‌ترین ماجرای تاریخی استان کرمان حمله‌ی آغامحمدخان قاجار به این منطقه باشد.

جغرافیا

با این که کرمان استانی بیابانی محسوب می‌شود، اما کوه‌های بلندی را در خود جای داده و جزء استان‌های مرتفع ایران است. کوه هزار با ارتفاع بیش از ۴4۰۰ متر در میان بلندترین قله‌های ایران خودنمایی می‌کند. با این حال کرمان میزبان دشت لوت هم هست که که جزء پست‌ترین دشت‌های ایران است.

کرمان همچنین استان لرزه‌خیزی است که زمین‌لرزه‌های بزرگی در سال‌های اخیر در آن رخ داده‌اند. زلزله‌ی بم در سال ۱۳۸۲ از تلخ‌ترین حوادث طبیعی کشورمان بوده است.

این استان از جنوب با هرمزگان، از غرب با استان‌های فارس و یزد و از شمال با خراسان جنوبی همسایه است. استان پهناور سیستان و بلوچستان نیز در شرقِ کرمان واقع شده است.

آب و هوا

با توجه به میانگین ارتفاع زیاد کرمان، بیشتر شهرهای این استان نسبت به شهرهای کویری دیگر مانند یزد، زاهدان یا بیرجند، هوای خنک‌تری دارند. هوای کرمان در فصل زمستان بسیار سرد است.

شهرستان‌های استان کرمان

استان کرمان ۲۳ شهرستان را در خود جای داده است که در ادامه به معرفی تعدادی از آنها می‌پردازیم.

کرمان

کرمان پرجمعیت‌ترین شهر استان و مرکز آن است. کرمان در طول تاریخ برای مدتی پایتخت ایران نیز بوده است. این شهر کویری در میان مراکز استان‌های ایران از نظر ارتفاع رتبه‌ی سوم را به خود اختصاص داده و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۱۷۵۵ متر است.

مجموعه‌ی گنجعلی‌خان در بافت تاریخی کرمان از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهر است. بازار، حمام و ضرابخانه بخش‌هایی از این مجموعه‌ی تاریخی هستند. ضرابخانه‌ی گنجعلی‌خان در حال حاضر به موزه‌ سکه تبدیل شده است. حمام وکیل دیگر اثر تاریخی کرمان است که به خوبی بازسازی شده و اکنون به چایخانه‌ و رستوران سنتی تبدیل شده است. کتابخانه‌ی ملی کرمان نیز با معماری زیبایش از جاذبه‌های گردشگری این شهر است.

شهر ماهان در نزدیکی کرمان میزبان یکی از زیباترین باغ‌های ایرانی است. باغ شاهزاده یا شازده در نزدیکی شهر ماهان قرار دارد و یکی از ۹ باغ ایرانی است که در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند.

قنات جوپار کرمان دیگر اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. باغ فتح آباد باغ زیبای دیگری است که در روستای اختیار آباد و در فاصله‌ی ۲۰ کیلومتری از کرمان قرار دارد.

شهداد

شهداد شهر کوچکی است که در فاصله‌ی حدودا صد کیلومتری از کرمان واقع شده است. شهرت اصلی شهداد در میان گردشگران به لطف کلوت‌هاست. چند کیلومتری از جاده‌ی شهداد به نهبندان را که طی کنید کلوت‌ها را در اطراف جاده خواهید دید. این برجستگی‌ها بر اثر رسوب و فرسایش به وجود آمده‌اند. کلوت‌های شهداد بخشی از منطقه‌ی میراث جهانی دشت لوت هستند.

دشت لوت یکی از آثار طبیعی ثبت شده از ایران در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو و جزء ارزشمندترین جاذبه‌های طبیعی کشورمان است.

رفسنجان

رفسنجان بخش مهمی از شهرت خود را به پسته مدیون است. اما جاذبه‌های گردشگری زیبایی نیز در این شهر قرار گرفته‌اند. تنگه یا دره‌ راگه از زیباترین جاذبه‌های گردشگری طبیعی استان کرمان است که در نزدیکی رفسنجان قرار دارد. از میان جاذبه‌های گردشگری تاریخی این شهر می‌توان به خانه تاریخی حاج آقا علی اشاره کرد. این خانه‌ی تاریخی در روستای قاسم آباد قرار دارد و قدمت آن به دوران قاجار بازمی‌گردد. بادگیر معین، عمارت باقری، حصار قدیم، برج خلیل‌آباد و کاروانسراهای کبوترخان و قطب‌آباد از دیگر دیدنی‌های شهر رفسنجان‌ هستند.

موزه‌ی ریاست جمهوری رفسنجان از دیگر دیدنی‌های این شهر است که در زمان ریاست جمهوری مرحوم هاشمی رفسنجانی ساخته شده است. هدایای مردم، سازمان‌ها و کشورهای مختلف در این موزه نگه‌داری می‌شود.

شهر بابک

شهر بابک از شهرهای کوچک استان کرمان است که میزبان یکی از آثار ثبت شده از ایران در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو است. روستای صخره‌ای میمند در نزدیکی شهر بابک، در استان کرمان، جزء معدود‌ روستاهای صخره‌ای دنیا است که زندگی هنوز در آن جریان دارد. قدمت این روستا به چند هزار سال می‌رسد. همنشینی با مردم مهربان و خونگرم این روستا در خانه‌های صخره‌ای‌شان جزء بایدهای سفر به میمند است.

بم

شهر بم میزبان ارگ باشکوه بم است که جزء آثار میراث جهانی یونسکو است. متاسفانه بخش‌های زیادی از ارگ تاریخی بم در جریان زلزله‌ی مهیب این شهر تخریب شد و این بنای ارزشمند اکنون در حال بازسازی است. شهرت دیگر شهر بم به دلیل خرمای با کیفیت آن است.

قنات اکبرآباد و قاسم‌آباد بروات بم نیز چندی پیش در کنار تعداد دیگری از قنات‌های کشورمان در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدند.

صنایع دستی

قالی از مهم‌ترین صنایع دستی استان کرمان است. علاوه بر این حصیربافی، گلیم‌بافی و ترمه‌بافی نیز در استان کرمان رایج است. مسگری و قلم‌زنی از دیگر صنایع دستی استان کرمان هستند.

سوغات

کُلُمپه یکی از شیرینی‌های معروف استان کرمان است. قاووت خوراکی معروف دیگر کرمانی‌هاست است که به شکل پودر مصرف می‌شود. کرمانی‌ها به این خوراکی «قُوَتو» می‌گویند. کماچ سهن و قطاب نیز جزء خوراکی‌های محلی استان کرمان‌ هستند.

کرمان محصولات کشاورزی معروفی هم دارد که برخی از آنها همانند زیره به دنیای ضرب‌المثل‌ها راه پیدا کرده‌اند. علاوه بر زیره، پسته، گردو، خرما و مرکبات از محصولات کشاورزی مرغوب این استان هستند.

اقامت‌گاه‌ها

هتل ۵ ستاره‌ی پارس جزء هتل‌های خوب و لوکس استان کرمان است. هتل چهار ستاره‌ی ارگ جدید بم نیز جزء هتل‌های خوب استان کرمان است. خوشبختانه تنوع اقامت‌گاه در این استان به نسبت بالا است و اقامتگاه‌های دیگری همچون هتل جهانگردی و هتل اخوان از دیگر هتل‌های خوب این استان هستند.

اقامت‌گاه‌های بومگردی پرشماری نیز در مناطق مختلف استان کرمان آماده‌ی پذیرایی از گردشگران‌ هستند. به ویژه در اطراف شهر شهداد و منطقه‌ی کلوت‌ها و برخی دیگر از شهرهای توریستی استان کرمان اقامت‌گاه‌های بومگردی تنوع بالایی دارند.

غذاهای محلی

کشک یکی از مواد اولیه‌ی مهم در ترکیب غذاهای سنتی کرمان است. بُز قورمه از معروف‌ترین غذاهای این استان است که با گوشت بز، کشک، پیاز، سیر و مواد دیگری تهیه می‌شود. حلیم بادمجان یکی دیگر از غذاهای سنتی پرطرفدار در استان کرمان است.

رستوران‌ها

رستوران وکیل که در بازار قرار دارد یکی از رستوران‌های سنتی خوب شهر کرمان است. رستوران سنتی مکث هم جزء رستوران‌ها باکیفیت کرمان به شمار می‌رود که فضای جذابی دارد. رستوران آسیاب بادی نیز با معماری قابل توجه غذاهای ایرانی و فرنگی را عرضه می‌کند. رستوران‌های اسپاخو و آ اس پ در کرمان فضای مدرن‌تری دارند. رستوران سالسا هم مناسب افرادی است که قصد چشیدن طعم غذاهای فرنگی را دارند.

آداب و رسوم

جشن سده یکی از مهم‌ترین آیین‌های استان کرمان است که زرتشتیان این استان آن را برگزار می‌کنند. جشن سده درست ۵۰ روز مانده به عید نوروز برگزار می‌شود. در این مراسم موبدان زرتشتی با لباس سفید به گرد توده‌ای عظیم از بوته‌های جمع‌شده می‌گردند و پس از چند بار گردش به دور بوته‌ها، آنها را آتش می‌زنند. در حین اجرای مراسم آهنگ‌های شاد هم نواخته می‌شود.

کردستان

کاوش در میراث غنی فرهنگی و زیبایی طبیعی

کردستان یکی از استان‌های ایران است که با وجود آب و هوای سردش، مردمانش دلی گرم دارند و میزبانی‌شان زبانزد است. معنای لغوی کلمه "کردستان" به معنای سرزمین کُردیان است و برای اولین بار در دوران سلجوقیان به طور رسمی به کار رفته است. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر این استان سنندج است که شهری با تاریخ و فرهنگ غنی است.

تاریخچه استان

پیشینه‌ی سرزمین کردستان به زمان مادها برمی‌گردد. در سال ۱۳۳۷ این استان به شکلی که امروز می‌شناسیم –با شهرهای سنندج، قروه، گروس و سقز- تشکیل شد و اکنون پس از آخرین تقسیمات کشوری دارای ده شهرستان است؛ بانه، بیجار، سقز، سنندج، قروه، مریوان، دیواندره، کامیاران، سروآباد، دهگلان.

جغرافیا

استان کردستان در کوهستان‌های زاگرس واقع شده است. این استان دارای مساحتی برابر با حدود ۲۹،۱۳۷ کیلومتر مربع است و از جنوب با استان‌های کرمانشاه و لرستان، از شرق با استان کرمانشاه، از شمال با استان آذربایجان غربی و از غرب با عراق هم‌مرز است.

کردستان سرسبز از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و بخشی از زنجان، از جنوب به کرمانشاه و از غرب به عراق می‌رسد و مردمش به زبان کردی سخن می‌گویند، ناگفته نماند که در بخش‌هایی از این استان مردم به زبان آذری نیز حرف می‌زنند.

کردستان جنگل‌های زیادی دارد که بیشترشان در اطراف بانه و مریوان پراکنده شده‌اند. این جنگل‌ها انواع بلوط و درختان دیگر را در خود جای داده‌اند.

آب و هوا

استان کردستان به دلیل واقع شدن در منطقه‌ای کوهستانی و تحت تأثیر آب و هوای مدیترانه‌ای، در بهار و تابستان آب‌و‌هوایی خنک و معتدل دارد؛ بارندگی فصل بهار و بارش برف سنگین زمستانی به دلیل همین توده‌های هوای گرم و مرطوب مدیترانه‌ای است.

فصل‌های بهار و تابستان با میانگین دمای ۲۲ تا ۲۵ درجه‌ی سانتی‌گراد زمان مناسبی برای سفر به شهرهای این استان است. با این‌حال دوستداران طبیعت برفی همیشه می‌توانند در زمستان به شهرهای کردستان سفر کنند.

شهرهای استان کردستان:

شهرهای استان کردستان دارای تاریخ و فرهنگ غنی، جشن‌ها، صنایع دستی متنوع و جاذبه‌های دیدنی متعددی هستند. ، شهرهای این استان با طبیعت بکر و جاذبه‌های دیدنی و فرهنگ محلی خاص خود، مقصدهای منحصربه‌فردی برای گردشگران هستند. برخی از این شهرها عبارتند از:
سنندج

شهر سنندج مرکز استان کردستان و در میان رشته‌کوه‌های زاگرس و کوه آبیدر قرار گرفته است. شهر آب‌و‌هوایی سرد و تقریبا خشک دارد. قدمت آن را به پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهند. در زمان صفویه دژی در سنندج بنا شد و آبادانی از همان زمان در این منطقه آغاز و در زمان قاجار به اوج خود رسید. براساس نوشته‌های تاریخی نام شهر هم از همان دژ زمان صفویه یعنی «سنه‌دژ» برگرفته شده است.

وجود مسجدهای بی‌شمار در شهر باعث شده سنندج به شهر مساجد یا مناره‌ها مشهور شود.

برخی از جاذبه‌های دیدنی سنندج عبارتند از: مسجد جامع سنندج، مجموعه پارک تفریحی آبیدر، بازار سنندج، خانه‌ی کرد یا عمارت آصف، چهارباغ و عمارت خسروآباد، عمارت وکیل، عمارت مشیردیوان، حمام خان، امامزاده هاجر خاتون، امامزاده پیر عمر و دشت دهگلان.

بانه

بانه در غرب کردستان سرزمین جنگل‌های بلوط است و البته جز آن درخت‌های گردو، گلابی وحشی، زالرالک و مازو را می‌توان دید. نام شهر از «بان» کردی به معنای بام گرفته شده که به ارتفاعات و موقعیت بانه اشاره می‌کند. بانه را به دلیل بازارهای مرزی‌اش می‌شناسند اما این شهر مکان‌های دیدنی زیادی نیز دارد؛ دشت‌ها و جنگل‌ها، غار سنگی حسین کوهکن که مردی با همین نام آن را ساخته است، غار شوی، کوه آربابا، پارک‌های کوهستانی دوکانان و پیرمراد، روستای هفتاش، روستای شوی، روستای مامال، روستای سبدلو، روستای نژو، روستای نجنه علیا و انواع مراکز خرید و پاساژها و... بسیاری مکان‌ها و جاذبه‌های دیگر را می‌توان در سفر به این شهر بازدید کرد.

مریوان

این شهر که در مسیر تیسفون به تخت‌سلیمان قرار داشته است، در زمان اشکانیان و ساسانیان مرکز توجه بسیار بوده و امروزه هم یکی از شهرهای مهم استان کردستان است. در مورد اسم این شهر روایت‌های مختلفی وجود دارد از جمله این که مریوان زمانی محل تولید محصولات جنگلی مانند کتیرا و گز درختی بوده و مردمانی از اهل مرو برای تجارت و خرید این محصولات به منطقه می‌آمده‌اند و بعد در همین جا ساکن شده‌اند و نام‌ مرویان روی این شهر گذاشته شده و به مرور زمان تغییر کرده است. برخی نیز می‌گویند وجود مرغابی‌های دریاچه‌ی زریوار باعث شده شهر را مراویان یا جای مرغابی بخوانند. مراوی در زبان کردی به مرغابی گفته می‌شود.

برخی جاذبه‌های دیدنی شهر عبارتند از: دریاچه‌ی زریوار که بزرگ‌ترین دریاچه‌ی آب شیرین کشور است، مجتمع پارک ساحلی زریوار، دشت بیلو، بازارچه‌ی مرزی مریوان، منطقه‌ی تفریحی قمچیان، روستای کانی‌سانان، قلعه‌ی ایمام یا قلعه‌ی مریوان، پل تاریخی گاران، کوه چهل‌چشمه، تفرجگاه ملاقوبی، حنگل‌های مریوان، اورامانات تخت، روستای درکی، کوه کانی چرمه، کوه سناسره، کوه میانه، کوه پیازه، سنگ‌نوشته‌ی اورامانات، کوه تخت و اماکن مذهبی و...

سقز

نام سقز -که در شمال کردستان واقع شده است- از قوم سکاها برگرفته شده که در زمان مادها زندگی می‌کردند.

غار کرفتو، مسجد شیخ مظهر، تکیه بابا شیخ، شهر بازی پاپتوس، آرامگاه حاج حکیم نیلوفری، رودخانه‌ي سقز، دریاچه‌ی سد شهید کاظمی، مسجد شیخ حسن مولانا، قرآن تاریخی شیخ حسن مولانا، مسجد دومناره، حمام حاج صالح، قلعه‌ی باستانی زیویه، بازار مرزی بسطام، روستای تاریخی ترجان، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی عبدالرزاق برخی از مهم‌ترین دیدنی‌های شهر هستند که گردشگران را به سقز دعوت می‌کنند.

پیست اسکی سقز هم برای کسانی که سفرهای زمستانی و برفی را ترجیح می‌دهند، مکان تفریحی مناسبی است.

بیجار

قدمت بیجار به پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد و همسایگی با زنجان و آذربایجان غربی باعث شده بیشتر مردم بیجار به زبان ترکی سخن بگویند. شهر یکی از مراکز تولید گندم کشور است و به آن انبار غله باختر نیز می‌گویند.

رود سیروان، دشت بیجار، برج آجری اوشقون بابا، چشمه آب تلخ، قلعه قمچقای، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی بیجار، برجی ینگی ارخ، برج اوچ گنبدخان، پل گل قشلاق، پل صلوات‌آباد، پل قجور، امامزاده عقیل، تپه سراب گرگین، تپه چغا، تپه قلعه، تپه قبا سرخ، مسجد خسروآباد گروس، قلعه قدیمی، قلعه بانو، امامزاده حمزه عرب، مقبره‌ی صاحبه خاتون، مقبره سید مسیب سید شکر، حمام یاسوکند، امامزاده خضر، چال تپه، چهارباغ گروس، بازار سنتی بیجار، پیست اسکی نسار و روستاهای کوچک و بزرگ بسیار این منطقه، از عوامل شهرت این شهر هستند.

دیدنی‌های کردستان کم نیست؛ چشمه‌ی باباگرگر، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی بدر و پریشان، پل فرهادآباد، آبشار سنگین‌آباد، غار و صخره‌های تاریخی فرهادتاش، دریاچه‌ی سراب کوثر، تپه‌های باستانی، مسجد دارالاحسان، دشت قروه، کوه پنجه‌علی، کوه حسین‌بک، حمام قصلان در قروه، روستای پالنگان کامیاران، دشت کامیاران، دشت امیرآباد و چشمه‌ی آب معدنی گواز کامیاران، آبشار گویله در مسیر مریوان به سقز، کوه آوالان، رود سیروان و بسیاری تپه‌ها، کوه‌ها و اماکن مذهبی در این استان هستند که می‌توانند به مذاق گردشگران مختلف خوش بیایند.

اقامت‌گاه‌ها

در استان کردستان، هتل‌ها و مهمانسراهای جهانگردی به عنوان مکان‌های مناسبی برای اقامت مسافران و گردشگران وجود دارند. همچنین اقامتگاه‌های بوم‌گردی نیز محبوبیت زیادی در این استان دارند. برخی از اقامتگاه‌ها و رستوران‌های معروف در استان کردستان عبارتند از:

اقامت‌گاه بوم‌گردی واران روستای گلین
اقامت‌گاه بوم‌گردی تیشک در روستای دولاب
اقامت‌گاه بوم‌گردی ژین
اقامت‌گاه بوم‌گردی میرزا سعید اوباتو در دیواندره
اقامت‌گاه بوم‌گردی نشینگه بنار در مریوان

مکان‌های مناسبی برای تجربه‌ی زندگی روستایی و بهره‌مندی از فضای سنتی کردستان به شمار می‌روند.

مکان‌های گردشگری

با توجه به اینکه استان کردستان دارای مکان‌های تاریخی فراوانی است، پیشنهادات بسیاری برای گردشگری وجود دارد. در زیر، برخی از مهم‌ترین مکان‌های تاریخی در استان کردستان را برای شما لیست کرده‌ایم:

.۱ دهکده پالانگان

دره‌های زیبای کردستان می‌تواند میزبان گردشگران علاقه‌مند به تاریخ باشد. دهکده پالانگان یکی از مقاصد مهم در این زمینه است. این دهکده به خاطر معماری پله‌ای خود معروف است، جایی که هر خانه به عنوان سقف خانه زیرین خود عمل می‌کند. این سبک معماری منحصربه‌فرد، پالانگان را در فهرست موقعیت اولیه میراث جهانی یونسکو قرار داده است.

۲. مسجد جامع قروه

مسجد جامع قروه، نشانگر تاریخی مهم در استان کردستان است. این مسجد در دوره سلجوقیان ساخته شده است و ویژگی‌های معماری شگرف، کارهای سفال آن، و تزئینات زیبا با حکاکی هنری خود را به نمایش می‌گذارد. این ساختمان، شاهکاری از تاریخ اسلامی این منطقه است.

۳. قلعه سلماس

قلعه سلماس، یکی از قدیمی‌ترین قلعه‌های ایران است که در استان کردستان واقع شده است. این قلعه در دوره ساسانیان ساخته شده است و در دوره اسلامی به مرکزی برای برگزاری جلسات سیاسی تبدیل شد.

۴. مجموعه تاریخی و فرهنگی سنندج

مجموعه تاریخی و فرهنگی سنندج، یکی از جاذبه‌های تاریخی این شهر است. این مجموعه شامل موزه ملی کردستان، کتابخانه عمومی، محوطه‌ی سنتی و باغ شهری است.

۵. قلعه روزبهان

قلعه روزبهان، یکی از مکان‌های تاریخی مهم در استان کردستان است که در نزدیکی شهرستان بیجار واقع شده است. این قلعه در دوره صفویه ساخته شده است و در دوره قاجاریه نیز بهبودیافته است.

این تنها چند نمونه از مکان‌های تاریخی در استان کردستان هستند. با توجه به تنوع فراوان مکان‌های دیدنی در این استان، پیشنهاد می‌شود قبل از سفر، اطلاعات بیشتری درباره‌ی این مکان‌ها و سایر مکان‌های تاریخی در استان کردستان جمع‌آوری کنید و برنامه‌ریزی دقیقی برای بازدید از آن‌ها داشته باشید. در ضمن، قبل از سفر حتماً به شرایط جوی و شرایط راه‌های ارتباطی در منطقه توجه کنید.

غذاهای محلی

درباره‌ی غذاهای محلی استان کردستان، برخی از غذاهای خوشمزه شامل شلکینه، قایرمه، خورش ریواس، خورش تره‌کردی، آش پرپوله، برونشین، آش سه‌نگه سیر، آش دانه‌کولانه، که‌لانه، آش عدس بلغور، آش دوغ کردی، آش دوغین، آش هالاو و ساوار می‌باشند.

غلاف‌های نخود هم که روی چرخ دستی فروخته می‌شوند از تنقلات خوش‌مزه‌ی بانه و برخی مناطق دیگر هستند.

رستوران‌ها

همچنین می‌توانید در رستوران‌های معروفی مانند رستوران صدف و زیتون در سقز، رستوران مروارید، رستوران جهان‌نما و رستوران و سفره‌خانه‌ی آبیدر در سنندج از غذاهای محلی لذیذ لذت ببرید.

دکه‌های زیادی در بانه و شهرهای دیگر سیب‌زمینی و تخم‌مرغ تنوری می‌فروشند. فروشندگان آن را با سبزی‌خوردن لای نان تافتون می‌پیچند و مناسب گردشگرانی است که به دنبال تجربه طعم واقعی غذاهای محلی هستند.

صنایع دستی

صنایع دستی در استان کردستان شامل قالی‌بافی در شهرهای بیجار، بوکان، سنندج و افشار است. علاوه بر آن، فعالیت‌هایی مانند گلیم‌بافی سنه، نازک‌کاری روی چوب، ساخت کلاش (گیوه) و ساخت ابزار و آلات موسیقی نیز در این استان انجام می‌شود.

سوغات

سوغات‌های محلی استان کردستان شامل مواردی مانند نان شیرمال بیجار، کماج و حلوا سوهانی بیجار، تخمه بوداده سقز، شیرینی‌های سنتی مثل بادام سوخته، شیرینی کنجدی گزانگبین و شکری، برساق، سقز، عسل و روغن طبیعی، نان برنجی، کاک، باسلوق، خشکبار و مویز می‌باشند. این موارد را می‌توان از شهرها و مناطق مختلف استان کردستان تهیه کرد.

آداب و رسوم

استان کردستان محل زندگی یک فرهنگ کردی پویا است که قرن‌هاست که در حال شکوفایی است. مردم کرد به خاطر سنت‌های غنی، موسیقی، رقص و فولکلور منحصربه‌فرد خود شناخته می‌شوند. در هنگام بررسی منطقه، شما فرصت خواهید داشت تا لباس‌های سنتی کردی را ببینید، غذاهای اصیل کردی را تجربه کنید و با مردم مهمان‌نواز و دوست‌دار این منطقه که فرهنگ و تاریخشان را با افتخار حفظ می‌کنند، در تعامل باشید.

رقص کردی به عنوان ویژگی مهم این استان شناخته می‌شود. علاوه بر آن، مراسم‌هایی مانند میرنوروزی، کوسه‌گردی و میرمیرین (امیربهادری) در گذشته در کردستان انجام می‌شدند. مراسم سمنوپزان نیز هنوز هم در برخی روستاها برگزار می‌شود. مراسم پیر شالیار که قدمتی هزارساله دارد، هر سال در اورامان‌تخت برگزار می‌شود و در این مراسم قربانی گاو و گوسفند صورت می‌پذیرد و غذای نذری پخش می‌شود. آرامگاه پیر شالیار نیز در این منطقه قرار دارد و این مراسم به مناسبت سالگرد عروسی پیر شالیار انجام می‌شود.

پرسش و پاسخ های متداول:
بهترین زمان برای سفر به استان کردستان چه زمانی است؟

ج: بهترین زمان برای بازدید از استان کردستان در بهار (آوریل تا ژوئن) و اواخر تابستان (سپتامبر تا اوکتوبر) است. هوا در این فصول ملایم است و آسمان صاف، بنابراین برای گردشگری، رفتن به طبیعت و کاوش مناسب است.
چه مسیرهای برای سفر به استان کردستان وجود دارد؟

ج: استان کردستان از طریق شبکه‌های جاده‌ای، هوایی و راه‌آهن به خوبی متصل است. فرودگاه سنندج، فرودگاه این استان است که پروازهای داخلی از شهرهای مختلف در آن تردد می‌کند. علاوه بر این، می‌توانید با اتوبوس یا قطار از شهرهای بزرگ ایران به استان کردستان برسید.

قم

استان قم در جنوب پایتخت و مرکز کشور واقع شده و جزء کوچک‌ترین استان‌های ایران است. ‌شهر قم، مرکز این استان، یکی از مهم‌ترین شهرهای مذهبی ایران است. قم میزبان حرم حضرت معصومه و مسجد جمکران، از مهم‌ترین بناهای مذهبی کشورمان، است.
تاریخچه

بر اساس شواهد تاریخی پیشینه‌ی شهر قم به دوران ساسانی بازمی‌گردد. اما بخش زیادی از تاریخ استان پس از ورود اسلام به ایران شکل گرفته است. یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخی شهر قم ورود حضرت معصومه، خواهر امام رضا، به این شهر است. حضرت معصومه در این سفر به بیماری سختی مبتلا شدند و در نهایت در شهر قم از دنیا رفتند.

به دلیل قداست حرم حضرت معصومه در طول تاریخ، فضای اطراف حرم به آرامگاه بسیاری از چهره‌های معروف و مهم تبدیل شده است.

قم در دوران پهلوی از مهم‌ترین مراکز اعتراض‌ها علیه حکومت بود و این شهر نقش مهمی در مبارزات آن زمان داشت.
جغرافیا

استان قم از شمال با استان تهران، از شرق با استان سمنان، از جنوب با استان اصفهان و از غرب با استان مرکزی همسایه است.

به جز جنوب و غرب این استان، دیگر نقاط قم بیابانی است.
آب و هوا

بیشتر بخش‌های استان قم آب و هوایی گرم و نیمه خشک دارند. بنابراین فصل تابستان فرصت مناسبی برای سفر به این استان نیست. البته با توجه به اختلاف ارتفاع زیاد نقاط مختلف استان در بخش‌های دیگری از استان قم می‌توان آب‌وهوای کوهستانی و نیمه‌ بیابانی را نیز تجربه کرد.
شهرهای استان قم

شهر قم مهم‌ترین شهر این استان است که می‌توان آن را پس از مشهد مهم‌ترین شهر ایران در زمینه‌ی گردشگری مذهبی دانست.

حرم حضرت معصومه مهم‌ترین بنای مذهبی شهر قم است. علاوه بر آرامگاه حضرت معصومه، مسجد مقدس جمکران از بناهای مذهبی مهم قم است. مسجد جمکران در فاصله‌ی حدودا ۱۰ کیلومتری شهر قم قرار دارد و طبق روایات به دستور حضرت بقیه‌الله ساخته شده است. کوه خضر نبی یکی از بلندی‌های حاشیه شهر است که عبادتگاهی قدیمی در آن قرار دارد و منسوب به حضرت خضر نبی است. مسیر پیاده‌روی و کوهپیمایی برای رسیدن به قله این کوه و زیارت حضرت خضر نبی احداث شده است که با امکان بازدید شبان، یکی از تفرجگاه‌های مردم قم نیز به شمار می‌رود.

دریاچه‌ی نمک قم یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی استان قم است که در شرق شهر قم قرار دارد. دریاچه‌ی حوض سلطان نیز دیگر جاذبه‌ی طبیعی این استان است که در حاشیه‌ی بزرگراه قم-تهران قرار دارد. در صورت وجود آب در دریاچه‌ی حوض سطان آینه‌ی طبیعی بسیار بزرگی تشکیل می‌شود که منظره‌های جذابی را ایجاد می‌کند.

کویر غدیر اسب یا دریاچه‌ی نمک غدیر اسب نیز از دیگر جاذبه‌های طبیعی و بکر استان است.
اقامت‌گاه‌ها

هتل بین‌المللی قم و هتل المپیک جزء بهترین هتل‌های استان قم هستند. هتل صفا و هتل الزهرا هتل‌های سه ستاره‌ی قم هستند. هتل‌های رده پایین‌تر زیاد دیگری هم در قم فعالیت می‌کنند که کیفیت قابل قبولی برای اقامت دارند.

اقامت‌گاه بومگردی کاروانسرای پاسنگان نیز جزء اقامتگاه‌های سنتی استان قم است.
رستوران‌ها

رستوران گردان سیرنگ از مدرن‌ترین رستوران‌های شهر قم است. رستوران ارگ سالاریه نیز از بهترین رستوران‌های این شهر است. رستوران‌های مرتضوی، البرز، خادم و مدائن جزء دیگر رستوران‌های خوب این شهر به شمار می‌آیند.

از میان رستوران‌های فرنگی و فست فود نیز می‌توان به خانه ماکارونی قم، فست فود شهر ما و فست فود باما اشاره کرد.
غذاهای محلی

آبگوشت قُنَبید از غذاهای سنتی و محبوب استان قم است. نخود، لوبیا سفید، سیب زمینی، قنبید(کلم قُمری)، لیمو عمانی، گوجه فرنگی، گوشت، پیاز و ادویه جزء مواد تشکیل‌دهنده‌ی این غذا هستند. آش قُنَبید دیگر غذای محلی استان قم است که با نخود، لوبیا، عدس، پیاز، کلم قمری، سبزی آش و ادویه تهیه می‌شود. ماشاب، ماش ماشک، آش پتله و آبگوشت هویج برگه از دیگر غذاهای محلی استان قم هستند.
سوغات

سوهان معروف‌ترین سوغاتی استان قم است. کارگاه‌های سوهان‌پزی بسیاری در شهر قم مشغول فعالیت هستند که انواع مختلف این شیرینی را تولید می‌کنند. سوهان لقمه‌ای، سوهان گزی و سوهان عسلی تعدادی از انواع مختلف سوهان هستند.

حلوا ارده یکی دیگر از خوراکی‌های استان قم است که مردم این استان بیشتر از آن در وعده‌ی صبحانه استفاده می‌کنند.
صنایع دستی

قالی دستباف از مهم‌ترین صنایع دستی استان قم است. تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی و ساخت انگشتر نیز در استان قم رواج دارد. خَرمُهره‌سازی، منبت‌کاری، معرق‌کاری و خراطی چوب از دیگر صنایع دستی رایج در استان قم است.
آداب و رسوم

یادمان ورود حضرت معصومه به قم از آیین‌های مهم مردم قم است. طبق روایات حضرت معصومه ۲۳ ربیع‌الاول سال ۲۰۱ هجری قمری به قم وارد شدند و مردم قم به استقبال ایشان رفتند. خادمان حرم حضرت معصومه در حرکتی نمادین، در سالروز ورود حضرت معصومه به قم به استقبال حضرت می‌روند و این روز را گرامی می‌دارند.

سردرختی مراسم دیگری است که در اوایل بهار در روستای وشنوه قم برگزار می‌شود. در این مراسم مردم روستا گاوی خریداری می‌کنند و دستمال سبزی به گردن آن می‌بندند. سپس گاو را در روستا می‌گردانند و در نهایت آن را در امامزاده قربانی می‌کنند و از گوشت آن حلیم می‌پزند. این مراسم به منظور در امان ماندن باغ‌ها از گزند سرما برگزار می‌شود.

قزوین

استان قزوین از نظر جغرافیایی یکی از جذاب‌ترین استان‌های کشورمان است که از یک سو به دشت می‌رسد و از سوی دیگر به کوه‌های البرز. استانی با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار که فاصله‌ی کم آن از تهران، باعث شده به مقصدی عالی برای پایتخت‌نشینان تبدیل شود.
تاریخچه

نشانه‌هایی مبنی سکونت انسان در منطقه‌ی قزوین در هزاره‌های چهارم و پنجم پیش از میلاد وجود دارد. در برخی از منابع آمده است که قزوین بخشی از قلمروی حکومت مادها بوده است. اما با این حال تاریخ ساخت شهر قزوین به دوران ساسانی و زمان شاپور ذوالاکتاف بازمی‌گردد. در آن زمان قزوین موقعیتی نظامی داشت، اما به مرور گسترش پیدا کرد و هسته‌ی اصلی شهر قزوین شکل گرفت.

منطقه‌ی قزوین تا سال ۱۳۷۳ بخشی از استان زنجان بود و پس از آن به استان تهران ملحق شد. اما پس از سه سال و در سال ۱۳۷۶ از استان تهران هم جدا شد و استان قزوین تشکیل شد.
جغرافیا

استان قزوین از شمال به رشته‌ کوه‌های البرز می‌رسد و با استان‌های گیلان و مازندران همسایه است. این استان از سمت شرق به استان البرز می‌رسد و استان زنجان در غرب آن واقع شده است. استان‌های همدان و مرکزی نیز همسایه‌های جنوبی قزوین‌ هستند.

در بخش‌های شمالی استان قزوین که به رشته کوه البرز می‌رسد قلل مرتفعی جای گرفته‌اند که ارتفاع برخی از آن‌ها تا ۴۲۰۰ متر می‌رسد.
آب و هوا

با توجه به تفاوت ارتفاع و موقعیت جغرافیایی بخش‌های مختلف قزوین، شرایط آب‌وهوایی نیز در شهرهای این استان متفاوت است. در بخش‌های شمالی و ارتفاعات جنوب غربی استان شاهد آب‌وهوای سرد کوهستانی هستیم. در دامنه‌ها و کوهپایه‌ها اما هوا معتدل‌تر است و در دشت‌ها آب‌وهوایی خشک تا نیمه خشک حکم‌فرماست. در بخش‌هایی از استان قزوین، مانند طارُم و دره‌ی شاهرود، حتی نشانه‌های آب‌وهوای مرطوب گرمسیری حس می‌شود.

استان قزوین زمستان‌های سردی دارد، اما در فصل تابستان هوا نسبتا معتدل است. بهترین زمان برای سفر به قزوین را می‌توان بهار دانست؛ یعنی زمانی که دشت‌ها و تپه‌ها سرسبز و باطراوت‌اند و هنوز گرما به سراغ‌شان نرفته است. تابستان‌گذرانی در ارتفاعات استان، یک انتخاب خوب است.

البته اگر اهل شهرگردی باشید، شهر قزوین می‌تواند در تمام سال میزبان شایسته‌ای برای شما باشد.
شهر قزوین

قزوین در دوران صفویه برای مدتی پایتخت ایران بوده است. شهری که خیابان سپه، اولین خیابان مدرن ایران در مرکز آن خودنمایی می‌کند.

سرای سعدالسلطنه که در مرکز شهر قزوین واقع شده، بزرگ‌ترین کاروانسرای شهری ایران است که پس از بازسازی و مرمت به جاذبه‌ای گردشگری و همچنین بازاری برای خرید تبدیل شده است. علاوه بر فروشگاه‌های سوغات و صنایع دستی چندین کافه و رستوران نیز در سرای سعدالسلطنه فعالیت می‌کنند. بخش‌هایی از سرای سعدالسلطنه به بازار قدیمی قزوین نیز راه دارد.

کاخ چهل ستون یا عمارت کلاه فرنگی قزوین یادگاری از صفویان است. بر اساس بیشتر منابع تاریخی این بنا به دستور شاه تهماسب ساخته شده است. مجموعه‌ای از آثار نفیس خوشنویسی، همچون آثار میر عماد قزوینی، در این بنا در معرض دید عموم قرار گرفته است. سازی به نام فرش یکی دیگر از دیدنی‌هایی است که در کاخ چهل ستون جای گرفته است. اثری شبیه به دار قالی که البته یک ساز تمام و کمال است.

مسجد جامع قزوین یا مسجد عتیق یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران است. بر اساس برخی منابع هارون‌الرشید در سال ۱۹۲ هجری قمری بنای اولیه‌ی این مسجد را بنا کرده است. اما از آن زمان تاکنون تغییرات زیادی در مسجد صورت گرفته و گسترش آن تا صدها سال بعد نیز ادامه داشته است.

کلیسای کوچک کانتور که یادگاری از روس‌ها از زمان جنگ جهانی دوم است از دیگر جاذبه‌های این شهر است. خانه و حسینیه‌ی امینی‌ها را هم می‌توان جزء زیباترین حسینیه‌های ایران دانست.

گراندهتل و عمارت سردار مُفَخَم از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهر قزوین هستند.
کوهستان الموت

منطقه‌ی الموت در شمال قزوین یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این استان است که ترکیبی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی را در خود جای داده است.

دریاچه‌ی اُوان که در فاصله‌ی حدودا ۲۵ کیلومتری رجایی دشت قرار دارد از دیدنی‌های مشهور الموت است که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران نیز ثبت شده است. با ادامه‌ی جاده‌ی الموت به روستای گازُرخان خواهید رسید که میزبان قلعه‌ی الموت است. دژی باشکوه که با نام قلعه‌ی حسن صباح نیز شناخته می‌شود و یکی از مراکز اصلی اسماعیلیان بوده است. بقایای قلعه‌ی لَمبسَر نیز در منطقه‌ی الموت و در نزدیکی روستای رازمیان قرار دارد.

در بخش‌های شمالی الموت و در مرز استان‌های گیلان و مازندران به کوه‌های البرز خواهید رسید که مسیرهای کوهنوردی جذابی را می‌توان در آن‌ها یافت. مسیر کوهستان سیالان که از الموت آغاز و به دشت دریاسر ختم می‌شود یکی از این مسیرهای جذاب و چالش‌برانگیز است برای کوهنوردان است.
تاکستان

تاکستان یکی از تاریخی‌ترین شهرهای استان قزوین است که سابقه‌ی سکونت انسان در آن به دوره‌های قبل از اسلام بازمی‌گردد. بر اساس شواهد و بررسی‌های باستان‌شانسی در تپه‌ی باستانی خُله‌کوه ایجاد هسته‌ی اولیه‌ی شهر به ۷۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.

بقعه پیر و امامزاده کمال از جاذبه‌های گردشگری شهرستان تاکستان هستند.
اقامت‌گاه‌ها

چندین هتل با قیمت‌های مختلف در شهر قزوین وجود دارد که هتل مرمر گران‌قمیت‌ترین آنهاست. خانه‌ی بهروزی قزوین نیز اقامت‌گاهی با معماری سنتی است که به زیبایی مرمت و بازسازی شده است.

در روستای گازرخان در منطقه‌ی الموت نیز می‌توانید در خانه‌های محلی مردم روستا و اقامت‌گاه‌هایی که به منظور اسکان مسافران ساخته شده‌اند اقامت کنید. اقامت‌گاه‌‌های بوم‌گردی یوسف رسولی الموتی، کلبه توریست، آله الموت، قلعه عقاب‌ها، زر آباد و پرچکوه از اقامتگاه‌های بوم‌گردی منطقه‌ی‌ الموت هستند.
رستوران‌ها

رستوران‌های نمونه و اقبالی از بهترین رستوران‌های شهر قزوین‌ هستند که گاهی برای ورود به آنها باید در صف انتظار ایستاد. رستوران مدیترانه از دیگر رستوران‌های شهر قزوین است که منویی متفاوت دارد و غذاهای لبنانی در آن سرو می‌شود.
غذاهای محلی

قیمه نثار بدون شک معروف‌ترین غذای محلی استان قزوین است. غذایی خوشمزه که برنج، گوشت، خلال بادام و خلال پسته تعدادی از مواد اولیه‌اش هستند. کوکوی شیرین قزوینی دیگر غذای محلی این استان است که چیزی شبیه به کوکوی سیب زمینی معمولی است، با این تفاوت که شکر و گلاب هم به آن اضافه می‌شود.

دیماج یا دگماژ هم غذای جذابی است که با تکه‌های نان لواش، پنیر، گردو، سبزی، خیار، پیاز داغ و زردچوبه تهیه می‌شود. مشکوفی هم دسر خوشمزه‌ی قزوینی‌هاست.
سوغات

شیرینی‌های متنوع و خوش‌طعم جزء جذاب‌ترین سوغاتی‌های قزوین هستند. باقلوای قزوین، نان قندی و نان چایی تنها نمونه‌هایی از شیرینی‌جات قزوین هستند.

با توجه به آب‌وهوای خوب این استان محصولات کشاورزی قزوین از کیفیت بالایی برخوردارند و با توجه به فصل می‌توان میوه‌های مختلفی را نیز از این استان به عنوان سوغاتی تهیه کرد.
صنایع دستی

فرش و گلیم در فروشگاه‌های صنایع دستی قزوین به وفور یافت می‌شوند. منجوق‌دوزی (نم نم دوزی) و موج بافی دو نمونه‌ی دیگر از صنایع دستی این استان‌ هستند. موج پارچه‌ای است که از آن در ساخت پتو، پشتی، رویه‌ی کرسی و سجاده استفاده می‌شود.

پن‌بافی یکی دیگر از صنایع دستی استان قزوین است که در تزیین لباس‌ها؛ مثل دور یقه، لبه‌ی دامن یا آستین و یا کمربند از آن استفاده می‌شود.
آداب و رسوم

یکی از آیین‌های مردم قزوین پنجاه‌به‌در است. در پنجاهمین روز سال نو مردم قزوین به مصلایی در میان باغ‌های شهر می‌روند و نماز باران می‌خوانند و روز خود را به شادی در دامان طبیعت می‌گذرانند.

جشن انار از دیگر مراسم بخش‌هایی از استان قزوین است. در این مراسم مردم در روز معینی به همراه هم به مزارع انار می‌روند و با ساز و آواز به برداشت انار مشغول می‌شوند. مراسم مشابهی با نام جشن فندق نیز در منطقه‌ی الموت برگزار می‌شود. در جشن فندق دخترانی که به تازگی نامزد شده‌اند برای همسران‌شان گردنبندی از هسته‌ی فندق درست می‌کنند و به همسر خود هدیه می‌دهند.

آیین‌های مشابه دیگری نیز در استان قزوین برگزار می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان به جشن گندم، جشن انگور و جشن زیتون اشاره کرد.

سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع شده و پس از کرمان دومین استان بزرگ ایران است.
تاریخچه

براساس برخی روایت‌ها نام سیستان تغییریافته‌ی سجستان یا سکستان است که به معنی سرزمین سکاها بوده است. سکاها قومی بودند که حدود 2500 سال قبل از میلاد به اطراف رودخانه هیرمند مهاجرت کردند. این سرزمین در شاهنامه‌ی فردوسی به عنوان محل تولد رستم معرفی شده است.

وجود آثار تاریخی کهن مانند سنگ نگاره‌های مربوط دوران شکار و پیش از به وجود آمدن زبان در اطراف تپه سنگی شهر سراوان، نشان از سابقه‌ی طولانی سکونت بشر در این منطقه دارند.
جغرافیا

حدود ۶۵ درصد جمعیت این استان را افراد زیر ۳۰ سال تشکیل می‌دهند. به این ترتیب سیستان و بلوچستان جوان‌ترین استان کشور به حساب می‌آید. همچنین، همان طور که از نام آن پیداست این استان از دو قسمت سیستان و بلوچستان تشکیل شده است که این دو بخش از نظر شرایط طبیعی کاملا متفاوت هستند. بخش سیستان در قسمت شمالی استان و حوزه مسطحی قرار دارد که متشکل از آبرفت‌های قدیم و جدید رود هیرمند است و بخش بلوچستان منطقه‌ای کوهستانی است که از شمال به کویر لوت و از جنوب به دریای عمان منتهی می‌شود.

این استان از شمال به خراسان، از غرب به کرمان و هرمزگان، از جنوب به دریای عمان و از شرق به افغانستان و پاکستان محدود می‌شود.

آب و هوا

از پدیده‌های هواشناسی قابل توجه استان سیستان و بلوچستان می‌توان به بادهای شدید موسمی، طوفان شن، رگبارهای سیل آسا، رطوبت زیاد و مه صبحگاهی اشاره کرد. از آن‌جایی که فصل گرما طولانی‌تر از فصل سرماست و حداقل دما به ندرت به صفر درجه سانتی گراد می‌رسد، امکان رویش گیاه در زمین‌های آبی آن تقریبا در کل سال امکان‌پذیر است.
شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان از 22 شهرستان از جمله زاهدان، زابل، ایرانشهر، چابهار، قصرقند، دوست‌محمد و سراوان تشکیل شده است.

زاهدان

شهر زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان است که با جمعیتی بالغ بر 580 هزار نفر، دوازدهمین شهر پرجمعیت ایران است. زاهدان هوایی گرم و خشک دارد و بادهای ۱۲۰ روزه تاثیر زیادی بر دمای آن می‌گذارند.

این شهر تا پیش از وقوع جنگ جهانی دوم روستایی کوچک به نام «دُزداب» بوده تا این‌که در سال 1308خورشیدی نام آن به زاهدان تغییر کرد.

از میان جاذبه‌های گردشگری زاهدان می‌توان به بازارچه‌ی سرپوش، ساختمان قدیمی دادگستری، انبار ملکه، خانه ایوبی، کاروانسرای نصرت آباد، مسجد زرنج زاهدان، مسجد شاه علی، موزه‌ی منطقه‌ای جنوب شرق ایران و موزه‌ی پست و ارتباطات اشاره کرد.
زابل

شهرستان زابل یکی از شهرهای مهم مرزی ایران است. موزه مردم شناسی، تخت عدالت، کوه خواجه در ۳۰ کیلومتری زابل، شهر سوخته، کاروانسرای فرنگی و دهانه‌ی غلامان تعدادی از جاذبه‌های دیدنی این شهر هستند.
ایرانشهر

ایرانشهر در مرکز منطقه بلوچستان قرار گرفته است و فاصله‌ی آن تا مرکز استان، 345 کیلومتر است. این شهر به شهر 72ملت معروف است که از عمده‌ اقوام ساکن در آن می‌توان به اقوامی چون بیرجندی، سیستانی، ترک، لر، کرد، شمالی، اصفهانی، یزدی و کرمانی اشاره کرد.

در سفر به ایرانشهر می‌توان از قلعه‌ی ناصری، رودخانه دامن و خانه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای در زمان تبعید دیدن کرد.
چابهار

شهرستان چابهار از دو شهر چابهار و نگور تشکیل شده است که با توجه به موقعیتش نسبت به دریای مکران و اقیانوس هند ماهیگیری از عمده‌ترین زیربناهای اقتصادی استان است.

سفر به این بندر در خنکی پاییز، زمستان و اوایل بهار مناسب است.

کوههای مریخی با عمری حدود ۵ میلیون سال- از عجایب ایران هستند. این کوه‌های سفید و طوسی از دور به تصویرهای مریخ شباهت دارند. کوه‌های مریخی در جاده‌ی چابهار به بندر گواتر واقع شده‌اند.

ساحل صورتی که به‌خاطر وجود پلانکتون‌ها و جریان‌های دریایی عمان به این رنگ درآمده نیز جزء جاذبه‌های طبیعی شهرستان چابهار است.

در سفر به چابهار بازدید از کوه گل‌افشان، روستای تیس و قلعه‌ی پرتغالی‌ها، اسکله‌ی صیادی بریس و تماشای لنج‌ها در غروب و لذت ماهیگیری را هم نباید فراموش کرد.
قصرقند

قصرقند به عنوان شهر نیشکر شناخته شده است. در زمان هجوم پرتغالی‌ها کشت نیشکر در این شهر رواج پیدا کرد. نامگذاری قصرقند به این نام نیز به علت کشت نیشکر در آن‌جاست که ماده‌ی اولیه برای تولید قند و شکر است.

از میان مناطق دیدنی و تاریخی این شهرستان می‌توان به قلعه‌ی قصرقند، قلعه تاریخی بُگ و قلعه‌ی تلنگ اشاره کرد.
دوست‌محمد

مرکز شهرستان دوست‌محمد، شهر هامون است. در گذشته مهم‌ترین جاذبه‌ی گردشگری این شهر، دریاچه هامون بود. سومین دریاچه‌ی بزرگ ایران که با توجه به بحران کم‌آبی، امروزه تنها آثار به جامانده و بستر خشک آن را می‌توان مشاهده کرد. آتشکده‌ی کرکویه نیز یکی دیگر از جذابیت‌های شهرستان دوست‌محمد است.
اقامت‌گاه‌ها

هتل‌هایی چون هتل استقلال، هتل جهانگردی زاهدان، هتل امین زاهدان، هتل بین المللی لاله، هتل لیپار و هتل سپید از جمله شناخته‌شده‌ترین هتل‌ها در استان سیستان و بلوچستان به شمار می‌آیند. همچنین در قسمت‌های مختلف استان انواع اقامت‌گاه‌های بومگردی در دسترس گردشگران قرار دارند که از مهم‌ترین این اقامت‌گاه‌ها می‌توان به اقامت‌گاه بومگردی منزلاب در منزل آب زاهدان و اقامت‌گاه بومگردی کلبه آرامش در روستای قلعه نو زهک اشاره کرد.
رستوران‌ها

رستوران بلوچ در شهرستان چابهار یکی از رستوران‌های ارائه‌دهنده‌ی غذاهای محلی استان است. علاوه بر آن رستوران‌های متعدد دیگری نیز در سطح استان وجود دارند که رستوران تهرانی چابهار، رستوران ملل زاهدان و رستوران ساحلی خلیج جزء شناخته‌شده‌ترین آن‌ها هستند.
غذاهای محلی

یکی از اصلی‌ترین غذاهای محلی استان سیستان و بلوچستان کشک زرد است. کشک زرد غذایی مقوی مربوط به شهر زابل است که معمولا در روزهای سرد زمستان به عنوان صبحانه مصرف می‌شود و ماده‌ی اصلی تشکیل‌دهنده‌ی آن نوعی کشک زرد خانگی است.

اوجیزک زابلی و آبگوشت سیستانی نیز از جمله غذاهای معروف منطقه سیستان و بلوچستان محسوب می‌شوند. آبگوشت سیستانی با استفاده از ادویه‌های خاصی پخته می‌شود و عطر و طعم مخصوص به خود را دارد.
سوغات

همان طور که گفته شد سیستان و بلوچستان یکی از بزرگ‌ترین مراکز صید ماهی است و ماهی و میگو را می‌توان به عنوان سوغات خریداری کرد.

شیرینی لندور که سوغات شهرستان زابل است یکی از مشهورترین شیرینی‌های این استان است. سوزن‌دوزی، سکه دوزی، آیینه دوزی و سفالگری دیگر سوغاتی‌های استان سیستان و بلوچستان است.
صنایع دستی

از میان مهم‌ترین صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان می‌توان به سوزن‌دوزی مردم شهرستان ایرانشهر، خامه‌دوزی ساکنان روستاهای زابل، پریواردوزی ایرانشهر، حصیربافی نیک شهر، سفال‌گری ایرانشهر و سیاه‌دوزی شهرستان خاش اشاره کرد. سکه و آینه‌دوزی نیز از صنایع دستی استان است که معمولا در جهیزیه اغلب دختران سیستان و بلوچستان دیده می‌شود.
آداب و رسوم

در استان سیستان و بلوچستان علاوه بر گرامیداشت عید نوروز، عید قربان و عید فطر از جایگاه خاصی برخوردارند. مردم در این عیدها با پوشیدن لباس نو در عیدگاه جمع می‌شوند، نماز عید را می‌خوانند و پس از آن به دیدار اقوام و خویشان خود می‌روند.

یکی از رسوم دوران نامزدی در بین مردم سیستان و بلوچستان این است که در عیدهایی چون قربان، عید فطر و نوروز، پدر عروس داماد را به خانه دعوت می‌کند و داماد پس از مهمانی یک گوسفند و مبلغی را به عنوان عیدی به خانواده عروس تقدیم می‌کند.

همچنین مردم در اعیاد مذهبی شیرینی‌ای به نام چِلبَک درست می‌کنند و به قبرستان می‌روند. رقص شمشیرکه از کهن‌ترین رقص‌های حماسی کشور است نیز به این منطقه تعلق دارد.

سمنان

استان سمنان در جنوب رشته کوه البرز و شمال دشت کویر واقع شده و همین مسئله باعث تنوع جغرافیایی قابل توجه این استان شده است. در بخش‌های شمالی این استان می‌توان از جنگل و کوه بازدید کرد و در جنوب آن مناطق کویری جذابی قرار گرفته‌اند.
تاریخچه

استان سمنان جزء مناطق تاریخی ایران است که قرار گرفتن آن در مسیر شرق به غرب و راه ابریشم باعث اهمیت آن در ادوار تاریخی مختلف بوده است. تعداد نسبتا زیاد کاروانسراها در این استان نشانی از این مورد است.
جغرافیا

سمنان در میان بزرگ‌ترین استان‌های کشور رتبه‌ی هفتم را به خود اختصاص داده است. اما با توجه به بیابانی بودن و جمعیت نه چندان زیاد آن، این استان از نظر تراکم جمعیت در رتبه‌های پایانی قرار دارد. سمنان از غرب به تهران و از شرق به استان خراسان رضوی می‌رسد و جاده‌ی تهران-مشهد نیز از آن می‌گذرد، از شمال با استان‌های گلستان و مازندران همسایه است و از جنوب به خراسان جنوبی و اصفهان می‌رسد و با استان قم از سمت غرب و استان خراسان شمالی در شمال شرق نیز مجاورت دارد.

قرارگیری استان سمنان میان رشته کوه البرز و دشت کویر، شرایط جغرافیایی خاصی را در این استان پدید آورده است. در سفر به این استان می‌توان در عرض چند ساعت از کوه و جنگل به کویر رسید.
آب و هوا

با توجه به شرایط جغرافیایی استان سمنان وضعیت آب‌وهوا در شهرهای مختلف این استان متفاوت است. بخش‌های شمالی استان که در جوار رشته کوه البرز قرار گرفته‌اند آب‌وهوای سردتری دارند و در بخش‌های جنوبی بیشتر آب‌وهوای خشک و بیابانی حاکم است.
شهرستان‌های استان سمنان

استان سمنان از هشت شهرستان سمنان، شاهرود، دامغان، گرمسار، مهدیشهر، آرادان، میامی و سرخه تشکیل شده است که در ادامه به معرفی تعدادی از شهرستان‌های این استان می‌پردازیم.
سمنان

شهر سمنان مرکز استان سمنان است که در فاصله‌ی ۲۱۶ کیلومتری پایتخت واقع شده است و دومین شهر پرجمعیت استان نیز می باشد.

آثار تاریخی از دوران مختلف در این شهر به جا مانده‌اند. دروازه‌ی ارگ سمنان یکی از این بناهاست که قدمتش به دوران قاجار بازمی‌گردد. مسجد جامع سمنان هم یکی از قدیمی‌ترین بناهای این شهر است. بازار سنتی، مسجد امام، قلعه‌ی پاچنار، دارالحکومه و گرمابه حضرت از دیگر جاذبه‌های گردشگری این شهر هستند.

محله‌های اسفنجان، شاهجو، ناسار، لتیبار، زاوغان، کوشمغان و کدیور تعدادی از محله‌های قدیمی شهر سمنان هستند.
شاهرود

شاهرود عنوان پرجمعیت ترین شهر استان سمنان را به خود اختصاص داده و جاذبه‌های گردشگری متنوعی را در خود جای داده است؛ از کوه و جنگل و دشت گل تا بناهای تاریخی و مذهبی.

جنگل ابر، چشمه‌ی هفت‌رنگ مجن، دشت آفتابگردان و شقایق کالپوش و کویر رضا آباد تعدادی از جاذبه‌های طبیعی اطراف شهر شاهرود هستند. مزارع آفتابگردان بسیار زیادی در دشت کالپوش قرار دارند که دیدن آنها در شهریورماه بسیار جذاب است. از اواسط اردیبهشت تا اواسط خرداد نیز دشت کالپوش از گل‌های شقایق پوشیده می‌شود. پارک ملی توران نیز در نزدیکی شهر شاهرود قرار دارد که میزبان گونه‌های جانوری ارزشمندی همچون گور ایرانی، یوزپلنگ ایرانی و زاغ بور است.

خانه‌ی یغمایی‌ها و آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی نیز جزء جاذبه‌های تاریخی شهرستان شاهرود هستند.

روستای قلعه بالا که در همسایگی پارک ملی توران قرار دارد دیگر جاذبه‌ی گردشگری شهرستان شاهرود است؛ روستایی که به صورت پلکانی ساخته شده و در سال‌های اخیر به خوبی آماده‌ی پذیرایی از گردشگران شده است.

شهر کوچک بسطام نیز در فاصله‌ی کمی از شهر شاهرود قرار دارد که میزبان آرامگاه بایزید بسطامی، عارف معروف اهل بسطام، است.
دامغان

شهر دامغان که به تولید پسته معروف است نقاط دیدنی مختلفی را در خود جای داده است.

مسجد تاریخانه که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، یکی از قدیمی‌ترین عمارت‌های شهر دامغان است.

برج طغرل در نزدیکی روستای مهماندوست، محوطه‌ی تاریخی تپه حصار، آرامگاه پیر علمدار، خانه‌ی تاریخی لطفی، برج چهل دختر و چشمه علی از دیگر دیدنی‌های دامغان‌ هستند.
گرمسار

گرمسار در غرب استان سمنان و در مجاورت کویر قرار گرفته است. دو کاروانسرای قصر بهرام و ده نمک در نزدیکی این شهر قرار دارند. کاروانسرای ده نمک در سال‌های اخیر بازسازی و به اقامت‌گاه تبدیل شده است. معادن نمک یکی دیگر از مقاصد اصلی گردشگران در شهر گرمسار است. خانه‌ی تاریخی باقری‌ها که قدمتش به دوران قاجار بازمی‌گردد از بناهای قدیمی شهر است در سال ۱۳۸۹ به موزه‌ی اقوام گرمسار تبدیل شد.
اقامت‌گاه‌ها

هتل سنگسر، هتل دربند، هتل گوت که مال و هتل جهانگردی برخی از اقامت‌گاه‌های خوب استان سمنان هستند. هتل سنتی خانه گل شهمیرزاد نیز مناسب افرادی است که بیشتر به فضای قدیمی و سنتی علاقه دارند.

اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی پرتعدادی نیز در نقاط مختلف استان سمنان احداث شده‌اند. در روستای قلعه‌ بالا که از روستاهای هدف گردشگری است نیز چند اقامت‌گاه بوم گردی وجود دارد.
رستوران‌ها

رستوران دارچین جزء رستوران‌های سنتی شهر سمنان است که غذاهای ایرانی و سنتی در منوی آن وجود دارد. رستوران عمارت بادگیر که در بنایی متعلق به دوره‌ی قاجار برپا شده محیط سنتی و زیبایی دارد. رستوران‌های مجلس افروز و رستوران سنتی باغ شهر از دیگر رستوران‌های خوب شهر سمنان هستند.

رستوران هفت خوان در شاهرود هم کیفیت خوبی دارد و از رستوران‌های معروف استان سمنان است.
غذاهای محلی

ته‌چین گوشت گرمسار یکی از خوشمزه‌ترین غذاهای محلی استان سمنان است. در شاهرود، اسفناج نیز گاهی به ترکیب گوشت، برنج و زعفران اضافه می‌شود و طعم خاصی به این غذا می‌دهد.

سبزی پلو دامغانی یکی دیگر از غذاهای محلی استان سمنان است که با برنج، سبزی، بادمجان و چند ماده‌ی دیگر تهیه می‌شود. چرتمه پلو نیز غذایی مخصوص این استان است که با جگر گوسفند، دنبه، سیر، ماست، نمک و ادویه‌های دیگری طبخ می‌شود.

خورش هویج و پسته که در پخت آن از بادام، گردو و پسته استفاده می‌شود، خلال‌پلو، ته‌چین کشمش و لپه‌ی شهر سمنان و مانی پلوی دامغان هم از غذاهای پرطرفداری هستند که باید طعم‌شان را بچشید.
سوغات

پسته‌ی دامغان جزء معروف‌ترین محصولات کشاورزی استان سمنان است. در شهر شاهرود انواع مختلف انگور کشت می‌شود که اغلب کیفیت بسیار خوبی دارند. شهمیرزاد، از توابع شهرستان مهدیشهر، نیز به گردوهای مرغوبش شهرت دارد.

شیرینی‌های مختلفی نیز در استان سمنان تهیه می‌شود که از میان آنها می‌توان به نان شیرمال اشاره کرد. نان بقسمات، نان چای و نان فتیر (فطیر) نیز در شهرهای مختلف استان سمنان طبخ می‌شوند. نان کاک نیز از شیرینی‌های استان سمنان است که بیشتر در شهر شاهرود تهیه می‌شود.

حلوای سیاه و حلوای کنجدی از دیگر خوراکی‌های محلی استان سمنان هستند.
صنایع دستی

سفالگری جزء صنایعی است که در سمنان قدمتی طولانی دارد و پیشینه‌ی برخی آثار سفالی یافت‌شده در دامغان به حدود دوهزارسال قبل بازمی‌گردد. کارگاه‌های تولید سرامیک و کاشی بسیاری نیز در این استان مشغول فعالیت هستند. چاپ قلمکار، گلیم بافی، جاجیم یافی و نمد از دیگر صنایع دستی استان‌ سمنان هستند.
آداب و رسوم

نوروز مهم‌ترین آیین ایرانی‌هاست و مردم سمنان نیز با مراسمی ویژه نوروز را جشن می‌گیرند. نوروزخوانی یکی از آیین‌های مردم استان سمنان در عید نوروز است. در این مراسم که از چند هفته مانده به نوروز آغاز می‌شود نوجوانان در محله‌های قدیمی به راه می‌افتند و رسیدن بهار را مژده می‌دهند. ساکنان محله نیز از نوروزخوان‌ها با انواع خوراکی‌ها و شیرینی‌های نوروزی پذیرایی می‌کند.

دو روز مانده به سال نو هم مردم مراسمی با عنوان عرفه مرده‌ها برگزار می‌کنند. مردم در این مراسم نانی محلی به نام گولاچ می‌پزند و با بردن آن به قبرستان آن را خیرات می‌کنند.

زنجان

استان زنجان که در شمال غربی ایران جای گرفته، میزبان یکی از آثار ثبت شده در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو است. علاوه بر این، جاذبه‌های گردشگری تاریخی و طبیعی زیبای دیگری نیز در این استان قرار دارند. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ استان زنجان حدود یک میلیون نفر جمعیت دارد.
تاریخچه

سابقه‌ی سکونت انسان در استان زنجان به چند هزار سال می‌رسد و متون تاریخی و یافته‌های باستان‌شناسی گوناگونی از دوران‌های مختلف در این استان پیدا شده است. حمدالله مستوفی، از تاریخ‌نگاران قرن هشتم هجری، بنای شهر زنجان را به اردشیر بابکان نسبت داده است. شهر زنجان تاریخ پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و در دوران صفویه تجدید بنا شده است. شهر فعلی نیز از دوران صفویه تا کنون توسعه پیدا کرده است.
جغرافیا

استان زنجان از شمال با اردبیل، از شمال شرق با گیلان و از شرق با قزوین همسایه است. زنجان از جنوب به همدان، از غرب به کردستان و آذربایجان غربی و از شمال غرب به استان آذربایجان شرقی می‌رسد.

زنجان را می‌توان به دو بخش کوهستانی و دشتی تقسیم کرد. بیشتر شهرهای این استان نیز در دامنه‌ی کوه‌ها و دشت‌های بین مناطق کوهستانی واقع شده‌اند.

چندین رودخانه در استان زنجان جاری هستند که رودخانه قزل اوزن از مهم‌ترین آنهاست. این رودخانه از کوه‌های استان کردستان سرچشمه می‌گیرد و در نهایت پس از طی مسیری طولانی و ترکیب شدن با چند رود دیگر به دریای خزر می‌ریزد.
آب و هوا

زنجان جزء استان‌های سرد کشور است. هرچند که تفاوت ارتفاع نقاط مختلف استان و تاثیرپذیری این استان از توده‌های هوایی مختلف باعث شده استان زنجان تنوع آب و هوایی نسبتا زیادی داشته باشد، اما بیشتر بخش‌های آن آب‌وهوای نیمه خشک و بسیار سرد دارند.

بنابراین با توجه به سرمای هوای استان زنجان بهار و تابستان بهترین زمان برای سفر به این استان است.
شهرهای استان زنجان

زنجان، ابهر، خرمدره، هیدج، سلطانیه، خدابنده، ماهنشان و سهرورد تنها برخی از شهرهای این استان هستند.
زنجان

شهر زنجان پرجمعیت‌ترین شهر و مرکز استان زنجان است که از طریق خطوط جاده‌ای و ریلی به تهران متصل است. بازار قدیمی زنجان از دیدنی‌های اصلی این شهر است. بر اساس اسناد و متون تاریخی، شروع ساخت این بازار به سال ۱۲۰۵ و دوران حکومت آقا محمدخان قاجار بازمی‌گردد. هرچند که گسترش بازار تا سال‌ها بعد ادامه داشت و اکنون بازار زنجان بخش‌های مختلفی دارد. بازار زنجان محل مناسبی برای خرید صنایع دستی و سوغات این شهر است.

مساجد تاریخی مختلفی نیز در شهر زنجان از دوران‌های مختلف به یادگار مانده‌اند که بزرگ‌ترین و زیباترین‌شان را می‌توان مسجد جامع زنجان دانست. مسجد جامع زنجان در بافت بازار و در راسته‌ی قیصریه قرار دارد. مسجد و مدرسه چهل ستون نیز در بافت بازار زنجان قرار دارد و تاریخ ساخت آن به سال ۱۲۸۴ هجری قمری بازمی‌گردد. مسجد خانم از دیگر مساجد تاریخی زنجان است که معماری قابل توجهی دارد. این مسجد به سفارش یکی از بانوان متمکن در اواخر دوره‌ی قاجار ساخته شده است.

عمارت ذوالفقاری، بنای رختشویخانه، خانه تاریخی حکیمیان و خانه تاریخی بهمنی از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهر زنجان هستند. عمارت ذوالفقاری اکنون به موزه باستان‌شناسی و موزه مردان نمکی تبدیل شده و مومیایی‌های مردان نمکی نیز در آن نگهداری می‌شود.
سلطانیه

سلطانیه یکی دیگر از شهرستان‌های استان زنجان است که حدود چهل کیلومتر از مرکز این استان فاصله دارد. سلطانیه میزبان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این استان است؛ گنبد سلطانیه که در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده، شاهکاری از دوره‌ی ایلخانی و بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان است.

آرامگاه ملا حسن کاشی یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری سلطانیه است که در جنوب شرقی محوطه‌ی تاریخی گنبد سلطانیه قرار دارد. این بنا یادگاری از دوران صفوی است و در زمان شاه طهماسب ساخته شده است.

معبد داشکسن در نزدیکی سلطانیه مکانی است که ترکیبی از معماری چینی و ایرانی را می‌توان در آن نظاره کرد. اثری که بازمانده از دوران ایلخانیان است.
خدابنده (قیدار)

خدابنده جزء شهرهای کوهستانی استان زنجان است.

معروف‌ترین جاذبه‌ی گردشگری شهرستان خدابنده غار کتله خور است. گروهی از کوهنوردان و غارنوردان سرشناس ایران این غار را برای اولین بار در سال ۱۳۳۱ خورشیدی کشف کردند. مسجد جامع و گورستان سُجاس در روستایی به همین نام از دیدنی‌های دیگر توابع این شهرستان هستند.
ماهنشان

شهرستان ماهنشان در فاصله‌ی حدودا ۱۱۰ کیلومتری از زنجان و در غرب این شهر واقع شده است. قلعه‌ی بهستان در کنار رودخانه قزل اوزن مهم‌ترین جاذبه‌ی گردشگری این شهرستان است که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. برخی پیشینه‌ی این قلعه را به زمان مادها نسبت می‌‌دهند که البته هنوز به طور کامل اثبات نشده است. اما تا به این جا پژوهش‌های باستان‌شناسی نشان‌دهنده‌ی این است که قدمت این قلعه به زمان هخامنشیان می‌رسد.

دودکش‌های جن و دریاچه‌ی شورگلی یا دریاچه‌ی پری دیدنی‌هایی هستند که گردشگران در سفرشان به ماهنشان از آن بازدید می‌کنند.
اقامت‌گاه‌ها

هتل بزرگ زنجان یکی از بهترین هتل‌های این استان است. هتل پارک، هتل آسیا و هتل قصر از دیگر هتل‌های شهر زنجان هستند. هتل سنتی دَدَمان، اقامت‌گاه بوم‌گردی سهرورد و اقامت‌گاه بوم‌گردی کوی نیک در نزدیکی ابهر نیز تعدادی از اقامت‌گاه‌های سنتی استان زنجان هستند.
رستوران‌ها

رستوران پلو در زنجان از رستوران‌های باکیفیت این شهر است. دیزی‌سرای عابدینی در بازار زنجان هم محل مناسبی برای امتحان کردن دیزی در فضایی گرم و دوست‌داشتنی است. سفره‌خانه و رستوران سنتی زرتشت که در میان یک باغ قرار گرفته، محیط سنتی زیبایی دارد که علاوه بر میز و صندلی حجره‌هایی نیز به منظور سرو غذا در آن در نظر گرفته شده است.

در منوی فست فود ارگانو و فست فود پیتزا لند می‌توانید غذاهای فرنگی و یا ساندویچ‌های مختلف را امتحان کنید.
صنایع‌دستی و سوغات

چاقو از معروف‌ترین سوغاتی‌های استان زنجان است که ساخت آن در این استان قرن‌ها سابقه دارد. انواع مختلف چاقو، همچون چاقوی ساده، ضامن‌دار، میوه‌خوری و شکاری را می‌توانید در زنجان پیدا کنید.

ملیله‌کاری یکی دیگر از صنایع‌دستی اصیل استان زنجان است و صنعتگران این استان محصولات ظریف و چشم‌نوازی را در این زمینه تولید می‌کنند.

مسگری نیز از گذشته‌های دور در زنجان شغلی مرسوم بوده و ساخت انواع ظروف مسی در این استان انجام می‌شود.

چاروق که نوعی پاپوش قدیمی است نیز در استان زنجان تولید می‌شود که انواع مختلفی دارد. علاوه بر این موارد قلم‌زنی، گلیم بافی، جاجیم بافی، سرمه‌دوزی و سوزن‌دوزی از دیگر صنایع دستی استان زنجان به شمار می‌آیند.
آداب و رسوم

شناخته‌شده‌ترین آیین مردم زنجان عزاداری روز هشتم ماه محرم است. دسته‌ی عزاداری حسینیه اعظم زنجان در این روز که به یوم‌العباس معروف است تجمع باشکوهی را برگزار می‌کند که علاوه بر مردم زنجان مهمانانی از استان‌های مختلف نیز در آن شرکت می‌کنند.

یکی دیگر از آیین‌های مردم استان زنجان بردن هدیه به منزل تازه‌عروس‌ها در شب یلداست که به آن شبچره می‌گویند. این آیین در شب یلدا سال بعد از طرف خانواده‌ی عروس پاسخ داده می‌شود و این بار خانواده‌ی غروس این کار را انجام می‌دهد.
غذاهای محلی

شش انداز از غذاهای محلی استان زنجان است که بیشتر در شب چهارشنبه سوری تهیه می‌شود. این غذا با پیاز خرد شده، خرما، کشمش، ادویه، زعفران، کوفته ریزه و تخم مرغ طبخ می‌شود. کاله جوش دیگر غذای محلی استان زنجان است که البته در برخی از نقاط دیگر کشورمان نیز تهیه می‌شود. آش بلغور و آش کاشی هم جزء غذاهای سنتی این استان هستند. آش ترشک نیز طعم خاصی دارد که با هویج، سنجند، نخود، لوبیا، گندم، پیاز و سبزی آش درست می‌شود و برای ترش کردن آن نیز از رب انار یا سرکه استفاده می‌شود.

خراسان شمالی

یکی از سه استان خراسان بزرگ قدیم، خراسان شمالی نام دارد. این استان در شمال شرقی ایران واقع شده است و جزء مناطقیست که از نظر گردشگری کم‌تر شناخته شده است. اقوام مختلف فارس، تات، کردهای کرمانج، ترک و ترکمن در این منطقه در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.
تاریخچه

کشف آثار باستانی در خراسان شمالی قدمت بسیار بالای این استان را از نظر سکونت انسان نشان می‎دهد. محوطه‌ی باستانی پهلوان و تپه‌ی جاجرم قدمتی نزدیک به 12 هزار سال دارند و از دوران قبل از اسلام در این منطقه بناهایی مانند بنای سنگی اسپاخو ساخته شده است که قدیمی‎ترین سازه‌ی این بخش از تاریخ محسوب می‎شود.
جغرافیا

خراسان شمالی از طرف شمال با کشور ترکمنستان، از سمت شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با سمنان و از سمت غرب با استان گلستان همسایه است.

مساحت آن ۲۸,۴۳۴ کیلومتر مربع است و از نظر وسعت در مقایسه با سایر استان‎های کشور در رده‌ی پانزدهم قرار می‎گیرد. جمعیت این استان براساس سرشماری انجام شده در سال 95 برابر با 959 هزار و 70 نفر بوده است.

خراسان شمالی به دو ناحیه‌ی کوهستانی و پست و هموار تقسیم می‌شود. این استان باغ‌های انگور بی‌شماری دارد و از نظر تولید انگور، رتبه‌ی ششم ا به خود اختصاص داده است.
آب و هوا

قسمت‎های مختلف این استان ایران از نظر اقلیمی در دو دسته کوهستانی مرتفع و نواحی پست و هموار قرار می‎گیرند و بلندترین نقطه خراسان شمالی در رشته کوه‎های آلاداغ،قله شاه جهان است که 3051 متر ارتفاع دارد. پست‎ترین ناحیه این استان در روستای تازه‌یاب در بخش های خروجی رودخانه اَترَک است که در ارتفاع چهارهزار متری از سطح دریا واقع شده است.

میانگین ارتفاع خراسان شمالی از سطح دریا 1326 متر است. اکثر نواحی خراسان شمالی آب‌و‌هوای کوهستانی و خشک دارند و بهترین زمان سفر به این استان کشورمان فصل بهار و اوایل پاییز است.
شهرهای استان خراسان شمالی

شهر بجنورد مرکز این استان است و شیروان، جاجرم، فاروج و اسفراین برخی از دیگر شهرهای خراسان شمالی را شکل می‌دهند.
بجنورد

بجنورد که محلی‌ها آن را بُژنرد تلفط می‌کنند، مرکز خراسان شمالی است و در کتب قدیمی اسم آن «بیژن‌گرد» به معنای «ساخته بیژن» آورده شده است. زمستان‌های سرد و تابستان‌های تقریبا گرم از ويژگی‌های آب‌و‌هوایی این شهر است.

برخی از جاذبه‎های گردشگری این شهر شامل بند خاکی عبدل‌آباد، خانه‌ی بانک ملی، حسینیه‌‌ی جاجرمی‌ها، کوشک باغ علی‌آباد، عمارت مُفَخَم، گردشگاه بش قارداش، گردشگاه باباامان و عمارت آینه خانه مفخم می‌شود.
جاجَرم

این شهر به علت قرار گرفتن در حاشیه کویر مرکزی و مجاورت با کوه «بهار» دارای پوشش گیاهی و اقلیمی متنوعی است. جاجرم تنها شهرستان استان خراسان شمالی است که به را‎ه‎‌‎آهن سراسری ایران متصل است و همین ویژگی اهمیت اقتصادی این شهر را افزایش داده است.

از آثار تاریخی اصلی جاجرم، می‌توان قلعه جلال‎الدین و مسجد جامع جاجرم را نام برد. پناهگاه حیات‌وحش میاندشت در همسایگی جاجرم یکی از تنها چند زیستگاه یوزپلنگ آسیایی است که تنها در ایران باقیمانده است.
فاروج

این شهر که به «شهر آجیل» ایران معروف است، دروازه‌ی ورودی خراسان شمالی به شمار می‎رود و آب‌وهوایی کوهستانی دارد. از جاذبه‎های گردشگری فاروج می‎توان به تپه‎ها و محوطه‎های باستانی مانند تپه‌ی طویل، تپه‌ی خلق آباد و تپه‌ی یام اشاره کرد.

آبشار اسفجیر در شمال غربی فاروج، روستای خسرویه، قلعه‌ی تاریخی علی‌آباد و شاه‌جهان از دیگر دیدنی‌های این شهر هستند.
اسفراین

بیشتر ساکنان این شهر کرد زبان هستند و در کنار آنها سایر اقوام مانند تات‎ها، ترک‎ها و بربری‎ها زندگی می‎کنند. آب‌وهوای متعدل این شهر و همچنین برخورداری از مراتع و جنگل‎های گسترده باعث شکل‎گیری زیستگاه‎های متنوعی برای حیات‌وحش از جمله پارک ملی ساریگل و پارک ملی سالوک شده است.

اقامت‌گاه‌ها

خراسان شمالی هتل‎های کمی دارد و مسافران ترجیح می‎دهند در اقامت‌گاه‎های بوم‌گردی ساکن شوند یا در سفر به شهرهایی مانند بجنورد خانه‌های محلی کرایه ‎کنند. البته شهر بجنورد دارای هتل داریوش و هتل نگین است و شهر شیروان همچنین هتل جهانگرد و هتل رضا را دارد.

سفر به خراسان شمالی و اقامت در بوم‎گردی‎های این استان تجربه خوبی به همراه می‎آورد. از بین اقامت‌گاه‎های بوم‌گردی آن می‎توان به اقامت‌گاه بوم‌گردی عمودردی بجنورد، وصال رویان اسفراین، گدرسن در راز و جرگلان، بهجتی در شیروان، چشمه‌بید در مانه و سملقان و بالاخره اقامت‌گاه بوم‌گردی توپراق در راز و جرگلان اشاره کرد.
غذاهای محلی

حضور نژادهای گوناگون در این منطقه باعث شده تنوع غذایی متنوعی نیز در این استان وجود داشته باشد. غذاهای سنتی استان خراسان شمالی براساس آداب و رسوم خاصی با کمک سبزیجات معطر فصل تهیه می‎شوند.

آش یارمه نوعی آش محلی است که در شهر بجنورد با سبزی کوهی به اسم چریش پخته می‎شود. مواد تشکیل‌دهنده آش یارمه عبارتند از بلغورگندم یا جو، نخود، دوغ، پیاز و نعناع خشک. از دیگر غذاهای معروف بجنورد شله‌ماش است که از ماش، برنج، گوشت قرمه‌شده، پیازداغ، مقداری زیره به همراه ادویه درست می‎شود.

نان محلی قطاب، قروتو، آش قلیه، زیره‌تو یا کاچی بجنوردی، اشکنه، دنی و دیمه‌دنی، آش جوشواره و قابلی‌پلو دیگر غذاهای محلی این منطقه را تشکیل می‌دهند.
صنایع دستی

کلاه‌ کرکی معروف‎ترین صنایع‌دستی مردم خراسان شمالی است که توسط مردم جاجرم بافته می‎شود. نمدمالی، تولید فرش دورو که ترکمن‌های استان در آن تخصص دارند و گلیم سفره‌کردی که محصول عشایر کرد خراسان شمالی است برخی صنایع دستی دیگر استان را تشکیل می‌دهند.

منبت‌کاری که بیشتر در دهکده‌ رویین اسفراین رواج دارد، به همراه رودوزی سنتی، گلدوزی روی پوستین، ملیله‎دوزی و منگوله بافی، یراق‎دوزی و ابریشم‎دوزی را هم می‌توان در بسیاری از شهرهای استان دید.
سوغات

آب‌نبات معروف‌ترین سوغات خراسان شمالی است و بجنورد رتبه‌ی اول این سوغات را از آن خود کرده است. انواع انگور نیز گزینه‌ی مهم دیگریست که معمولا مسافران از این دیار تهیه می‌کنند. قرقوروت، کشک و شکرپنیر را نیز نباید فراموش کرد که طعمی خوش و منحصربه‌فرد دارند.
آداب و رسوم خراسان شمالی

تنوع نژادی و قومیتی باعث افزایش گستردگی آداب و رسوم خراسان شمالی شده است.

در این استان در مراسم‎ مختلف، موسیقی ترکمن‎ها با الهام از شاعران معروف ترکمن اجرا می‎شود. موسیقی این منطقه از ایران را عموما کردی و ترکی تشکیل می‎دهد و سازهایی مانند کمانچه، سورنا، دو تار، دهل و نی جزء سازهای شناخته شده‌ی این بخش هستند.

در عید نوروز ترکمن‌های استان مسابقات گوناگونی برگزار می‎کنند که از بین آن‌ها می‎توان اسب‎دوانی، کشتی باچوخه و مراسم خروس‌جنگی را نام برد.

هر سال در روزهای عید سعید فطر، روز سیزدهم و چهاردهم فروردین ورزش چوخه انجام می‎شود که از آیین‎ها و ورزش‎های سنتی و بومی مردم این استان است.

خراسان رضوی

استان خراسان رضوی جزء بزرگ‌ترین استان‌های کشورمان است که مشهد، مرکز آن، پایتخت گردشگری مذهبی در ایران است. میزبانی مشهد از حرم امام رضا باعث شده، هر ساله میلیون‌ها گردشگر داخلی و خارجی به این استان سفر کنند.
تاریخچه

خراسان در دوران‌های مختلف تاریخی بخش مهمی از سرزمین ایران بوده است. اما ماجرای شهر مشهد کمی متفاوت است. پس از شهادت و دفن امام رضا(ع) در محلی از توابع توس، هسته‌ی اصلی شهر مشهد شکل گرفت. نام این شهر که به معنی محل شهادت است، نیز سابقه‌ی تشکیل آن را نشان می‌دهد.

از حدود قرن نهم هجری آرام آرام توس قدیم از مرکز توجه‌ها خارج شد و مشهد توسعه و گسترش یافت. مشهد در زمان سلطنت نادر شاه افشار برای مدتی پایتخت ایران نیز بوده است.
جغرافیا

استان خراسان رضوی بخش کوچکی از خراسان تاریخیست. در سال ۱۳۸۳ استان خراسان بزرگ به سه استان خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی تقسیم شد.

خراسان رضوی از شمال با کشور ترکمنستان، از شرق با افغانستان و از غرب و شمال غربی با استان‌های خراسان شمالی و سمنان همسایه است. این استان از جنوب به خراسان جنوبی می‌رسد.

قله‌ی بینالود با ارتفاع بیش از سه هزار متر مرتفع‌ترین نقطه‌ی استان خراسان رضوی است.
آب و هوا

استان خراسان رضوی به طور کلی جزء مناطق نیمه خشک کشور به شمار می‌رود. از نظر دمایی استان خراسان رضوی تابستان‌های گرم و زمستان‌های نسبتا سردی دارد.
شهرستان‌های استان خراسان رضوی
مشهد

مشهد دومین کلان شهر ایران است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ مشهد با بیش از سه میلیون نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران است.

با توجه به تعداد بسیار زیاد مسافران این شهر، مشهد یکی از پُرپَروازترین شهرهای ایران است و به بسیاری از شهرهای کشور پرواز مستقیم دارد.

صنعت گردشگری، به ویژه گردشگری مذهبی،‌ بخش مهمی از چرخ‌های اقتصاد مشهد را به حرکت درمی‌آورد.

بدون شک مهم‌ترین جاذبه‌ی مشهد برای مسافران و ساکنان این شهر حرم امام رضا(ع) است. مجموعه‌ای بزرگ که در سال‌های اخیر گسترش یافته است. مسجد گوهرشاد و موزه‌‌ی آستان قدس رضوی، که جزء دیگر جاذبه‌های گردشگری مشهد هستند، نیز در داخل حرم قرار دارند. موزه‌ی آستان قدس گنجینه‌های ارزشمندی را در خود جای داده است.

نقاره‌خانه از مکان‌های مهم و تاریخی حرم است که خادمان حرم در آن به نقاره‌زنی می‌پردازند. بر اساس متون تاریخی قدمت نقاره‌زنی در حرم به سال ۸۶۰ هجری قمری برمی‌گردد. به جز ماه‌های محرم و صفر نقاره‌زنی در هر شبانه‌روز دو مرتبه، پیش از طلوع و غروب آفتاب، انجام می‌شود.

آرامگاه فردوسی دیگر جاذبه‌ی گردشگری مهمی است که در منطقه‌ی توس و در نزدیکی مشهد قرار دارد. در مقابل آرامگاه فردوسی موزه‌ی توس واقع شده که آثار مربوط به فردوسی و شاهنامه در آن نگه‌داری می‌شود. آرامگاه مهدی اخوان ثالث، شاعر نامدار معاصر، نیز در محوطه آرامگاه فردوسی قرار دارد.

آرامگاه نادر شاه افشار نیز در مشهد قرار دارد که اکنون، با عنوان مجموعه فرهنگی تاریخی آرامگاه نادر شاه افشار، جزء مناطق دیدنی مشهد است. موزه‌ی نادری و نگارخانه‌ی نادری از دیگر بخش‌های این مجموعه هستند.

چهارتاقی بازه هور یکی از قدیمی‌ترین چهارتاقی‌های ایران است. بنایی متعلق به دوره‌ی ساسانی است که در نزدیکی جاده‌ی قدیم مشهد به تربت‌حیدریه قرار دارد.

پارک ملت، مجموعه فرهنگی تفریحی کوهسنگی، منطقه‌ی شاندیز، ییلاق طرقبه و سد چالیدره از جاذبه‌های تفریحی شهرستان مشهد هستند.
نیشابور

نیشابور یکی از شهرهای تاریخی استان خراسان رضوی است که حدود ۱۳۰ کیلومتر از مشهد فاصله دارد. این شهر در نزدیکی کوه بینالود، بلندترین قله‌ی استان خراسان رضوی، واقع شده است. نیشابور به سنگ فیروزه‌اش شهرت دارد و معادن سنگ فیروزه در این شهرستان فعالیت می‌کنند.

آرامگاه خیام، آرامگاه عطار، آرامگاه کمال‌الملک، باغ و عمارت امین الاسلامی و مسجد جامع از جاذبه‌های گردشگری شهر نیشابور است.

گنبدهای آجری شادمهر در نزدیکی نیشابور از دیگر دیدنی‌های این شهر هستند که بنای اولیه آن‌ها به دوره‌ی سلجوقی و ایلخانی بازمی‌گردد.

قدمگاه رضوی مجموعه‌ای تاریخی و مذهبی است که در نزدیکی نیشابور واقع شده و بنای یادبودیست که پس از عزیمت امام رضا به طوس به این شکل در آمده است.
تربت جام

شهر تربت جام در فاصله‌ی حدود ۱۶۰ کیلومتری مشهد واقع شده و از شهرهای کهن استان خراسان رضوی است. عمده‌ی شهرت تربت جام به دلیل آرامگاه شیخ احمد جامی و موسیقی محلی این ناحیه است. دوتارنوازان بسیار مطرحی در این شهر فعالیت داشته و دارند. رقص‌های محلی، مانند چوب بازی، نیز در این منطقه رواج دارد.

آرامگاه شاه قاسم انوار، مسجد زیرزمینی و گنبد فیروزشاهی از آثار تاریخی این شهر هستند. آثار تاریخی دیگری همچون رباط جام، رباط سمنگان، مسجد کرمانی و گنبدخانه نیز در این محدوده شهرستان تربت جام قرار دارند.
گناباد

گناباد در جنوب استان خراسان رضوی واقع شده است و میزبان چند اثر تاریخی است.

قنات قصبه از آثار تاریخی مهم گناباد است که به همراه چند قنات دیگر کشورمان به فهرست آثار میراث جهانی یونسکو اضافه شده است. مسجد جامع گناباد، آسیاب‌ آبی کاخک و قلعه‌ی دختر شوراب که حدود ۱۵ کیلومتر از شهر گناباد فاصله دارد از دیگر دیدنی‌های منطقه هستند.
اقامت‌گاه‌ها

تنوع اقامت‌گاه‌ها در شهر مشهد بسیار زیاد است. از هتل‌های لوکس و مدرن تا هتل‌های ارزان‌قیمت و با امکانات محدودتر. قیمت هتل‌های مشهد نیز با توجه به عرضه و تقاضا و فصل تغییر می‌کند. چندین اقامتگاه‌ بوم‌گردی نیز در نقاط مختلف استان خراسان رضوی، مانند شهرستان‌های گناباد، سبزوار، نیشابور، طرقبه، شاندیز، خواف، بردسکن، فعالیت می‌کنند.
رستوران‌ها

رستوران سدروس چهار شعبه در شهر مشهد دارد و رستوران خوبی است. سه شعبه‌ی رستوران‌ پسران کریم نیز در مشهد مشغول فعالیت هستند. رستوران نسیم لبنان مشهد نیز انواع غذاهای لبنانی را در منوی خود جای داده است.

رستوران معین درباری مشهد به چلوکباب‌های متنوعش معروف است. رستوران بابا قدرت هم در بنایی قدیمی به مشتریان خود سرویس می‌دهد. علاقه‌مندان به غذاهای گیاهی هم می‌توانند به رستوران گیاهی خانه مشهد مراجعه کنند.
غذاهای محلی

رشته پلو با گوشت یا خوشتلی پلو از غذاهای محلی استان خراسان رضوی است. اشکنه‌های محلی مختلفی نیز در شهرهای استان خراسان رضوی تهیه می‌شود که از میان آنها می‌توان به اشکنه‌های بلغور شیر، کشف سفید یا قروت و تخم مرغ اشاره کرد.

شله مشهدی از معروف‌ترین غذاهای محلی استان خراسان رضوی است که در مناسبت‌های مختلف به عنوان نذری تهیه می‌شود.
سوغات

زعفران و زرشک جزء سوغاتی‌های مهم استان خراسان رضوی است. انگشتر و زینت‌آلات فیروزه و عقیق نیز در استان خراسان رضوی تولید می‌شوند. نقل، نبات، عطر و انواع خشکبار جزء دیگر سوغاتی‌های استان خراسان رضوی هستند.
صنایع دستی

گلیم، تولیدات نمدی و قالی از صنایع دستی استان خراسان رضوی هستند. پوستین دوزی نیز در استان خراسان رضوی انجام می‌شود و جزء صنایع دستی مهم عشایر استان است. فیروزه‌تراشی و به طور کلی تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی هم از حرفه‌های قدیمی در استان خراسان رضوی است.
آداب و رسوم

موسیقی و رقص‌های سنتی جزء آیین‌های خراسان است که تنوع زیادی هم دارد. مردم مشهد عزاداری‌های مذهبی مختلف را با مراسم خاصی برگزار می‌کنند. در روزهای ۲۸ و آخر صفر (رحلت پیامبر و شهادت امام رضا) هیئت‌های عزاداری شهر مشهد در خیابان‌های اطراف حرم عزاداری می‌کنند و در نهایت به زیارت امام رضا می‌روند. در این مراسم افراد زیادی نیز از شهرهای مختلف استان خراسان رضوی و حتی استان‌های دیگر به مشهد می‌آ

خراسان جنوبی

خراسان جنوبی یکی از استان‌های مرزی کشورمان است که کمتر از آن چه که باید و شاید در زمینه‌ی گردشگری به آن پرداخته شده است. استانی بزرگ با مردمانی مهربان و مهمان‌نواز و دیدنی‌هایی که در گوشه‌وکنار استان پراکنده شده‌اند.
تاریخچه

تا سال ۱۳۸۳ استانی با نام خراسان جنوبی وجود نداشت و سه استان خراسان جنوبی، خراسان رضوی و خراسان شمالی همگی در کنار هم استان خراسان را تشکیل می‌دادند. اما در سال ۱۳۸۳ استان خراسان بزرگ به سه استان تفکیک و خراسان جنوبی با مرکزیت شهرستان بیرجند تشکیل شد. پس از آن سال نیز تغییراتی در شهرستان‌های استان انجام شد تا این که در حال حاضر استان خراسان جنوبی از نظر مساحت سومین استان بزرگ کشور است.
جغرافیا

استان خراسان جنوبی از شمال با استان خراسان رضوی همسایه است و از غرب به اصفهان و یزد می‌رسد. استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان نیز در جنوب خراسان جنوبی جای گرفته‌اند. شرق استان نیز بخشی از مرز مشترک ایران با کشور افغانستان است.

در ابتدای تشکیل استان خراسان جنوبی این استان تنها چهار شهرستان را در خود جای داده بود. اما اکنون و با اعمال تغییرات جدید تعداد شهرستان‌های استان به یازده رسیده است. بیرجند، قاینات، طبس، فردوس، نهبندان، سرایان، سربیشه، درمیان، بشرویه، خوسف و زیرکوه شهرستان‌های استان خراسان جنوبی‌ هستند.
آب و هوا

آب‌وهوای استان خراسان جنوبی خشک و بیابانی است. اما با توجه به تغییرات ارتفاع می‌توان آب‌وهوای نقاط مختلف استان را به دو وضعیت خشک و گرم و خشک و ملایم تقسیم کرد. بارندگی در استان خراسان جنوبی اندک است و این استان نیز همچون برخی از دیگر استان‌های بیابانی با مشکل کم‌آبی مواجه است.

تابستان‌های این استان، نسبتا گرم است اما پاییز زمان مناسبی برای سفر به خراسان جنوبی است. گردشگرانی که در فصل پاییز به این استان سفر می‌کنند هم از آب‌وهوای خوب بهره‌مند خواهند شد و هم فرصت خواهند داشت تا برداشت زعفران را از نزدیک ببینند. فصل بهار هم فرصت مناسبی برای سفر به این استان است.
شهرهای استان خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی ترکیبی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی را در خود جای داده است؛ از روستاهای تاریخی و دره‌‌های زیبا گرفته تا مسجدها و باغ‌های قدیمی.
بیرجند

شهرستان بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی است و و دیدنی‌های فراوانی دارد. بند دره یکی از تفرجگاه‌های اصلی مردم این شهر است؛ این بند در سال ۱۲۹۴ قمری ساخته شده و در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده است.

بیرجند باغ‌های تاریخی زیادی دارد که از میان‌ آن‌ها می‌توان به باغ اکبریه، باغ امیرآباد، باغ شوکت آباد و باغ و عمارت رحیم‌آباد اشاره کرد. باغ منظریه یکی دیگر از جاذبه‌ها‌ی گردشگری شهر بیرجند است.

عمارت یا ارگ کلاه‌فرنگی در مرکز شهر بیرجند از دیگر دیدنی‌های این شهرستان است. این عمارت اکنون محل فرمانداری بیرجند است. قدمت این عمارت بیش از صد سال است.

اما اگر بخواهید بیشتر در زمان به عقب بروید می‌توانید از قلعه‌ فورگ بازدید کنید. این قلعه که بازمانده‌ای از زمان اسماعیلیان است در نزدیکی دُرمیان و در شرق شهرستان بیرجند جای گرفته است.
طبس

شهر طبس تا پیش از سال ۱۳۹۱ جزء استان یزد بود و در آن سال به استان خراسان جنوبی ملحق شد. شهری بیابانی که جاذبه‌های گردشگری فراوانی دارد و جزء بهترین مقصد‌های گردشگری در استان خراسان جنوبی است.

باغ گلشن طبس حال‌وهوایی دارد که گردشگران با ورود به آن فضای بیابانی شهر را کاملا از یاد می‌برند. عمارتی زیبا در این باغ قرار دارد که در ترکیب با گیاهان و حوض‌های باغ فضای جذابی را ایجاد کرده است.

چشمه مرتضی علی از دیگر جاذبه‌های گردشگری زیبای شهرستان طبس است. در یک سوی این چشمه که در ۳۰ کیلومتری شهر طبس و در نزدیکی روستای خرو قرار دارد آب گرم می‌جوشد و در سوی دیگر آب خنک جریان دارد.

کال جنی دیگر جاذبه‌ی طبیعی شهرستان طبس است که حدود ۳۰ کیلومتر از این شهر فاصله دارد. دره‌ای پر پیچ‌وتاب که نتیجه‌ی سال‌ها فرسایش است. در بخش‌هایی از مسیر آب نیز جریاد دارد که فضایی متضاد با شهر بیابانی طبس را ایجاد می‌کند.

روستاهای تاریخی زیبایی نیز در شهرستان طبس قرار دارند که اصفهک و نایبند از معروف‌ترین آ‌نها هستند. روستای اصفهک در ۳۸ کیلومتری شرق طبس قرار گرفته است. مهم‌ترین ویژگی این روستا بافت تاریخی آن است که به خوبی بازسازی شده است.

گردشگران در سفر به طبس بازدید از روستای پلکانی نایبند را نباید فراموش کنند. روستایی شبیه به ماسوله، اما کویری، با نخل‌هایی که پیرامون آن را فراگرفته‌اند.
قاینات

شهرستان قاین یا قاینات یکی از شهرهای بزرگ خراسان جنوبی است. مسجد جامع قاین از جاذبه‌های اصلی این شهر است که درست در مرکز شهر جای گرفته است. در فاصله‌ی کمی از مسجد و کمی خارج از شهر آرامگاه بوذرجمهر قاینی قرار دارد. بر فراز کوهی مشرف به آرامگاه نیز می‌توانید قلعه‌ای تاریخی را ببینید که مردم به آن قلعه کوه می‌گویند. مقبره‌ی بوذرجمهر یکی از تفرجگاه‌های اصلی مردم قاین است.

شهرستان قاین از مراکز اصلی کاشت زعفران است. گردشگرانی که در ماه آبان به این شهر سفر می‌کنند فرصت این را خواهند داشت که از نزدیک شاهد برداشت گل‌های زعفران باشند. چندین خانه‌ی تاریخی نیز در شهرستان قاین برای بازدید عموم آماده شده‌اند. برای خرید زعفران و دیگر سوغاتی‌های شهر قاین، خیابان امام در نزدیکی مسجد جامع از بهترین گزینه‌هاست.
اقامت‌گاه‌ها

در شهر بیرجند نمی‌توان سراغ هتل‌های مجلل و لوکس را گرفت. هتل کوهستان، هتل جهانگردی، هتل قائم، هتل سپهر و هتل مقدم جزء اقامت‌گاه‌ها مناسب بیرجند هستند. اقامت‌گاه بومگردی زاغ بور نیز در شهر بیرجند قرار دارد. علاوه بر این مهمان‌پذیرهای مختلفی در مرکز استان خراسان جنوبی آماده‌ی پذیرایی از مسافران‌ هستند.

از سوی دیگر اقامت‌گاه‌های بومگردی نسبتا زیادی در این استان وجود دارد. هتل سنتی عماد ‌نظام فردوس و اقامت‌گاه‌های بومگردی نکزار در سه ‌قلعه (در مجاورت کویر سه قلعه)، ناردون و نارنجستان در طبس و خانه‌ی پدری در خراشاد بیرجند تعدادی از دیگر اقامت‌گاه‌های بومگردی خراسان جنوبی‌اند. در روستاهای نایبند و اصفهک نیز اقامت‌گاه‌های بومگردی مختلفی ساخته شده‌اند.
غذاهای محلی

چشیدن طعم غذاهای محلی هر منطقه را می‌توان از بایدهای هر سفر دانست. قوروت (کشک) و بادمجان غذایی بسیار خوشمزه است که ماده‌ی اصلی آن کشک است، اما با کشک و بادمجانی که در دیگر شهرها پخته می‌شود تفاوت دارد. بلغور از دیگر غذاهای خوشمزه‌ی این استان است. اشکنه‌های مختلفی نیز در استان خراسان جنوبی تهیه می‌شوند که از میان آنها می‌توان به اشکنه‌ی بلغور شیر، عدس و نبات (شیرین) اشاره کرد. آش شلغم هم یکی دیگر از غذاهای محلی این استان است.
رستوران‌ها

رستوران مهر طبس، هتل و رستوران جهانگردی کیان در بشرویه، سفره‌خانه‌ی نارنجستان در طبس برخی از رستوران‌های شناخته‌شده‌ی این‌ استان را تشکیل می‌دهند.

رستوران‌های هتل جهانگردی، هتل سپهر و هتل بزرگ کوهستان جزء رستوران‌های خوب شهر بیرجند هستند. رستوران پای در بیرجند نیز مناسب افرادی است که خواهان غذاهای فرنگی هستند و غذاهایی همچون پاستا، پیتزا و استیک در منوی آن دیده می‌شود. آشکده و رستوران سنتی طوبا در بیرجند اما همان‌طور که از نامش پیداست حال‌وهوایی سنتی دارد.
صنایع دستی

همچون هر منطقه‌ای از کشور این استان نیز صنایع دستی مخصوص به خود را دارد. گلیم بافی، حصیر بافی، قالی بافی، جاجیم بافی، ترکه بافی و گیوه بافی تعدادی از صنایع دستی استان است.
سوغات

زعفران مهم‌ترین سوغات استان خراسان جنوبی است که بیشتر در شهر قاین کشت می‌شود. زرشک، آلو و عناب از دیگر سوغاتی‌های این استان هستند. انار دیگر سوغاتی استان است که بیشتر در شهرستان فردوس کشت می‌شود.
آداب و رسوم

از میان آداب و رسوم متنوعی که در این استان به چشم می‌خورد می‌توان به مراسم مفصل شب یلدا اشاره کرد که با خوراکی‌های مختلفی همراه است. یکی از خوراکی‌هایی که در این شب تهیه می‌شوند «کف» است؛ نوعی شیرینی که از ریشه‌ی گیاهی به نام چوبک (یا بیخ در زبان محلی) تهیه می‌شود.

«شب چله‌ای» از دیگر مراسم مردم این استان در شب یلداست که در آن هدیه‌هایی از طرف خانواده‌ی داماد به تازه‌عروس داده می‌شود.

چهارمحال و بختیاری

چهارمحال و بختیاری

استان چهارمحال و بختیاری با دیرینه‌ای هزار ساله،‌ تعدادی از تماشایی‌ترین جاذبه‌های گردشگری طبیعی را در خود جای داده است که بیش از ۶۳۰ عدد از این دیدنی‌ها به ثبت ملی رسیده‌اند.
تاریخچه

سفال‌ها و ابزارهای سنگی به دست‌آمده از تپه‌های باستانی این منطقه، پیشینه‌‌ی استان را به حدود نه هزار سال قبل نسبت می‌دهند. از آن زمان تا کنون این سرزمین، سکونت‌گاه اقوام مختلفی بوده است. هم‌اکنون مردم این استان به زبان‌های بختیاری، فارسی و ترکی سخن می‌گویند و بخشی از جمعیت استان را عشایر ایل بختیاری تشکیل می‌دهند.
جغرافیا

استان‌های اصفهان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان همسایه‌های چهارمحال و بختیاری هستند. از آن‌جا که میانگین بلندی شهرهای این استان حدود ۲۱۵۳ متر از سطح دریاست، این استان را بام ایران نامیده‌اند.

شهرهای مهم استان شامل شهرکرد، کوهرنگ، بروجن، سامان، لردگان، اردل، فارسان، کیار، آلیکوه و بن است. شهرکرد مرکز این استان است.

استان چهارمحال و بختیاری در بستر سلسله کوه‌های زاگرس قرار گرفته و زردکوه را در دل خود جای داده است. همچنین سرچشمه‌ی رودخانه‌های کارون و زاینده‌رود در همین استان قرار دارد.
آب‌وهوا

در بخش‌های مختلف استان ۶ اقلیم آب‌وهوایی وجود دارد؛ اما در مجموع هوای سرد و ارتفاعات برف‌گیری در این منطقه دیده می‌شود. زمستان‌ها دمای هوا تا ۳۴ درجه زیر صفر پایین می‌رود. از این رو، مسافرانی که قصد اسکی یا کوهنوردی ندارد،‌ می‌توانند اردیبهشت تا آخر تابستان را برای سفر به این منطقه انتخاب کنند.
شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
شهرکرد

شهرکرد -با نام قدیم دهکرد- قدمتی طولانی دارد. وجود تپه‌‌ی باستانی گورگای در حوالی شهر از عمر هفت هزار ساله‌ی این منطقه خبر می‌دهد.

شهرکرد با ارتفاع ۲۳۱۰ متر از سطح دریا، بلندترین مرکز استان کشور است. این شهر در شمال رشته‌کوه زاگرس واقع شده است. باوجود طبیعت تماشایی و جاذبه‌های طبیعی آن، نیمه‌ی اول سال گردشگران زیادی راهی شهرکرد می‌شوند.

مسافرانی که بخواهند چند ساعتی را میان درخت و سبزه بگذرانند،‌ می‌توانند به یکی از پارک‌های شهر یعنی پارک ملت، پارک لاله، پارک شب یا عمو نادر و پارک تهلیجان بروند.

مسجد جامع، موزه باستان‌شناسی شهرکرد در حمام تاریخی پرهیزگار،‌ قلعه دزک، سقاخانه ارباب میرزا و اتاق آیینه از دیدنی‌های شهرکرد به‌حساب می‌آیند. چشمه وقت و ساعت و تفرجگاه چشمه زنه در شهر هَفشِجان که در فاصله‌ی ۱۴ کیلومتری شهرکرد قرار گرفته، هر سال با شروع بهار میزبان گردشگران زیادی است.
کوهرنگ

مرتفع‌ترین شهر استان، کوهرنگ است که با شهرکرد ۸۵ کیلومتر فاصله دارد. این منطقه‌ی ییلاقی که آب‌معدنی‌ معروفی هم دارد، هر سال طبیعت‌گردهای بی‌شماری را جذب خود می‌کند.

دشت لاله‌های واژگون از نیمه فروردین تا آخر اردیبهشت پر از گل‌های زرد و قرمز می‌شود. چشمه دیمه در روستای دیمه، چشمه شیخ علیان در روستای سرآقا سید، چشمه کوهرنگ، کمپ‌های عشایر، غار یخی چما و پیست اسکی از دیدنی‌های کوهرنگ هستند.
بروجن

در فاصله‌ی ۶۲ کیلومتری شهرکرد، بروجن قرار گرفته که محل تلاقی استان چهارمحال و بختیاری با فارس و اصفهان است. بلندی این شهر از سطح دریا ۲۱۹۷ متر است و به همین دلیل این شهر نیز به بام ایران معروف شده است. بروجن زمستان‌های سردی دارد و در بهار و تابستان میزبان گردشگران و طبیعت‌گردان است. گردشگاه سیاسرد از پرطرفدارترین جاذبه‌های گردشگری بروجن به‌حساب می‌آید.
سامان

سامان شهریست با باغ‌های فراوان که در نزدیکی شهرکرد واقع شده است. محصول گردو و بادام آن زبانزد است. یکی از جاذبه‌های پرطرفدار استان یعنی پل تاریخیِ زمان‌خان متعلق به این شهر است. عبور زاینده‌رود از سامان، امکان قایق‌رانی در رودخانه خروشان یا رفتینگ را فراهم آورده است که برای تجربه آن می‌توان به راهنمایان طبیعت‌گردی جنب پل زمان‌خان مراجعه کرد.
لُردِگان

لُردِگان در دشت حاصلخیزی میان رشته‌ کوه‌های زاگرس واقع شده و با شهرکرد بیشتر از دو ساعت فاصله دارد. گردشگاه چشمه‌برم که در کنار چشمه‌برم برپا شده، یکی از جاذبه‌های لردگان است. آبشار آتشگاه، چشمه سندگان، چشمه خانی و جنگل‌های سرسبز بلوط از دیگر دیدنی‌های لردگان است.
اَردَل

در فاصله‌ی ۹۵ کیلومتری مرکز استان، می‌توان از شهر اردل بازدید کرد. اردل از گذشته محل اسکان عشایر بختیاری بوده است. چشمه‌ی سرداب رستم‌آباد، چشمه‌ی مولا در روستای آلیکوه، چشمه‌ی سرخون، چشمه‌ی شلیل، دشت اردل، آبشار دره عشق، روستای شوران آبسرده،‌ پل تاریخی روستای بهشت‌آباد، غار اردل و آبشار لندی دیدن کرد.
فارسان

فارسان در غرب شهرکرد قرار دارد و گردشگران زیادی تابستان‌ها به این منطقه‌ی ییلاقی سفر می‌کنند. چشمه‌ی قلعه، دره حنا، چشمه‌ی شیخ یوسف، سنگ‌نوشته‌های نزدیک پیرغار، غار سراب در روستای امیدآباد سراب و غار آقا سید عیسی می‌تواند در لیست سفر شما قرار گیرد.
اقامت‌گاه‌ها

اقامت‌گاه‌های متنوعی در این استان وجود دارد که در میان آنها هتل و اقامت‌گاه سنتی و بوم‌گردی هم به‌چشم می‌خورد. اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی گل‌صنم، مهر و ماه،‌ ارگ‌کیان، هزارچشمه هفشجان و آزاده در شهرکرد، بوم‌گردی آوای تالاب و کومه‌کلار در بروجن،‌ بهشت‌آباد یا دژگرد در اردل و اقامت‌گاه بوم‌گردی کوهرنگ ملک‌آباد در حوالی کوهرنگ نمونه‌هایی از آن‌هاست.
غذاهای محلی

درست است که در شهرهای دیگر هم می‌توان کباب بختیاری پیدا کرد، اما کباب بختیاری اصیل و باکیفیت را در همین استان باید امتحان کرد.

شوربای قیمه‌ریز، اُماج، کشک و کدو،‌ اُریز، آش انار، شله بریان، اُترشی، کاچی شیر، فتیر، کاکولی، گردو پلو،‌ رِکو و ماست میش با شکر یا شیره‌ی انگور از غذاهای محلی این استان به‌شمار می‌روند. نان تیری،‌ نان ورچاله، املت تره کوهی،‌توله،‌ کاله جوش و پرورد دوغ را هم در استان چهارمحال و بختیاری باید چشید.
رستوران‌ها

باتوجه به کیفیت خوب محصولات کشاورزی، خوردوخوراک در این استان از طعم و کیفیتی عالی برخوردار است. رستوران‌های بسیار زیادی در شهرهای مختلف آن وجود دارد که به چند نمونه از معروف‌ترین آنها اشاره می‌کنیم. در شهرکرد دو شعبه‌ی رستوران شمال شهر، رستوران تخت جمشید، سفره‌خانه فردوسی، رستوران قصر، سفره‌خانه چلچراغ، رستوران قاشق نقره‌ای، سفره‌خانه چوبین، رستوران خوزستان،‌ فست‌فود سیزده و کش لقمه زبانزد هستند.

در بروجن می‌توان از میان رستوران‌های خانه قنبریان، رستوران لذیذ و رستوران ترنج انتخاب کرد. در سامان کباب ساطوری تک بناب آذربایجان، رستوران قصر سامان، رستوران چشمه باغ، سفره‌خانه کوروش مشهور هستند و در لردگان رستوران چهل‌ ستون.
صنایع دستی

در این استان قالی بختیاری و قالی قشقایی یا یلمه، گبه، جاجیم و گلیم سوماک می‌بافند. نمدمالی، گیوه‌دوزی، چوقا که لباس مردان بختیاریست، بافت سیاه‌چادر یا بهون و قفل‌سازی سنتی نیز از صنایع دستی استان چهارمحال و بختیاری به‌شمار می‌روند.
سوغات

در سفر به استان چهارمحال و بختیاری می‌توان گز بلداجی، عسل، بادام، قره قوروت یا قارا، کشک، نبات، پولکی، گیاهان دارویی و غذایی مانند پونه وحشی، سیر وحشی، تره کوهی، کرفس کوهی و پاغلا، قالی و محصولات کشاورزی خرید.
آداب و رسوم

در استان چهارمحال و بختیاری از دیرباز رسم و رسوم متنوعی بین مردم برقرار بوده است. از جمله مراسم شیرینی اشکنون که در فاصله‌ی نامزدی تا عقدکنان اجرا می‌شود. در این مراسم زنان دستمال‌بازی مي‌کنند و مردان چوب‌بازی.

یکی دیگر از رسوم قدیمی این است که جوانان پیش از جشن عروسی به شکار می‌روند تا دلیری خود را نشان دهند. گوشت شکار برای شام عروسی طبخ می‌شود. سپس بستگان داماد با آیینه و شمعدان عروس را به خانه‌اش بدرقه می‌کنند.

هم‌چنین آواز سوزناک گاگریو نیز که زنان در عزاداری می‌خوانند، قدمتی طولانی دارد.

پوشیدن لباس نو در نوروز،‌ شال‌اندازی، فالگوش ایستادن، قاشق‌زنی، و آیین چراغ بران نمونه‌های دیگری از آداب و رسوم استان چهارمحال و بختیاری است.

خوزستان

استان خوزستان جاذبه‌های گردشگری متنوعی دارد، از روستاهای برف‌گیر تا ساحل گرم؛ و از آبشار و دشت تا خانه‌های تاریخی.

تاریخچه

پیشینه‌ی زندگی بشر در استان خوزستان به ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح و دوره تمدن ایلام می‌رسد. آثار مهمی از دوره‌ی ایلامی و هخامنشی در این محدوده بر جا مانده که نشان‌دهنده‌ی قدمت این منطقه است. این استان جنوبی منابع نفت و گاز فراوانی نیز دارد.

جغرافیا

خوزستان از شمال به لرستان و ایلام می‌رسد و از شرق به چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد. همسایه‌ی جنوبی آن استان بوشهر است و عراق در غرب این‌ محدوده واقع شده است. خوزستان در شمال کوه‌های برف‌گیر دارد و از جنوب به آب‌های خلیج‌فارس می‌رسد.

شهرهای مهم استان خوزستان عبارتند از اهواز که مرکز استان است، آبادان، خرمشهر، دزفول،‌ شوشتر، مسجدسلیمان، ایذه، اندیمشک، بهبان، رامهرمز، بندر امام خمینی، ماهشهر، شوش، شادگان، امیدیه، لالی، هفتکل، مینوشهر، اروندکنار، هویزه و باغ‌ملک.

خوزستان به دو منطقه‌ی جلگه‌ای و کوهستانی تقسیم می‌شود. بزرگ‌ترین روخانه‌ی ایران یعنی کارون در این استان جاریست. رودخانه دز، رود جراحی، رود کرخه و رود زُهره هندیجان در این محدوده قرار گرفته‌اند.

آب‌وهوا

تعدادی از شهرهای استان خوزستان آب‌وهوای نیمه‌بیابانی دارند و بعضی دیگر استپ گرم. اوایل پاییز تا اواخر فروردین زمان مناسبی برای سفر به این استان به‌نظر می‌رسد. در تعطیلات نوروز نیز شهرهای این استان میزبان تعداد زیادی مهمان نوروزی هستند.

شهرها و دیدنی‌های استان خوزستان

اهواز

اهواز مرکز استان خوزستان است و قدمت آن به دوره‌ی تمدن ایلام می‌رسد، یعنی زمانی که نامش اکسین بود. بیشتر مسافرانی که به اهواز سفر می‌کنند، زمان زیادی را کنار کارون و پل‌های آن می‌گذرانند. در پارک ساحلی که در امتداد کارون ساخته شده،‌ امکان پیاده‌روی و پیک‌نیک فراهم است. ساحل کارون، پل سیاه، پل کابلی با آبشار رنگین‌کمانی معروفش و رستوران‌های کنار ساحل تفریح‌گاه مردم هستند. پل طبیعت و پل سفید نیز برای پیاده‌روی انتخاب خوبی هستند.

سرای معین‌التجار، خانه ماپار، ساختمان دانشگاه سه‌گوش، آرامگاه لهستانی‌ها، هتل قو، آرامگاه علی ابن مهزیار، بازار قدیم کاوه، فلافل‌فروشی‌های لشکر‌آباد و ساعت مرمرین واقع در فلکه ساعت از جمله مکان‌هایی هستند که در سفر به اهواز می‌توان دید. پارک لاله، پارک ساحلی کارون، پارک جزیزه و پارک‌های شهروند و گمبوعه از پارک‌های خوب اهواز هستند. بازارهای قدیمی خیابان امام خمینی، کیانپارس و کوی زیتون برای خرید پیشنهاد می‌شوند.

شوش

شوش از کهن‌ترین شهرهای دنیاست که هم‌اکنون با داشتن آثار تاریخی ارزشمند و محوطه‌ی باستانی، گردشگران زیادی را به‌سوی خود می‌کشاند. زیگورات چغازنبیل از تمدن ایلامی به‌‌جا مانده است. قلعه تاریخی شوش یا آکروپل در کنار بقایای کاخ آپادانا آرامگاه دانیال نبی، موزه‌ی شوش، ‌موزه‌ی هفت‌تپه، رودخانه و ایوان کرخه، پارک ملی کرخه، رودخانه شاوور و تالاب بامدژ از دیدنی‌های دیگر آن است. محوطه باستانی شوش و زیگورات چغازنبیل از آثار ثبت شده ایران در لیست یونسکو هستند.

دزفول

دزفول با نام قدیم دژپل قدمتی چند هزار ساله دارد. خاک حاصلخیز و آب‌وهوای خوش دزفول و البته پرتقالش مشهور است.

رودخانه‌ی دز و تفریحگاه‌های کنار آن مانند پارک ساحلی رعنا و علی‌کله میان گردشگران معروف هستند. پل ۱۷۰۰ ساله‌ی دزفول، حمام کُرناسیون که به موزه‌ی مردم‌شناسی تبدیل شده،‌ خانه تیزنو، خانه سوزنگر، خانه قلمبر، بازار کهنه، مسجد جامع دزفول، ساباط صفار، مسجد و حمام میاندره، مسجد لب خندق، آسیاب‌های آبی، موزه آب، آرامگاه یعقوب لیث صفاری، تپه‌های باستانی چغامیش، پارک ملی دز، پارک جنگلی لادن، پارک جنگلی میلاد و لاله در فهرست جاذبه‌های گردشگری دزفول جای دارند.

جاذبه‌های طبیعی دزفول میان طبیعت‌گردها معروف هستند که از آن جمله می‌توان به آبشار شوی، بیشه‌ی عباس‌آباد، سالن کوه، دریاچه شهیون، قلعه شاداب، کول خرسون، چال کندی، دریاچه سد دز،‌ دره توبیرون، دریاچه میانه، آبشار شقایق و روستاهای پامنار، شهیون و نورآباد اشاره کرد. آستانه سبزقبا، بقعه محمد بن جعفر طیار، بقعه امام‌زاده رودبند و آرامگاه حِزقیل نبی در شمار جاذبه‌های مذهبی ذزفول هستند.

آبادان

آبادان اولین‌های زیادی را پشت سر گذاشته است. اولین اتوبوس درون‌شهری، اولین سینمای روباز و اولین تاکسی‌تلفنی که نمونه‌هایی از داشته‌های این شهر مدرن بوده‌اند. با پشت سر گذاشتن روزگار جنگ، اکنون بار دیگر زندگی در آن جریان دارد.

یکی از جاذبه‌های معروف آبادان بازارهای پررونق آن هستند؛ ازجمله بازار امیری، بازار مرکزی، بازار کویتی‌ها، کنز‌المال، بازار ته‌لنجی‌ها و بازار ماهی‌فروشان.

مسجد رنگونی‌ها، آرامگاه ارامنه، موزه آبادان، آرامگاه سید عباس و کلیسای سورت گاراپت از جاذبه‌های دیگر آبادان هستند.

شوشتر

شهر آسیاب‌‌های آبی که در گذشته مرکز استان خوزستان بوده است. شوشتر به داشتن اثر جهانی سازه‌های آبی و آبشارهایش مشهور است و هر ساله گردشگران زیادی را جذب خود می‌کند. اما جاذبه‌های دیگری هم دارد؛ همچون خانه امین زاده، خانه مرعشی، قلعه سلاسل،‌ مجموعه تاریخی مستوفی، مسجد جامع شوشتر، برج کلاه‌فرنگی، پل بند لشکر، پل شادروان یا بند قیصر، بند میزان و خانه گازر.

باغمَلِک

باغمَلِک در شرق استان واقع شده و در مقایسه با شهرهای ساحلی، هوای متعادل و سردی دارد. روستای مال‌آقا در باغملک و متعلق به دهستان قلعه‌تل، از جاذبه‌های کوهستانی و خنک استان محسوب می‌شود. بهترین زمان سفر به مال‌آقا، بهار و تابستان است.

ایذه

پیشینه‌ی تاریخی ایذه به تمدن ایلامی می‌رسد. نام قدیمش مالِمیر بوده و زمانی پایتخت حکومت اتابکان به‌شماره می‌رفته است.

اشکفت سلمان که چهار نقش‌برجسته و کتیبه دارد،‌ آبشار شیوند،‌ نقش‌برجسته‌های تنگ بتا در ارتفاعات کوه دلا در شهرستان اندیکا،‌ روستای تفریحی زراس، دشت سوسن در نزدیکی ایذه که دارای شیرسنگی و تپه‌‌ی باستانیست، و روستای بلوط‌بلند متعلق به دِهدِز از دیدنی‌های ایذه هستند.

لالی

لالی در شمال مسجدسلیمان قرار گرفته و تا سال ۱۳۶۸ روستا به‌شمار می‌رفته است. غار آهکی پبده در نزدیکی لالی و آبشارهای آرپناه در شمال آن از جذابیت‌های این شهرستان به‌شمار می‌روند.

خرمشهر

خرمشهر زخم‌های زیادی از دوران جنگ بر تن دارد، اما رودخانه‌اش هنوز می‌خروشد و نخلستان‌هایش سبزند. در این شهر اروندرود و کارون به هم می‌رسند.

در خرمشهر می‌توان ساحل رودخانه، موزه جنگ، پل قدیم، پل جدید یا پل جهان آرا،‌ پارک ساحلی، مسجد جامع خرمشهر، یادمان شهدای شلمچه، کشتی زمان جنگ اروند صغیر، مضیف سنتی حاج‌ عبدالله،‌ بازار ماهی‌فروشان و نخلستان‌های جزیره مینو را دید.

بهبهان

جایی که در قدیم اَرجان نامیده می‌شد، اکنون بهبهان خوانده می‌شود. در این شهر آثاری از هزاره‌ی دوم پیش از میلاد مسیح کشف شده که قدمت آن‌‌را نشان می‌دهد.

نرگس‌زارهای زیبای بهبهان معروف‌ترین جذابیت توریستی آن به‌شمار می‌رود، اما در این شهر و اطراف آن دیدنی‌های دیگری هم وجود دارد. بقایای پل دوره‌ی ساسانی به نام بکان،‌ موزه مردم‌شناسی و باستان‌شناسی بهبهان، تنگ تکاب و پلاژ تفریحی مارون از این جمله‌اند.

مسجد سلیمان

نام قدیم مسجد سلیمان پارسوماش بوده و قدمت آن به تمدن ایلام باز می‌گردد. شهری که اولین چاه‌نفت خاورمیانه را در دل خود داشته، هم‌اکنون به داشتن جاذبه‌های طبیعی مشهور است. دیدنی‌هایی مانند جزیره تفریحی کوشک در پشت سد شهید عباسپور، آتشکده یا معبد جاویدا که سرمسجد هم خوانده می‌شود، معبد هخامنشی بردنشانده،‌ تپه باستانی کلگه‌زری،‌ آبشار نگین در روستای نگین،‌ چشمه آب گوگرد دشت گلگیر و پارک جنگلی تمبی.

رامهرمز

رامهرمز در شرق خوزستان قرار گرفته و رودخانه‌ی جراحی از کنارش می‌گذرد. باغ و عمارت صمیمی، چشمه‌های قیر ماماتین و تَشکوه یا کوه آتشین در روستای ماماتین،‌ موزه مردم‌شناسی، ‌قلعه ساسانی دا و دختر،‌ آبشار آب‌محک، آبشار توف‌نوران، آبشار سرگچ حوالی روستای دشت دنا، منطقه حفاظت‌شده دیمه، روستای گردشگری سرچشمه، سد جره،‌ دژ گلی، دشت شیر و دشت گل زرد برخی از دیدنی‌های رامهرمز هستند.

اندیمشک

در شمال استان شهر اندیمشک واقع شده که نامش هندی مشک بوده است. در اندیمشک می‌توان از منطقه‌ گردشگری منگره با چشمه و باغ‌های آن، سد دز و پلاژ دز، ‌قلعه رزه، سد کرخه و پل باستانی صیحه یا آباره عباس خان بازدید کرد.

هندیجان

بندر هندیجان که در قدیم بندر مهرویان نامیده می‌شد، هم ذخیره‌ی نفت دارد و هم رودخانه‌ای که از آن انواع ماهی و میگو صید می‌شود.

دیدنی‌های بندر هندیجان با شامل ساحل رود زهره، بقایای شهر باستانی آسک، اسکله صیادی و تفریحی، بازار ماهی‌فروشان، روستای دهنو و ساحل سریم است.

ماهشهر

بندر ماهشهر در جنوب استان واقع شده است و دو بخش دارد، ماهشهر قدیم و ناحیه صنعتی. خور موسی، زیارتگاه شاهزاده حمزه،‌ نخلستان جراحی، جزیره بونه،‌ خور غزاله، خور مجیدیه، خور سه مایلی،‌ خور سیف و خور تیمور از دیدنی‌های بندر ماهشهر به‌حساب می‌آیند.

در استان خوزستان جاذبه‌های طبیعت‌گردی دیگری هم وجود دارد ازجمله تالاب شادگان، بند بهمن و آبشار نمک‌آبی در روستای دشت بزرگ، دشت عقیلی گتوند،‌ تالاب هویزه، اروندکنار آبادان،‌ دشت شیمبار در نزدیکی مسجد سلیمان و تالاب هورالعظیم در دشت آزادگان.

اقامت‌گاه‌ها

در اهواز و دیگر شهرهای استان خوزستان از هتل‌های لوکس تا ارزان پیدا می‌شود. در کنار این هتل‌ها چند سالی است که اقامت‌گاه‌های بومگردی با حال‌وهوای سنتی پذیرای مهمانان هستند؛ مانند اقامت‌گاه بومگردی الیما و اقامت‌گاه قلعه سرد در ایذه، مضیف دیراوی در روستای روئس مینوشهر، اقامت‌گاه لامردون در گتوند، اقامت‌گاه ابوعلی ‌واقع در روستای خماط هفت‌تپه. هتل‌های سنتی عمارت افضل و سرابی در شوشتر نیز زبانزد هستند.‌

غذاهای محلی

غذاهای دریایی در آشپزخانه‌های خوزستان حضور همیشگی دارند. با وجود ماهی و میگوی تازه، قلیه ماهی، قلیه میگو، ماهی صبور کبابی با حشو پرطرفدار است. همچنین امگشت، نان چربی، مفطح، خورش بامیه، گنجشک کبابی، سار کبابی، رنگینک، آش قلقل، دال عدس،‌ سمبوسه، فلافل، پاکوره، کُبه، آب باقلا و آش توله از غذاهای محلی استان خوزستان به‌شمار می‌روند.

رستوران‌ها

در اهواز رستوران‌های ریوِرساید، کنجد، کبابی امید، کباب‌سرا، کافه رستوران بازیل، رستوران خرم، رستوران خانه ماپار و کبابی مهمان غذاهای ایرانی و فرنگی ارائه می‌کنند. رستوران ایتالیایی سزار، شامباما، پیتزا ورس و فست‌فود میزبان از گزینه‌های دیگر هستند. برای امتحان کردن فلافل باید به خیابان انوشه در لشکرآباد، فلافلی پت و مت یا خیابان ۷ شرقی در کیانپارس سر بزنید.

گردشگران در شهر شوشتر می‌توانند به رستوران خانه مستوفی، دیزی فیروزه، رستوران باغشا یا سفره خانه لشکر بروند.

مسافرانی که به دزفول سفر می‌کنند، رستوران‌های دلنوازان، علی کله، شُوادون، ترنج، باغ فلاحت، زیگورات و دز را مدنظر قرار می‌دهند.

در مینوشهر مضیف حاج عبدالله زبانزد محلی‌ها و مهمان‌هاست. رستوران‌های ۱۵خرداد، آکواریوم و ایلیا در خرمشهر معروف هستند. رستوران پاکستانی و خانه کنتاکی در آبادان رستوران نخل طلایی و رستوران بیستون در ماهشهر از جمله رستوران‌های معروف استان محسوب می‌شوند.

صنایع دستی

گبه، انواع محصولات حصیری، میناکاری روی زیورآلات طلا، نقره و قلم‌زنی، گلیم‌بافی، کپوبافی، لباس محلی، معرق، بوریابافی، تراش سنگ و قالی محلی از صنایع دستی این استان به‌حساب می‌آیند.

سوغات

گردشگرانی که به استان خوزستان سفر می‌کنند، سوغات خوراکی متنوعی پیدا می‌کنند، مانند خرما، رطب، خارک، ماهی جنوب تازه و میگو، شیره خرما و ارده، انواع حلوا همچون حلوا ارده، حلوا کنجدی، انواع کلوچه سنتی ازجمله کلوچه نمکی و خرمایی و نیز ادویه‌ی هفت رنگ.

محصولات حصیربافی مانند ظرف و زیرانداز، کپو، لباس محلی، طلای میناکاری، خراطی، قلم نی، گبه، گلیم و لباس محلی ازجمله سوغات استان خوزستان هستند.

آداب و رسوم

در این استان شب یلدا جایگاه ویژه‌ای دارد. در این شب مردم منتظر می‌ماندند قارون افسانه‌ای در لباس هیزم‌شکن‌ها به خانه‌ها سر بزند و هیزم بیاورد. مراسم شاهنامه‌خوانی در روزهایی مانند نوروز و شب یلدا به‌ویژه میان بختیاری‌ها مرسوم بوده و همچنان پابرجاست.

قهوه‌خوری یکی دیگر از آداب و رسوم استان خوزستان است که میان عرب‌ها رونق داشته و دارد. مهمان در این سرزمین بسیار عزیز است. میزبان قهوه را در ظرفی به‌نام دله دم می‌کند و در فنجان‌های خاص قهوه‌خوری برای مهمانان می‌ریزد. این قهوه طعم خاصی دارد.

جایگاه عید فطر میان عرب‌ها گرامی است. صبحانه‌ی عید فطر می‌تواند فرنی یا هلیم باشد. سپس دیدوبازدید آغاز می‌شود و با آجیل و شیرینی از مهمان‌ها پذیرایی می‌کنند.

تهران

استان تهران از شمال به کوه‌های البرز می‌رسد و از جنوب به دشت و فلات مرکزی ایران. شهر تهران مرکز این استان پایتخت کشور و پر جمعیت ترین شهر ایران است که اقوام گوناگونی در آن زندگی می‌کنند.
تاریخچه

تاریخ تهران با ری در هم آمیخته است. تهران روستایی کوچک در شمال ری بوده است؛ ری نیز قرن‌ها پیش شهری بزرگ و مرکز سیاسی، مذهبی و بازرگانی بوده است.

از سال‌ها قبل تهران یک شهر مهاجرپذیر بوده است. فارس‌زبان‌ها، آذری‌ها، مازنی‌ها، کردها، گیلک‌ها و قومیت‌های دیگری از سراسر کشور ساکنان تهران را تشکیل می‌دهند.

در گذشته مردم تهران گویش مخصوص به خودشان را داشتند که به لهجه‌ی تهرانی معروف است و در گذر زمان استفاده از این لهجه کم‌رنگ شده است. لهجه‌ی تهرانی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است که واژه‌ی متفاوتی ندارد و تفاوت آن در دستور زبان است.
جغرافیا

تهران استانی است که پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر ایران در آن واقع شده است. این استان از شمال با مازندران، از جنوب با قم، از شرق با سمنان و از غرب با البرز همجوار است.
آب و هوا

وجود رشته‌کوه البرز، بیابان‌های قم، دشت قزوین و کویرهای سمنان، هرکدام تاثیر متفاوتی بر آب‌وهوای این استان داشته‌اند‌ و سبب شده‌اند اقلیم‌های گوناگونی در آن شکل بگیرد؛ ارتفاعات زیاد استان زمستان‌های طولانی را تجربه می‌کنند، کوه‌پایه‌ها آب‌وهوای مرطوب و سرد دارند و دامنه‌ها زمستان‌های کوتاه و تابستان‌هایی بلند و گرم به خود می‌بینند.

در تعطیلات بهار که تهرانی‌ها برای سفر به شهرهای دیگر می‌روند، مسافران از شهرهای دیگر برای دیدن تهران خلوت می‌آیند و به دیدن کاخ‌ها، موزه‌ها و تفرجگاه‌های اطراف شهر می‌روند.
شهرهای استان تهران

استان تهران دارای 16 شهرستان است که عبارتند از: تهران، شهریار، اسلام‍شهر، بهارستان، ملارد، پاکدشت، ری، قدس، رباط‌کریم، ورامین، قرچک، پردیس، دماوند، پیشوا، شمیرانات و فیروزکوه.
تهران

یکی از باورها درباره‌ی اسم تهران این است که دشت وسیعی که امروز به نام تهران خوانده می‌شود، در میان کوه‌هایی که آن را احاطه کرده بود گود به نظر می‌رسیده، پس به آن ته‌ران -به معنای زیرزمین- می‌گفتند.

تهران در دوران قاجار به پایتختی برگزیده شد و زمان کوتاهی پایتخت سلسله‌ی زندیه هم بوده است.

عمارت مسعودیه که از بناهای به جا مانده از دوران قاجار است که در میدان بهارستان قرار دارد و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. در عمارت مسعودیه هنرهایی چون گچ‌بری، خطاطی، کاشی‌کاری و نقاشی دیواری دیده می‌شود.

یکی از بناهای زیبای متعلق به دوره‌ی قاجار، موزه‌ی آبگینه است که در خیابان سی تیر واقع شده است. این موزه هم در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در طراحی فضای داخل و ویترین‌های آن از ستون‌های تخت‌جمشید، کاخ تَچَر داریوش و کعبه زرتشت در نقش رستم الهام گرفته شده است.

عمارت باغ فردوس هم بنای تاریخی دیگریست که به دستور محمدشاه قاجار در حوالی تجریش ساخته شد. باغ فردوس اکنون به موزه سینمای ایران تبدیل شده است.

قبرستان ظهیرالدوله در شمال تهران و در میان تجریش و امام‌زاده قاسم قرار گرفته است و بسیاری از چهره‌های سرشناس و تاثیرگذار بر فرهنگ و هنر کشور در آن به خاک سپرده شده‌اند که از آن جمله می‌توان به رهی معیری، ابوالحسن صبا، ملک‌الشعرای بهار و قمرالملوک وزیری اشاره کرد.

حرم امام‌‌زاده صالح که از فرزندان امام موسی کاظم است، نیز در تجریش قرار دارد و همه روزه پذیرای زائران بسیاریست.

تهران همچنین کاخ‌های زیادی را در خود دارد که برخی از آنها عبارتند از کاخ گلستان که توسط شاه عباس صفوی ساخته شده است. شمس‌العماره، دارالعماره، خلوت کریم‌خانی و عمارت بادگیر از بخش‌های زیبای کاخ گلستان هستند. شمس‌العماره در زمان ساخت، بلندترین بنای تهران بوده است.

کاخ سعدآباد کاخ دیگریست که به منظور اسکان تابستانی پادشاهان قاجار ساخته شده و در شمال تهران قرار گرفته است.

کاخ نیاوران یک کاخ دیگر قجریست که به دستور فتحعلی‌شاه بنا شده است. کاخ صاحبقرانیه و کوشک احمدشاهی از بخش‌های این مجموعه هستند.

برخی خیابان‌ها، محله‌ها و مکان‌های قدیمی تهران
خیابان سی‌تیر

خیابان سی تیر از خیابان‌های قدیمی تهران است؛ این خیابان امروز از نو زنده شده و به یکی از خیابان‌های پرتردد شهر تبدیل شده است. سنگ‌فرش‌های جدید، چراغ‌های رنگارنگ و غرفه‌هایی که در سرتاسر خیابان انواع غذاها را به عابران عرضه می‌کنند، خیابان سی تیر را به پاتوق شبانه‌ی مردم تهران تبدیل کرده است.
کوچه بِرلَن

کوچه بِرلَن در مرکز تهران و در جنوب میدان جمهوری واقع شده است. در این کوچه و کوچه‌‌ی رفاهی که در نزدیکی آن قرار دارد، می‌توان لباس عروس، تجهیزات عروسی و همچنین لباس‌ خانگی پیدا کرد. کوچه برلن همیشه پر از عابرانی است که به دنبال لباس‌های دلخواه خود با قیمت مناسب می‌گردند.
پارکینگ پروانه

جمعه بازار تهران که در آن می‌توان اشیای تزئینی، مصنوعات چوبی، چرمی، لباس و... را تهیه کرد، در پارکینگی طبقاتی –در خیابان جمهوری، بعد از چهارراه استانبول- واقع شده که به آن پارکینگ پروانه می‌گویند.
بازار بزرگ تهران

خیابان 15 خرداد یادآور بازار بزرگ تهران است. ایستگاه مترو 15 خرداد همیشه مملو از مسافرانی است که از تهران یا شهرهای نزدیک خود را برای خرید به این بازار می‌رسانند.

این بازار از یادگارهای دوران قاجار است؛ کوچه‌های پیچ‌درپیچ که در هم تاب می‌خورند و از سرایی به سرای دیگر می‌رسند. لباس، لوازم تحریر، حبوبات، طلا و فرش و بسیاری چیزهای دیگر را می‌توان از این بازار تهیه کرد.
شمیرانات

شمیرانات یا شِمرون، در گذشته در همسایگی تهران بوده اما امروزه با گسترش تهران، شمیرانات به بخش شمال و شمال‌شرقی تهران تقسیم شده است. این منطقه از جمله مناطق ییلاقی و خوش آب‌وهوای مجاور تهران و محل اقامت و تفرج پادشاهان قاجار و پهلوی بوده است. کاخ‌های سعدآباد و نیاوران در این منطقه قرار دارند که در حال حاضر تبدیل به موزه شده‌اند.
کوچه مَروی

کوچه مَروی از خیابان‌های قدیمی تهران است که در مجاورت ناصرخسرو و پامنار قرار دارد. اگر به دنبال خرید چای و قهوه خوب باشید، حتما گذرتان به کوچه مروی می‌افتد. کوچه‌ای که عطر قهوه جزء جدانشدنی آن است. اگر از علاقه‌مندان به فلافل هستید، کوچه مروی به یکی از علایق شما تبدیل خواهد شد.

اسباب‌بازی، انواع لوازم آرایش و خوراکی‌های خارجی را می‌توان در آن یافت.
فرحزاد

از محله‌های قدیمی شمیران است که در گذشته روستایی کوچک و سردسیر در مسیر رسیدن به امام‌زاده داوود بوده و با گسترش تهران به بخشی از آن تبدیل شده است. فرحزاد به دلیل آب‌وهوای خنک و رستوران‌های متنوعش در روزهای تعطیل و آخر هفته و به خصوص در فصل تابستان محل تفرج مردم است.
بازار تجریش

بازار تجریش یکی از بازارهای قدیمی و زیبای تهران است. این بازار همچون بازار بزرگ تهران سرپوشیده است و بازار میوه و تره‎بار و عطاری‌های آن از بخش‌های زیبایش است. این بازار از یک طرف به میدان تجریش و از طرف دیگر به امام‌زاده صالح(ع) می‌رسد.
ری

ری یا راگا از قدیمی‌ترین شهرهای جهان است. براساس متون اوستا ری سیزدهمین شهری‌ است که در جهان ساخته شده است. حتی بنا به روایاتی ری محل زاده شدن زرتشت است. کلمه‌ی ری به معنای شهر سلطنتی است و در بخش‌هایی از دوره‌ی زیاریان و سلجوقیان پایتخت ایران بوده است.

در دوران ساسانیان این منطقه از بزرگ‌ترین مراکز دینی زرتشتیان بود و آتشکده‌ی آن بسیار معروف بوده است.

آثار تاریخی و فرهنگی ری بسیار زیادند که مهم‌ترین آنها عبارتند از: بقعه این بابویه، بازار تاریخی ری، کاروانسرای شاه عباسی، برج طغرل، آتشکده‌ی ری، آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، کاروان‌سرای کنار گرد، قلعه گبری و مقبره بی بی شهربانو.
آستان حضرت عبدالعظیم حسنی

حضرت عبدالعظیم حسنی یا شاهزاده عبدالعظیم از نوادگان امام حسن(ع) است. بنای حرم حضرت عبدالعظیم حسنی مربوط به دوران‌های ایلخانی، صفوی و قاجار است. این حرم نقش پررنگی در تاریخ معاصر داشته است؛ تحصن بازرگانان و روحانیان در زمان انقلاب مشروطه در این حرم اتفاق افتاده است.
بازار ری

بازار ری از بازارهای دوران صفویه است. این بازار در شمال آرامگاه شاه عبدالعظیم قرار دارد و از دیرباز محل فروش ادویه، داروهای گیاهی و کالاهای تجاری بوده است.

شهرری کباب‌فروشی‎های معروفی دارد و از سال‌ها قبل مردم برای زیارت، سیاحت و خوردن کباب به ری می‌رفته‌اند.
فیروزکوه

فیروزکوه در جاده‌ی تهران- قائم شهر قرار دارد و مردم آن گویش مازنی دارند. چون فیروزکوه دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدلی است، مردم در ماه‌های گرم سال برای تفرج به فیروزکوه می‌روند. تنگه‌ی واشی که دارای نقش‌ برجسته‌هایی از دوران قاجار است از دیدنی‌های فیروزکوه است.
اقامت‌گاه‌ها

تهران هتل‌ها و مسافرخانه‌های بسیاری داردکه مسافران می‌توانند با توجه به بودجه‌ی خود در آن ساکن شوند.

اقامت‌گاه بوم‌گردی ارگ سنگی حوالی امام‌زاده داوود، هتل اسپیناس، هتل لاله، هتل اوین، هتل استقلال، هتل انقلاب، هتل بزرگ تهران، هتل کوثر و... برخی از این اقامت‌گاه‌ها هستند.
رستوران‌ها

در تهران به دلیل وسعت شهر و سبک زندگی که تحت‌تاثیر این وسعت و سرعت است، رستوران‌ها و غذاهایی که بیرون از خانه پخته می‌شود نقش پررنگی در زندگی روزمره دارد.

برخی از رستوران‌های معروف در تهران عبارتند از رستوران مسلم در بازار تهران که کباب و ته‌چین‌های معروفی دارد، دیزی ایرانشهر در خیابانی به همین نام، قهوه‌خانه سنتی آذری که در ابتدای میدان راه‌آهن است و دیزی‌های خوشمزه‌ای دارد، رستوران شرف‌الاسلامی در بازار که به دلیل ته‌چین و زرشک‌پلوهایش معروف است، رستوران نایب و... بسیاری رستوران‌های دیگر.

جگرکی‌های میدان بهمن هم به دلیل تازگی‌ مواد اولیه شهرت زیادی دارند و تا پاسی از شب باز هستند.

آش مهدی نرسیده به تجریش، آش نیکوصفت در نزدیکی میدان انقلاب و پیتزاداوود نیز از مغازه‌های قدیمی و پرطرفدار شهرند.
غذاهای محلی

والَک‌پلو از غذاهای محلی تهران است. این غذا با گیاهی به اسم والَک درست می‌شود که در فصل بهار در کوهپایه‌های البرز می‌روید.

ته‌چین فیروزکوه، اشکنه اسفناج، دمپختک، دمی بلغور جو و سرگنجشکی از دیگر غذاهای محلی تهران هستند.
سوغات

سیب دماوند یکی از مرغوب‌ترین سیب‌های ایران و از سوغات تهران است.

کشمش شهریار، دوغ آبعلی و گلاج فیروزکوه که از نان‌های محلی است که توسط عشایر فیروزکوه پخته می‌شود، برخی دیگر از انواع سوغات تهران را تشکیل می‌دهند.
صنایع دستی

از صنایع‌دستی تهران می‌شود به ورنی‌بافی اشاره کرد. ورنی‌بافی هنری است که تلفیقی از فرش و گلیم‌بافی است و به عنوان روانداز از آن استفاده می‌شود.

رودوزی هنری است که در آن با استفاده از سوزن‌های منجوق‌دوزی بر روی پارچه دوخت‌های دستی انجام می‌دهند که البته امروزه بسیار کم دیده می‍شود.

جاجیم‌بافی از هنرهایی هست که عشایر در فیروزکوه به آن مبادرت داشتند و از پشم‌های گوسفندان جاجیم‌های باکیفتی می‌بافتند.

به هنر چاپ بر روی پارچه چاپ باتیک می‌گویند که با استفاده از قالب‌ها و رنگ‌های طبیعی مثل زردچوبه، روناک و انار بر روی پارچه نقش می‌زدند که زمانی در تهران رواج داشته است.
آداب و رسوم

نقالی در میراث هنرهای ناملموس یونسکو ثبت شده است. نقالی از هنرهایی‌ست که در بخش‌های مختلف کشور در گذشته انجام می‌شده است و در تهران قدیم باب بوده است. در نقالی که در قهوه‌‌خانه‌ها اجرا می‌شد فردی با صدای دلنشین و با استفاده از پرده‌هایی که روی آنها نقاشی‌هایی رسم شده بود، به نقل داستان‌هایی از شاهنامه می‌پرداخت.

سیاه‌بازی یا روحوضی نوعی نمایش کمدی بود که در آن با بیان طنز و به همراه موسیقی به بیان موضوعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می‌پرداختند. روحوضی از هنرهاییست که رو به فراموشی‌ می‌رود.

بوشهر

بوشهر، سرزمین مبارزان خستگی‌ناپذیر، دریانوردان و صیادان دریادل، شاعران و نویسندگان نام‌آشنا، نخلستان‌های پربار، آفتاب گرم و بادهای آتشین، بَمبَک و کلبوک، شَروه‌های سوزناک و دریای پرتلاطم ‌پارس است. بوشهر با سواحل زیبا و خرماهای شیرین و شرجی‌های معروف، در جنوب ایران و در کرانه‌ی خلیج فارس واقع شده است.
تاریخچه

کهن‌ترین‌ نشانه‌های به‌دست آمده از زندگی انسانی در استان بوشهر به تمدن بین‌النهرین بازمی‌گردد. دست‌سازه‌هایی از زمان حکومت مادها، هخامنشیان و ساسانیان در این استان یافت شده است که نشان می‌دهد این سرزمین در مقاطع مختلف تاریخی از مناطق پراهمیت در میان شهرهای ایران بوده است. این استان در دوره‌های زمانی مختلف جزئی از استان‌های فارس و هرمزگان بوده است تا این‌که در سال ۱۳۵۲ استان بوشهر با دو شهرستان بوشهر و دشتستان تشکیل شد و اکنون تقسیمات استانی آن شامل ۱۰ شهرستان می‌شود.
جغرافیا

بوشهر از شمال به خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد، از شرق به استان فارس، از جنوب و غرب به خلیج فارس و از جنوب شرق به استان هرمزگان محدود می‌شود. این استان از بخش جلگه‌ای در حاشیه‌ی ساحلی غربی و بخش کوهستانی، در نوار شرقی منتهی‌الیه زاگرس جنوبی تشکیل می‌شود.
آب‌وهوا

آب‌و‌هوای بوشهر گرم و خشک و در نواحی ساحلی گرم و مرطوب است. دمای این استان در روزهای گرم تابستان به بالای ۵۰ درجه‌ی سانتی‌گراد می‌رسد و کم‌ترین دمایی که تا کنون برای شهرهای شمالی این استان در زمستان ثبت شده، ۱- درجه سانتی‌گراد بوده است. بهترین فصل سفر به بوشهر، زمستان، پاییز و اوایل فروردین است.
شهرهای استان بوشهر

شهرهای بوشهر، دشتستان، تنگستان، جم، دشتی، دیر، دیلم، عسلویه، کنگان و گناوه، 10 شهر استان بوشهر را تشکیل می‌دهند.
بندر بوشهر

بوشهر یکی از قدیمی‌ترین بندرهای ایران با پیشینه‌ای کهن است و در تاریخ با نام‌های زیادی از این شهر یاد شده است که ریشهر، ابوشهر و لیان از آن جمله‌ هستند.

علاوه بر نخلستان‌های انبوه و سرسبز و سواحل زیبا، بازار بوشهر، مسجد جامع بردستان، قلعه خورموج، گورستان انگلیسی‌ها و قبر ژنرال، گنبد نمکی جاشَک، عمارت دهدشتی، خانه گلشن، خانه طبیب، عمارت ملک، عمارت کازرونی، موزه‌ی دریانوردی، بافت تاریخی ریشهر، کلیسای گئورگ مقدس و آب‌انبار قوام از دیدنی‌های این شهر است.
دشتستان

دشتستان، دومین شهر بزرگ استان است که به نخلستان‌ها و خرمای مرغوبش شناخته می‌شود. تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های معتدل از ویژگی‌های آب‌وهوایی این شهر است.

باقیمانده کاخ بَردَک سیاه در روستای درودگاه، باقیمانده کاخ کوروش بزرگ در جنوب‌شرقی برازجان و غارهای چهل‌خانه در شهر سعدآباد از دیدنی‌های دشتستان است.
تنگستان

نام تنگستان با مردان دلیر و نام‌آورش گره‌خورده است. خانه‌ی تاریخی رئیسعلی دلواری، چندین قلعه‌ی تاریخی به‌جا مانده‌ از دوره‌های تاریخی مختلف، چشمه‌های آب گرم اهرم و قوچرک، قنات تاریخی و تل‌کوشک شهرآباد از جاذبه‌هایی است که گردشگران در سفر به تنگستان از آنها بازدید می‌کنند.
جَم

جم از شهرهای جنوبی استان است که در نزدیکی میدان گازی پارس جنوبی قرار گرفته است. وجود چندین مرکز صنعتی مهم کشور از جمله پتروشیمی، صنایع گاز و پالایشگاه سبب شده است که جمعیت زیادی از سراسر کشور برای کار به این شهر مهاجرت کنند.

کوه پردیس (پدری)، باغ‌های لیمو و زیتون، روستای تاریخی و کوهستانی حرمی اناری، تنگ حنا، باغ پدری، قنات باستانی پدری و بینجیشکو از نقاط دیدنی این شهرستان است.
گناوه

گناوه شهری بندری با سواحلی زیبا و منحصربه‌فرد در کرانه‌ی خلیج فارس است. این شهر، خشک و بیابانی‌ است که در شمال و شمال غربی آن ارتفاعاتی وجود دارد.

بازار بزرگ گناوه، و سواحل زیبا و بکر از جاذبه‌های دیدنی این شهر است.
اقامت‌گاه‌ها

هتل‌های پاسارگاد، پلاس و هتل آپارتمان یاس، هتل خور گناوه، هتل دلوار، هتل سعدی، هتل ماهان، هتل مهمان‌سرای صدرا، مهمان‌پذیرهای توحید، حافظ، پارس، آسمان و استقلال در کنار خانه‌های محلی و مجتمع‌های اقامتی با غذاهای متنوع، نوشیدنی‌ها و شیرینی‌های محلی از مسافران استان بوشهر پذیرایی می‌کنند.

در کنار این هتل‌ها،‌ اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی هیرون و کهباد در شهر بوشهر، با فضاهایی محلی و بومی، پذیرای مسافران و گردشگران این استان هستند.
غذاهای محلی بوشهر

خوش‌مزه‌ترین غذاهای دریایی ایران را می‌توانید در بوشهر بچشید. بوشهری‌ها مهارت ویژه‌ای در طعم‌دار کردن و از بین بردن بوی ناخوشایند غذاهای دریایی دارند. ماهی و میگو از ترکیبات اصلی و فلفل قرمز و تمر هندی از اصلی‌ترین طعم‌دهنده‌های بیشتر غذاهای بوشهری است.

قیمه‌ی بوشهری، دم‌پخت ماهی، قلیه میگو و قلیه ماهی، ته‌انداز ماهی، للک، یتیمک و دال‌عدس بوشهری تنها برخی از غذاهای خوش‌مزه‌ای که می‌توانید در سفر به استان آنها را امتحان کنید. دسرها و شیرینی‌هایی مثل مسقطی، حلوای خرما، رنگینک و لگیمات هم خوراکی‌هایی هستند که چشیدن آنها به گردشگران این استان پیشنهاد می‌شود.
رستوران‌ها

چشیدن غذاهای خوش‌مزه در رستوران میداف، با غذاهای دریایی، سنتی و کلاسیک، رستوران قوام با غذاهای رنگارنگ محلی، رستوران‌های سنتی شونشین و خاتم، رستوران گرگور، رستوران زنجیره‌ای بل‌پاسی، رستوران ایتالیایی گاندو، بریانی پل خواجو با بریانی اصفهان و انواع کباب‌ها، رستوران سن‌مارکو، رستوران خلیج فارس، فست‌فودهای بوبو، رافائل، آنی و مثلث می‌تواند خاطره‌‌ی سفر به استان بوشهر را برای مسافران به یاد ماندنی کند.

در کنار آن اگر به نوشیدنی‌های گرم و سرد یا دسرها و سالادهای متنوع علاقه‌مند باشید کافه ناجی با فضای سنتی و کافه‌های فیروزه، کهن و هنر با محیطی زیبا و آرام میزبانان خوب شما در شهر بوشهر خواهند بود.
صنایع دستی

دریا و نخلستان در آفرینش صنایع دستی این استان اصلی‌ترین نقش را بازی می‌کنند. ساخت حصیر، جارو، سفره، سبد، بادبزن، جعبه و کپر با شاخ و برگ نخل، انواع زیور آلات،‌ جعبه، تابلو، دیوارآویز، اشیاء تزئینی و اسباب‌بازی با صدف، توربافی و گرگوربافی، ساخت لنج و قایق، گبه و گلیم‌بافی، عبا بافی و سفال‌گری از صنایع دستی این استان است.
سوغات

سفر به بوشهر بدون خرید سوغاتی‌های رنگارنگ آن کامل نمی‌شود. از خوراکی‌های رنگارنگ و خوش‌مزه مثل خرما و خارک و رطب، شیره‌ی خرما، سبزی‌های خودروی محلی (همچون منگَک، پَرپین و کاکُل)، نان خرمایی، پنیر نخل، ارده، حلوای راشی، حلوای خرمایی، حلوای پسک، مسقطی، انواع ترشیجات محلی، ماهی و میگو تا صنایع دستی و زیورآلات تهیه شده از صدف، همه و همه سوغاتی‌هایی هستند که می‌توانید از بوشهر با خود به یادگار ببرید.
آداب و رسوم

موسیقی جزء جدایی ناپذیر آداب و رسوم در بوشهر است. در جشن‌ها و شادی‌ها، نی‌انبان و تمبک و در عزاداری‌ها و سوگواری‌ها، دمام و سنج به مراسم رنگ و لعاب ویژه‌ای می‌دهند. افزون بر جشن‌های ملی همچون نوروز و یلدا، سنت‌هایی چون نوروزخوانی (در آغاز بهار)، خیام‌خوانی، چاوشی‌خوانی (در بدرقه مسافران)، شَکّی و یَزله (پایکوبی) از آیین‌های مردم بوشهر در بزم‌ها و مهمانی‌هاست.

مراسم باران‌خواهی، نان‌پوشی، مراسم مداوای بیماران و تابه گرمک از دیگر آیین‌های سنتی این استان است.

در سوگواری‌ها هم سینه‌زنی سنتی بوشهر، نواختن شیپور و سنج و دمام، شروه‌خوانی و فایزخوانی از آداب و رسومی‌ است که بوشهری‌ها به انجام آن شهرت دارند.

ایلام

استان ایلام در دامنه غربی سلسله جبال زاگرس قرار دارد. سرزاستان ایلام در دامنه غربی سلسله جبال زاگرس قرار دارد. سرزمینی با آب و هوای متنوع و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کهن که به عروس زاگرس مشهور است.

تاریخچه

براساس اسناد تاریخی، این استان بخشی از تمدن باستانی عیلام بوده است. آثار تاریخی و کتیبه‌های باستانی موجود در شهر، نشانه‌ای از قدمت ایلام هستند. پیش از دوره‌ی پهلوی، به این استان لرستان پشتکوه گفته می‌شد اما در دوران پهلوی، با توجه به پیشینه تاریخی‌اش، آن را ایلام نامیدند.

جغرافیا

استان ایلام با مساحتی در حدود 20133 کیلومتر مربع از نظر مساحت در رتبه بیست و دوم کشور قرار می‌گیرد. این استان از شمال با کرمانشاه، از جنوب با خوزستان، از شرق با لرستان و از غرب با کشور عراق همسایه است. ایلام 420 کیلومتر خط مرزی با کشور عراق دارد. بخش قابل توجهی از جمعیت استان ایلام زندگی عشایری دارند.
مناطق شمال و شمال شرقی استان ایلام کوهستانی و مرتفع هستند و نواحی جنوبی و غربی را زمین‌های کم‌ارتفاع تشکیل داده‌اند. همین مسئله باعث تنوع جاذبه‌های طبیعی در آن شده است.

آب و هوا

استان ایلام به سه منطقه‌ی آب‌وهوایی تقسیم می‌شود: بخش‌های کوهستانی شمالی و شمال شرقی با آب‌و‌هوای سرد و زمستان‌های طولانی، بخش‌های میانی با آب‌و‌هوای معتدل و جلگه‌های غرب و جنوب غربی با آب‌وهوایی گرمسیری.

شهرستان‌های استان ایلام

استان ایلام از ده شهرستان ایلام، آبدانان، ایوان، بَدره، دره‌شهر، دهلران، چَرداوُل، مَلِکشاهی، مهران و سیروان تشکیل شده است که در ادامه به معرفی چند شهر می‌پردازیم.

ایلام

شهر ایلام در شمال غربی این استان و در حصار کوه‌ها و ارتفاعات جنگلی قرار گرفته است و آب و هوای معتدلی دارد. از جمله‌ آثار تاریخی ایلام می‌توان به قلعه‌ی والی و کاخ فلاحتی اشاره کرد که از آثار به جا مانده از دوران قاجار هستند.
پارک جنگلی چغاسبز یکی از مناطق گردشگری ایلام است که شهر بازی و امکانات رفاهی دیگری نیز در آن وجود دارد.
سنگ‌نوشته‌ی قوچعلی در میدان ارغوان، قلعه‌ی اسماعیل‌خان، منطقه‌ی تخت‌خان، تالاب چکر، دره ارغوان، تپه‌ی ورکبود و تفرجگاه جنگلی ششدار بعضی دیگر از دیدنی‌های هستند.

آبدانان

چهارمین شهر پرجمعیت استان ایلام، شهرستان آبدانان نام دارد. طبیعت بکر و زیبای این شهر و جاده‌ی پرپیچ و خمی که به جاده جالوس شباهت دارد، از مهم‌ترین ویژگی‌های این شهر به شمار می‌روند. آبدانان یعنی جایی که در آن تالاب و برکه‌ی آب فراوان وجود دارد.
در سفر به آبدانان چشمه‌های آب گرم، آبشار ماهوته و دریاچه‌ی دوقلوی سیاه‌گاو یا سیاگ‌او را نباید از دست داد.
قلعه‌ها‌ی باستانی پشت قلعه و هزاردَر از جمله جاذبه‌های تاریخی این شهر هستند. قلعه‌ی هزاردَر (هزار درب) مربوط به دوران ساسانی است و از نوع معماری آن می‌توان حدس زد که برای مقاصد نظامی استفاده می‌شده است.

دهلران

دِهلُران در جنوب شرقی استان قرار گرفته است و وسیع‌ترین مرز مشترک را با کشور عراق دارد. با توجه به این که بیشتر ساکنان این شهرستان لرها بوده‌اند، این منطقه دهلران نامیده شده است.
تمدن دهلران بسیار دیرینه است. آثار یافته شده از تپه‌های علی‌کش و چغاسفید به دوران نوسنگی برمی‌گردند. چشمه‌ی قیر و غار خفاش را می‌توان به عنوان جاذبه‌های طبیعی دهلران مطرح کرد. غار خفاش محل زندگی و تجمع هزاران خفاش است و چشمه‌ی قیر که در نزدیکی غار خفاش قرار دارد، یک حوضچه‌ی طبیعی سیاه‌رنگ است که از آن قیر می‌جوشد! مجموعه این آثار به همراه چشمه‌های آب گرم دهلران یکی از آثار طبیعی-ملی ایران است که توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست محافظت می‌شود.

ملکشاهی

شهرستان مَلِکشاهی منطقه سکونت ایل ملکشاهی بوده است. نام این ایل از امیر ملکشاه سلجوقی گرفته شده است که در این منطقه حکومتی به راه انداخته بود. از جمله‌ آثار تاریخی این شهر می‌توان به قلعه‌ی‌جوق و نقش برجسته‌ی گل‌گل ملکشاهی اشاره کرد.
تالاب سیاب درپوش یکی از جاذبه‌های طبیعی شهرستان ملکشاهی است که در جنوب غربی این شهرستان قرار دارد. دمای آب این تالاب حداقل 14 درجه سانتی‌گراد است. این منطقه جزء مناطق ییلاقی شهر به شمار می‌رود.

اقامت‌گاه‌ها

هتل سه ستاره زاگرس در منطقه چغاسبز و هتل دو ستاره دالاهو در خیابان فردوسی از اقامت‌گاه‌های خوب استان ایلام هستند. در این استان اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی زیبایی نیز وجود دارند. برای نمونه می‌توان به اقامت‌گاه بام سراب در شهر ایلام، اقامت‌گاه کبیرکوه در دره شهر و اقامت‌گاه شریف در چرداول اشاره کرد.

رستوران‌ها

رستوران قبایل در شهر ایلام، غذاهای سنتی سرو می‌کند و کباب‌برگ آن معروف است. رستوران پدیده نیز در مرکز شهر ایلام واقع شده است و انواع کباب‌ها و خورش‌های سنتی را طبخ می‌کند.

غذاهای محلی

یکی از خورش‌های معروف ایلامی، خورش تره‌کوهی است. این خورش شباهت بسیاری به قرمه سبزی دارد. مواد اصلی این خورش گوشت گوسفندی، لپه یا لوبیا و تره‌کوهی است.
مکش نیز از غذاهای مشهور این استان است. مواد اصلی این غذا را برنج محلی به نام عنبربو، آلو بخارا و کشمش پلویی تشکیل می‌دهند.
دنده‌پلو یکی دیگر از غذاهای محلی ایلام است. برای پخت این غذا دنده گوسفند را با روغن کف قابلمه می‌گذارند و سپس برنج آبکش‌شده، پیازداغ و زیره و دارچین را روی آن می‌ریزند و پلو را دم می‌کنند.
پونه‌ی کوهی در منطقه ایلام فراوان یافت می‌شود. عطر و طعم بسیاری از غذاهای ایلامی تحت تاثیر این گیاه است. برای نمونه می‌توان به گوجه‌پونه اشاره کرد؛ یک غذای گیاهی و سالم که از ترکیب برنج محلی، گوجه، پیاز، زردچوبه و پونه کوهی تهیه می‌شود.

کوفته‌سیرابی یکی دیگر از خوراک‌های مشهور استان ایلام است. این کوفته با سیرابی چرخ‌کرده، آرد، روغن حیوانی، پیاز و گیاهان معطری مانند آویشن، پونه کوهی و ترخون پخته می‌شود.

سوغات

ایلام صنایع دستی و خوراکی‌های متنوعی دارد که سوغات این استان محسوب می‌شوند. از شیرینی‌های محبوب این استان می‌توان به بِژی‌بَرساق، کله‌کنجی و حلوای بَگِل اشاره کرد. بنه یا پسته کوهی، برنج عنبربو، عسل و روغن محلی از دیگر محصولات این استان هستند که مورد توجه گردشگران قرار می‌گیرند.

صنایع دستی

گیوه و گلیم برجسته از جمله صنایع دستی مشهور این استان هستند. در گلیم برجسته، زمینه‌ی کار با سبک رایج گلیم بافته می‌شود و نقش‌ها را با گره کامل قالی می‌بافند. همین مسئله باعث برجسته شدن طرح و نقش‌ها می‌شود و جلوه‌ی زیبایی ایجاد می‌کند.
به عنوان یک نمونه‌ی دیگر از هنر ایلامی می‌توان به نمدمالی اشاره کرد. با توجه به رواج دامداری در این استان، ماده‌ی اولیه نمد، یعنی پشم گوسفند، همیشه در دسترس است. زیرانداز، کلاه و پالتوی نمدی حاصل کار نمدمالان است.
اِحرامی‌بافی نیز یکی از هنرهای عشایر و روستاییان ایلام است. پارچه‌هایی با طرح‌ها و رنگ‌های ملایم که از ترکیب پشم و پنبه بافته می‌شوند. احرامی در گذشته بیشتر به عنوان سجاده استفاده می‌شد، اما اکنون جنبه‌ی تزئینی نیز پیدا کرده است و به عنوان رومیزی یا دیوارکوب هم از آن استفاده می‌شود.

آداب و رسوم

یکی از سنت‌های مهم استان ایلام مراسم جشن شب یلدا است. قبل از شروع جشن خانم‌ها در کنار هم جمع می‌شوند و شیرینی‌های محلی می‌پزند. شب جشن نیز همه در خانه‌های بزرگان فامیل جمع می‌شوند، به قصه‌ها گوش می‌کنند یا به بازی‌های محلی مانند پرقوچ (گل یا پوچ) و چیزان می‌پردازند.
یکی از عقاید رایج مردم منطقه این است که هرکس شب یلدا بخوابد، تا آخر سال همیشه خواب می‌ماند و از کار عقب می‌افتد.مینی با آب و هوای متنوع و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کهن که به عروس زاگرس مشهور است.

تاریخچه

براساس اسناد تاریخی، این استان بخشی از تمدن باستانی عیلام بوده است. آثار تاریخی و کتیبه‌های باستانی موجود در شهر، نشانه‌ای از قدمت ایلام هستند. پیش از دوره‌ی پهلوی، به این استان لرستان پشتکوه گفته می‌شد اما در دوران پهلوی، با توجه به پیشینه تاریخی‌اش، آن را ایلام نامیدند.

جغرافیا

استان ایلام با مساحتی در حدود 20133 کیلومتر مربع از نظر مساحت در رتبه بیست و دوم کشور قرار می‌گیرد. این استان از شمال با کرمانشاه، از جنوب با خوزستان، از شرق با لرستان و از غرب با کشور عراق همسایه است. ایلام 420 کیلومتر خط مرزی با کشور عراق دارد. بخش قابل توجهی از جمعیت استان ایلام زندگی عشایری دارند.
مناطق شمال و شمال شرقی استان ایلام کوهستانی و مرتفع هستند و نواحی جنوبی و غربی را زمین‌های کم‌ارتفاع تشکیل داده‌اند. همین مسئله باعث تنوع جاذبه‌های طبیعی در آن شده است.

آب و هوا

استان ایلام به سه منطقه‌ی آب‌وهوایی تقسیم می‌شود: بخش‌های کوهستانی شمالی و شمال شرقی با آب‌و‌هوای سرد و زمستان‌های طولانی، بخش‌های میانی با آب‌و‌هوای معتدل و جلگه‌های غرب و جنوب غربی با آب‌وهوایی گرمسیری.

شهرستان‌های استان ایلام

استان ایلام از ده شهرستان ایلام، آبدانان، ایوان، بَدره، دره‌شهر، دهلران، چَرداوُل، مَلِکشاهی، مهران و سیروان تشکیل شده است که در ادامه به معرفی چند شهر می‌پردازیم.

ایلام

شهر ایلام در شمال غربی این استان و در حصار کوه‌ها و ارتفاعات جنگلی قرار گرفته است و آب و هوای معتدلی دارد. از جمله‌ آثار تاریخی ایلام می‌توان به قلعه‌ی والی و کاخ فلاحتی اشاره کرد که از آثار به جا مانده از دوران قاجار هستند.
پارک جنگلی چغاسبز یکی از مناطق گردشگری ایلام است که شهر بازی و امکانات رفاهی دیگری نیز در آن وجود دارد.
سنگ‌نوشته‌ی قوچعلی در میدان ارغوان، قلعه‌ی اسماعیل‌خان، منطقه‌ی تخت‌خان، تالاب چکر، دره ارغوان، تپه‌ی ورکبود و تفرجگاه جنگلی ششدار بعضی دیگر از دیدنی‌های هستند.

آبدانان

چهارمین شهر پرجمعیت استان ایلام، شهرستان آبدانان نام دارد. طبیعت بکر و زیبای این شهر و جاده‌ی پرپیچ و خمی که به جاده جالوس شباهت دارد، از مهم‌ترین ویژگی‌های این شهر به شمار می‌روند. آبدانان یعنی جایی که در آن تالاب و برکه‌ی آب فراوان وجود دارد.
در سفر به آبدانان چشمه‌های آب گرم، آبشار ماهوته و دریاچه‌ی دوقلوی سیاه‌گاو یا سیاگ‌او را نباید از دست داد.

قلعه‌ها‌ی باستانی پشت قلعه و هزاردَر از جمله جاذبه‌های تاریخی این شهر هستند. قلعه‌ی هزاردَر (هزار درب) مربوط به دوران ساسانی است و از نوع معماری آن می‌توان حدس زد که برای مقاصد نظامی استفاده می‌شده است.

دهلران

دِهلُران در جنوب شرقی استان قرار گرفته است و وسیع‌ترین مرز مشترک را با کشور عراق دارد. با توجه به این که بیشتر ساکنان این شهرستان لرها بوده‌اند، این منطقه دهلران نامیده شده است.

تمدن دهلران بسیار دیرینه است. آثار یافته شده از تپه‌های علی‌کش و چغاسفید به دوران نوسنگی برمی‌گردند. چشمه‌ی قیر و غار خفاش را می‌توان به عنوان جاذبه‌های طبیعی دهلران مطرح کرد. غار خفاش محل زندگی و تجمع هزاران خفاش است و چشمه‌ی قیر که در نزدیکی غار خفاش قرار دارد، یک حوضچه‌ی طبیعی سیاه‌رنگ است که از آن قیر می‌جوشد! مجموعه این آثار به همراه چشمه‌های آب گرم دهلران یکی از آثار طبیعی-ملی ایران است که توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست محافظت می‌شود.

ملکشاهی

شهرستان مَلِکشاهی منطقه سکونت ایل ملکشاهی بوده است. نام این ایل از امیر ملکشاه سلجوقی گرفته شده است که در این منطقه حکومتی به راه انداخته بود. از جمله‌ آثار تاریخی این شهر می‌توان به قلعه‌ی‌جوق و نقش برجسته‌ی گل‌گل ملکشاهی اشاره کرد.
تالاب سیاب درپوش یکی از جاذبه‌های طبیعی شهرستان ملکشاهی است که در جنوب غربی این شهرستان قرار دارد. دمای آب این تالاب حداقل 14 درجه سانتی‌گراد است. این منطقه جزء مناطق ییلاقی شهر به شمار می‌رود.

اقامت‌گاه‌ها

هتل سه ستاره زاگرس در منطقه چغاسبز و هتل دو ستاره دالاهو در خیابان فردوسی از اقامت‌گاه‌های خوب استان ایلام هستند. در این استان اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی زیبایی نیز وجود دارند. برای نمونه می‌توان به اقامت‌گاه بام سراب در شهر ایلام، اقامت‌گاه کبیرکوه در دره شهر و اقامت‌گاه شریف در چرداول اشاره کرد.

رستوران‌ها

رستوران قبایل در شهر ایلام، غذاهای سنتی سرو می‌کند و کباب‌برگ آن معروف است. رستوران پدیده نیز در مرکز شهر ایلام واقع شده است و انواع کباب‌ها و خورش‌های سنتی را طبخ می‌کند.

غذاهای محلی
یکی از خورش‌های معروف ایلامی، خورش تره‌کوهی است. این خورش شباهت بسیاری به قرمه سبزی دارد. مواد اصلی این خورش گوشت گوسفندی، لپه یا لوبیا و تره‌کوهی است.
مکش نیز از غذاهای مشهور این استان است. مواد اصلی این غذا را برنج محلی به نام عنبربو، آلو بخارا و کشمش پلویی تشکیل می‌دهند.
دنده‌پلو یکی دیگر از غذاهای محلی ایلام است. برای پخت این غذا دنده گوسفند را با روغن کف قابلمه می‌گذارند و سپس برنج آبکش‌شده، پیازداغ و زیره و دارچین را روی آن می‌ریزند و پلو را دم می‌کنند.
پونه‌ی کوهی در منطقه ایلام فراوان یافت می‌شود. عطر و طعم بسیاری از غذاهای ایلامی تحت تاثیر این گیاه است. برای نمونه می‌توان به گوجه‌پونه اشاره کرد؛ یک غذای گیاهی و سالم که از ترکیب برنج محلی، گوجه، پیاز، زردچوبه و پونه کوهی تهیه می‌شود.
کوفته‌سیرابی یکی دیگر از خوراک‌های مشهور استان ایلام است. این کوفته با سیرابی چرخ‌کرده، آرد، روغن حیوانی، پیاز و گیاهان معطری مانند آویشن، پونه کوهی و ترخون پخته می‌شود.

سوغات

ایلام صنایع دستی و خوراکی‌های متنوعی دارد که سوغات این استان محسوب می‌شوند. از شیرینی‌های محبوب این استان می‌توان به بِژی‌بَرساق، کله‌کنجی و حلوای بَگِل اشاره کرد. بنه یا پسته کوهی، برنج عنبربو، عسل و روغن محلی از دیگر محصولات این استان هستند که مورد توجه گردشگران قرار می‌گیرند.

صنایع دستی

گیوه و گلیم برجسته از جمله صنایع دستی مشهور این استان هستند. در گلیم برجسته، زمینه‌ی کار با سبک رایج گلیم بافته می‌شود و نقش‌ها را با گره کامل قالی می‌بافند. همین مسئله باعث برجسته شدن طرح و نقش‌ها می‌شود و جلوه‌ی زیبایی ایجاد می‌کند.
به عنوان یک نمونه‌ی دیگر از هنر ایلامی می‌توان به نمدمالی اشاره کرد. با توجه به رواج دامداری در این استان، ماده‌ی اولیه نمد، یعنی پشم گوسفند، همیشه در دسترس است. زیرانداز، کلاه و پالتوی نمدی حاصل کار نمدمالان است.
اِحرامی‌بافی نیز یکی از هنرهای عشایر و روستاییان ایلام است. پارچه‌هایی با طرح‌ها و رنگ‌های ملایم که از ترکیب پشم و پنبه بافته می‌شوند. احرامی در گذشته بیشتر به عنوان سجاده استفاده می‌شد، اما اکنون جنبه‌ی تزئینی نیز پیدا کرده است و به عنوان رومیزی یا دیوارکوب هم از آن استفاده می‌شود.

آداب و رسوم
یکی از سنت‌های مهم استان ایلام مراسم جشن شب یلدا است. قبل از شروع جشن خانم‌ها در کنار هم جمع می‌شوند و شیرینی‌های محلی می‌پزند. شب جشن نیز همه در خانه‌های بزرگان فامیل جمع می‌شوند، به قصه‌ها گوش می‌کنند یا به بازی‌های محلی مانند پرقوچ (گل یا پوچ) و چیزان می‌پردازند.
یکی از عقاید رایج مردم منطقه این است که هرکس شب یلدا بخوابد، تا آخر سال همیشه خواب می‌ماند و از کار عقب می‌افتد.

البرز

مدت زیادی از شکل‌گیری استان البرز نمی‌گذرد. تا چند سال قبل، کرج و شهرهای اطرافش بخشی از استان تهران به‌‌شمار می‌رفتند. در سال ۱۳۸۹ شهرهای غرب تهران، استان البرز را تشکیل دادند و کرج مرکز استان شد. بی‌جهت نیست که به این‌جا ایران کوچک می‌گویند؛ کرج بعد از تهران مهاجرپذیرترین شهر کشور است و تنوع اقوام در آن خیلی زیاد است.

بخش بزرگی از رشته کوه البرز از شمال این منطقه می‌گذرد و به همین دلیل این استان نوپا البرز نام گرفته است. البته قدمت زندگی در این منطقه بسیار طولانی ا‌ست. گذشته از این‌که در اوستا و شاهنامه‌ی فردوسی نام کرج آمده، در اطراف شهر باقی‌مانده‌ي نیایشگاه‌ زرتشتیان و آثاری از دوره هخامنشی دیده می‌شود.

جغرافیا

جاده کرج - چالوس که از زیباترین جاده‌های ایران است، البرز را از شمال به استان مازندران می‌رساند. از شرق به پایتخت می‌رسیم. از غرب به قزوین و از جنوب هم به استان مرکزی. شمال استان مرطوب و نیمه مرطوب است و جنوبش اقلیم بیابانی دارد. درواقع دو‌سوم از محدوده‌ی این استان کوهستانیست. کرج، طالقان، ساوجبلاغ، نظرآباد، اشتهارد، مشکین‌دشت، ماهدشت، هشتگرد، کمال‌شهر، محمدشهر، گرمدره و فردیس در این استان قرار گرفته‌اند.

آب‌وهوا

در سال ۱۳۹۶ مانند بیشتر سال‌ها طالقان سردترین شهر استان البرز اعلام شد و ساکنان اشتهارد بالاترین دمای استان را تجربه کردند. به‌نظر می‌رسد تابستان بهترین زمان سفر به این منطقه باشد که دمای معتدلی دارد، چراکه در پاییز و زمستان، سرما و برف چاشنی سفر می‌شود.

شهرها و دیدنی‌های استان البرز

استان البرز طبیعت بسیار جذابی دارد. تعداد زیادی آبشار و روستای توریستی در این استان وجود دارد و هر سال مسافران زیادی را به‌سوی خود می‌کشانند. در کرج و اطراف آن دیدنی‌های فراوانی هست که فرصت مناسبی برای گشت‌وگذار فراهم می‌کنند. طالقان هم از شهرهای توریستی استان به‌شمار می‌رود.

کرج

پارک جهان‌نما و دهکده آبی پارس در اتوبان تهران – کرج، پارک چمران و باغ گلهایش ابتدای ورودی کرج، کاخ سلیمانیه واقع در دانشکده کشاورزی، بام کرج، پارک ایران‌زمین و باغ فاتح گزینه‌های بسیار خوبی برای گشت‌وگذار به شمار می‌روند.

آتشکده زرتشتیان در کلاک، پل شاه‌عباسی، حمام مصباح در محله‌ی مصباح، کاروانسرای شاه عباسی در میدان توحید، ‌امامزاده طاهر، امام‌زاده حسن،‌ موزه خودروهای تاریخی ایران در جاده مخصوص و‌ باغ پرندگان چهارباغ جاذبه‌های دیدنی کرج محسوب می‌شوند.

در مهرشهر کرج کاخ مروارید قرار گرفته است که معماری چشمگیر آن ارزش بازدید دارد. مهرشهر باغ سیب معروفی دارد که نماد آن به‌شمار می‌رود و درواقع بخشی از محوطه‌ی کاخ مروارید بوده است.

جاده کرج - چالوس

هر مسافری که یک بار از پیچ و خم جاده‌ی کرج به چالوس بگذرد، هرگز زیبایی آن‌را فراموش نمی‌کند. ابتدای جاده‌ی کرج به چالوس باغ‌های زیادی وجود دارد. بعضی از این باغ‌ها با دریافت اجاره، امکان استفاده از محیط باغ و تخت‌های کنار رودخانه را به مسافران می‌دهند.

تعداد زیادی رستوران و بستنی‌فروشی در این جاده میزبان لحظات خاطره‌انگیز شما خواهند بود. در کیلومتر ۲۵ جاده چالوس هم سد کرج یا سد امیرکبیر قرار گرفته است که آب‌های سبزش چشم‌اندازی دیدنی‌ دارند.

کمی جلوتر در کیلومتر ۶۵ مسیر دیزین و گاجره از جاده چالوس جدا می‌شوند. گردشگرانی که بخواهند اسکی کنند، از همین‌جا راهی دیزین می‌شوند. پیست اسکی خور،‌ پیست اسکی دیزین و شمشک پاتوق طرفداران اسکی در این استان هستند.

روستاهای ییلاقی زیادی در جاده چالوس و نزدیک طالقان وجود دارد که به تعدادی از آنها اشاره می‌کنیم.

روستای گچسر به باغ لاله‌اش معروف است که اردیبهشت‌ها سر از خاک درمی‌آورند. اما در ماه‌های دیگر سال هم دیدنی‌هایی دارد؛ مثل چشمه وله، کاخ رضاشاهی، پل سنگی و غار یخ‌‌مراد. غار یخ‌مراد با داشتن قندیل‌های یخی‌ مقصد سفر طبیعت‌گردها به‌شمار می‌رود.

در روستای شهرستانک واقع در کیلومتر ۸۸ جاده چالوس، آثار قدیمی وجود دارد، مانند کاخ ییلاقی ناصرالدین شاه و قلعه‌ دزدبند. چشمه‌ی گله گیله در همان نزدیکی واقع شده است.

در استان البرز آبشارهای زیادی وجود دارد و آبشار خور یکی از آبشارهای معروف آن‌ است. به‌‌ویژه که زمستان‌ها یخ می‌زند و تبدیل به آبشار یخی می‌شود. راه دسترسی به آبشار نشترود، آبشار نوجان، آبشار کندر، آبشار هفت‌ چشمه، آبشار سپهسالار و آبشار چاران جاده چالوس – کرج است.

ییلاق‌های کرج

از خروجی کردان در اتوبان تهران- قزوین و از مسیر آتشگاه در کرج می‌شود به روستای باصفای برغان رسید. برغان پل تاریخی، باغ، کشتزار، درختان کهنسال و آلوی معروفی‌ دارد.

روستای معروف دیگری که نزدیک کرج قرار گرفته، آتشگاه است. مسیر دسترسی به روستای آتشگاه بلوار اشتراکی کرج یا جاده چالوس است. قدمت آتشگاه به دوره اشکانی می‌رسد. خیلی قدیم‌ها زرتشتیان در این منطقه زندگی می‌کردند. اما اکنون به داشتن رستوران‌‌های فراوان و آب‌وهوای خوشش معروف است.

کردان نیز با رودخانه‌ و درختان باصفایش یکی از معروف‌ترین ییلاق‌های نزدیک کرج است.

طالقان

طبیعت طالقان بسیار زیباست. دریاچه، کوه، آبشار و منظره‌های رنگارنگش در همه‌ی فصل‌ها تماشایی به‌نظر می‌رسد. فاصله‌ی کرج تا طالقان با ماشین حدود ۲ ساعت است.

سد طالقان روی رودخانه شاهرود ساخته شده است. گردشگران زیادی در روزهای تعطیل از دریاچه‌ی سد طالقان بازدید می‌کنند. در این دریاچه امکان ماهیگیری وجود دارد.

محل روستای اورازان در حدود ۱۲ کیلومتری طالقان است. آبشار اورازان در همین روستا قرار گرفته است که از جاذبه‌های آن به‌شمار می‌رود. جلال آل احمد در همین روستا به‌دنیا آمده است.

در روستای میناوند جاذبه‌ای تاریخی به‌نام ارژنگ قلعه وجود دارد که اسماعیلیان آن‌را ساخته بودند. آبشار شله بن یکی دیگر از دیدنی‌های طالقان است که در روستای بزج واقع شده است.

اقامت‌گاه‌ها

در استان البرز از هتل لوکس تا ارزان وجود دارد. هتل‌های آزادی گچسر، جهانگردی دیزین، گاجره، و اقامت‌گاه بوم‌گردی کاهار و هتل جهانگردی شمشک در جاده چالوس قرار دارند. هتل‌های امیرکبیر، سامان و مرمر در مرکز شهر کرج قرار گرفته‌اند.

در طالقان نیز اقامتگاه‌های زیادی هست؛ ازجمله هتل کوروش، هتل کوهستان سفید، هتل‌ آپارتمان نگینه، هتل رجینا، هتل ساحل و هتل آپارتمان ستاره آبی. اقامتگاه بوم‌گردی حاج داوود بزرگمهر در برغان نیز محل مناسبی برای گردشگردان است.

غذاهای محلی

مرجو خورش طالقان،‌ آش جو کرج، والک پلو،‌ خوراک لوبیا پیله، ترشی آش، پلاتر سره و هلیم با گوشت گوسفندی از غذاهای محلی استان البرز به‌حساب می‌آیند.

رستوران‌ها

در کرج رستوران‌های چنین، روما، لوکال، بیزانس، داموند، سیب، برگرلند، جوجه فراری، صاحب‌قرانیه و برگر ویل معروف و پرطرفدار هستند.

رستوران‌های زیادی در جاده کرج به چالوس وجود دارد که بیشتر آنها کنار رودخانه یا باغ‌ قرار گرفته‌‌اند، ازجمله رستوران ارکیده، توچال،‌ هفت چشمه، رستوران میرزایی،‌ باغ رستوران وینه نوروزی، پامچال، هیمه و البرز.

رستوران پسرخاله در هشتگرد به غذای باکیفیت و کباب‌های لذیذش معروف است. گردشگرانی که به طالقان می‌روند، می‌توانند رستوران‌های نکاس، رستوران هتل صدف، عزیز و نگار و صادقیه را مدنظر داشته باشند.

صنایع دستی

گلیم‌بافی، مجسمه‌سازی از بتون آرمه، کوزه‌سازی، سفال‌گری، سوزن‌دوزی، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری و منبت‌کاری از صنایع دستی استان البرز به‌شمار می‌روند.

سوغات

استان البرز خاک حاصلخیز و آب‌وهوای مناسبی دارد، به همین دلیل است که محصولات کشاورزی باکیفیتی تولید می‌کند. در طالقان گردو، سیب، گلابی، ریواس، آویشن، تره کوهی، زرشک کوهی و سیب برداشت می‌شود.

مسافرانی که از برغان برمی‌گردند، آلو برغانی معروف یا گوجه‌سبز برغان، عسل،‌ توت، گردو، ماست، شیر و محصولات لبنی محلی سوغات می‌خرند.

در جاده چالوس فروشگاه‌های زیادی وجود دارد که لبنیات محلی، عسل و قره‌قروت می‌فروشند. عناب،‌ ازگیل، سنجد، خرمالو و انگور هم در استان البرز فراوان است.

آداب و رسوم

مردم استان البرز آداب و رسوم قدیمی و سنتی زیادی دارند. نوروزخوانی، خانه‌تکانی، پخت سمنو و زیارت اهل قبور از آداب روزهای نزدیک نوروز به‌شمار می‌روند. شال‌اندازی، و درجی سران از رسوم شب یلدا در طالقان بوده است.

پختن آش پشت پا و آش باران هم از نمونه‌های دیگر آداب و رسوم این استان محسوب می‌شود.

استان مرکزی

تاریخچه

ماد بزرگ، ایالت جبال یا عراق عجم سرزمینی است که در زمان‌های دور، استان مرکزی بخشی از آن بوده است. این استان به پایتخت صنعتی ایران مشهور است و سابقه‌اش به دوره‌ی مادها برمی‌گردد. ناگفته نماند که امیرکبیر زاده‌ی هَزاوه از روستاهای این استان است.

جغرافیا

استان مرکزی که همسایه‌ی تهران، البرز، قزوین، همدان، لرستان، قم و اصفهان است، بین دو رشته‌‌کوه البرز و زاگرس قرار گرفته و تنوع زیستی جذابی را در خود جای داده‌است.

آب‌و‌هوا

هم‌جواری با کوه و کویر باعث‌شده این استان آب‌و‌هوایی متنوع و متغیر داشته باشد؛ آب‌و‌هوای نیمه‌بیابانی در شهرهایی مانند ساوه، معتدل کوهستانی در مناطقی مانند اراک و سرد کوهستانی در شهرستان‌هایی مانند شازند.

بدون شک بهترین زمان سفر به این استان از فروردین آغاز می‌شود و تا مهرماه ادامه پیدا می‌کند.

شهرهای استان مرکزی

اراک

وجود کارخانه‌های متعدد ماشین‌سازی، پتروشیمی، آلومینیوم‌سازی، لوله‌سازی و قطعات ماشین این شهر را به شهری صنعتی تبدیل کرده است، با این وجود اراک با تاریخچه‌ای کهن و طبیعتی بکر، مقصد مناسبی برای گردشگران است.

حمام چهارفصل که در فهرست آثار ملی ثبت شده و اکنون به موزه‌ی باستان‌شناسی و مردم‌شناسی اراک تبدیل شده است، بازار سرپوشیده‌ی اراک که به خاطر معماری متقارن و هندسی‌اش مشهور است و مقبره‌ی شاه غریب از مکان‌ها و جاذبه‌های دیدنی‌ای هستند که در سفر به اراک نباید بازدید از آنها را از دست داد.

از دیگر مکان‌ها و جاذبه‌های دیدنی اراک می‌توان به مدرسه‌ی سپهداری اشاره کرد که بزرگ‌ترین گنبد آجری در بافت قدیمی شهر است و در دوره‌ی قاجار -به سبک معماری دوره‌ي صفویه- ساخته شده است.

برج شیشه یا ارگ حکومتی اراک، پارک جنگلی شهید باهنر، بقعه‌ي پیر مراد و بقعه‌ی هفتادودو تن و... دیگر مکان‌های دیدنی این شهر هستند.

شازَند

شازَند که همسایه‌ي لرستان و همدان است آب‌و‌هوایی کوهستانی دارد و چشمه‌های خروشان زیادی را در خود جای داده است. این شهر میزبان گردشگرانی است که برای دیدن چشمه‌ی سراب عباس‌آباد و چشمه‌ی کیخسرو و دیدنی‌های دیگر به این مکان می‌آیند.

محلات

محلات، به جز آتشکده‌ی آتشکوه که از دوران ساسانیان باقی مانده، سد باستانی نیم‌وَر و پل تاریخی باقرآباد را در خود جای داده که قدمت‌شان به دوران قاجار بازمی‌گردد. از دیگر جاذبه‌های پرطرفدار محلات، بوستان سرچشمه و چنارهای کهن‌سالش است. یکی از چنارهای این منطقه قدمتی دوهزارساله دارد.

محلات سرزمین آب‌گرم و مهد گل است. چشمه‌های آب‌گرم که حدودا در ۱۵ کیلومتری این شهر قرار گرفته‌اند هر سال گردشگران زیادی را به این شهر می‌کشانند.

در دهکده‌ی گل و گیاهان زینتی این شهر که در فضایی به وسعت ۱۱۰ هکتار برپا شده است، می‌توان هر گلی را که در محدوده‌ی خیال بگنجد دید، بویید و خرید.

ساوه

محصول اصلی شهر ساوه که قدمتش را به دوره‌ی ساسانی نسبت داده‌اند، انار و طالبی است. از محصولات جانبی وابسته به انار که در این شهر به‌وفور یافت می‌شود، می‌توان به رب انار و لواشک اشاره کرد.

چشمه بالِقلو، مسجد جامع ساوه، شهر زیرزمینی آوه، آبشار فصلی هندس و مسجد سرخ از دیدنی‌های این شهر هستند.

اقامت‌گاه‌ها

هتل امیرکبیر، هتل زاگرس و هتل پیام در اراک مکان‌های مناسبی برای اقامت گردشگران به حساب می‌آید. اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی خانه نخجیر در نراق، میرزا تقی‌خان امیرکبیر در اراک (روستای هزاوه)، آتشکده‌ی کهن در محلات و شهبازان در شازند برخی از اقامت‌گاه‌های محلی این استان را تشکیل می‌دهند. مجتمع جهانگردی آب‌گرم محلات و هتل‌های استان را باید به این اقامت‌گاه‌ها اضافه کرد.

غذاهای محلی استان

خورش فسنجانی که با کشک تهیه می‌شود، آش شیر، کباب ته‌تالی (تتالی) یا همان کباب‌تابه‌ای، آش خیار، آب‌گوشت دودار، آش ترخینه با شکمبه، گوشتابه‌ی اراک، شفته یا کوفته اراکی، کوفته تفرشی، آش گندینه، پتله پلو و... را نباید از دست داد.

رستوران‌ها

رستوران مکث، رستوران سنتی کوهستان، کوه نور، قزل‌پارک، هدهد صبا، ایزی‌دیزی، گلباران و کارن تنها چند رستوران از رستوران‌های بی‌شمار این استان‌ هستند.

صنایع دستی

فرش دستباف استان مرکزی، گلیم ساوه که سابقه‌اش به دوران صفویه برمی‌گردد، مسگری، رفوگری، رنگرزی، گیوه‌دوزی،کنده‌کاری و قلمزنی روی چوب، منبت‌کاری، معرق، خراطی و پیکرتراشی از صنایع دستی‌ایست در این استان طرفداران زیادی دارد.

سوغات

از میان سوغاتی‌های این استان –به‌جز صنایع دستی- نام نان فطیر و انار ساوه در رتبه‌ی اول قرار دارد. پس از آن نوبت به ترخینه می‌رسد که می‌توان آن را از شهرهای مختلف استان تهیه کرد.

گوش‌فیل اراک، فرش ساروق، جوزغند (شیرینی سنتی نراق)، انگور روستای هزاوه، گیوه‌ی سنجان، عسل مرغوب خمین و بالاخره گل‌های محلات بهترین سوغاتی‌هایی هستند که می‌توان از استان مرکزی به یادگار برد.

آداب و رسوم

مراسم زیادی در مناسبت‌های مختلف در شهرها و روستاهای استان مرکزی برگزار می‌شود که برخی از آن‌ها عبارتند از: مراسم اهواهو روستای خورخه، جشن کوسه‌ي ناقالدی و جشن اولین برف زمستان که در بیشتر شهرهای استان برگزار می‌شود، مراسم باران‌خواهی تفرش، مراسم نخل‌گردانی عاشورا در تفرش و بیل‌گردانی نیم‌ور.

مراسم بیل‌گردانی در دسته‌ی جشن‌های پهلوانی قرار می‌گیرد و زمانش به فصل زراعت در بهار برمی‌گردد. مردان نیم‌ور نهر بزرگ نیم‌ور را لایروبی می‌کنند و در پایان این فعالیت که حدودا یک ماه طول می‌کشد، پس از رسیدن آب نهر به اولین انشعاب، جشنی سنتی را که حال‌و‌هوایی پهلوانی دارد برگزار می‌کنند که در فهرست میراث معنوی ایران ثبت شده است.

اردبیل

معرفی، جاذبه‌ها و اطلاعات کامل

استان اردبیل یکی از استان‌های شمال غربی ایران است که در موقعیت جغرافیایی ممتازی قرار دارد. این استان با داشتن مناظر طبیعی خیره کننده، آثار تاریخی فراوان و فرهنگ متنوع، جاذبه‌ای محبوب برای گردشگران داخلی و خارجی است. با مساحتی بالغ بر ۱۸۰۱۱ کیلومترمربع، اردبیل همچون جواهری در شمال ایران به عنوان یکی از استان‌های پرجاذبه و دیدنی ایران به شمار می‌رود. اردبیل به‌واسطه‌ی چشمه‌های آب‌گرم فراوانش شهرت دارد.

براساس آخرين تقسيمات كشوري، استان اردبيل شامل شهرستان‌هاي اردبيل، بيله‌سوار، پارس‌آباد، خلخال، مشكين‌شهر، مغان، نمين، نير و كوثر (كيوي) است.

تاریخچه استان

در نوشته‌های تاریخ‌شناسان گفته شده که اردبیل از «ارد» و «ویل» ساخته شده است. «ارد» به روز بیست و پنجم هر ماه گفت می‌شود و در عین حال نام یکی از فرشتگاه آیین زرتشتی و معنایش «قانونی» و «مقدس» است. «ویل» نیز از کلمه‌های کهن آریاییست و معنایش «شهر» است. به این ترتیب اردبیل« شهر مقدس» است.

این شهر در طول تاریخ به دلیل شرایط طبیعی کم‌نظیر و موقعیت استراتژیکش مورد توجه بوده است. محوطه‌های باستانی مختلفی از دوران پیش از اسلام در این استان کشف شده‌اند و یادگارهای فراوانی نیز از حکومت‌های مختلف دوره‌‌های پس از اسلام در این استان به‌جامانده‌اند. منطقه‌ی باستانی یَری ملقب به شهر یَری که در نزدیکی مشگین‌شهر قرار دارد نشان از سابقه‌ی چندهزارساله‌ی سکونت انسان در این استان است.

اوج شکوه اردبیل در قرن‌های گذشته را می‌توان مربوط به دوران صفویه دانست که خاندان شیخ‌صفی‌الدین اردبیلی بر مسند حکومت بودند.

جغرافیای استان

استان اردبیل که توسط کوه‌های سبلان، طالش و بزغوش احاطه شده است، از جنوب به استان زنجان، از غرب به استان آذربایجان شرقی و از شرق به استان گیلان همسایه است. بخشی از مرز مشترک ایران با جمهوری آذربایجان نیز در شمال این استان قرار دارد.

اقلیم و آب و هوای استان اردبیل

با وجود کوه‌های بلند و برف‌گیر، استان اردبیل از جمله استان‌های سرد ایران است. به همین دلیل، بهترین زمان برای سفر به این استان بهار و تابستان است که در آن دمای هوا کمتر است. با این حال، برای علاقمندان به برف و سرما، زمستان‌های اردبیل مقصدی ایده‌آل به‌شمار می‌آیند.

شهرستان‌ها و جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل:

شهر اردبیل

شهر اردبیل یکی از سردترین شهرهای ایران است. نام آن روی لوح‌های سومِریان ثبت شده و حکایت از تاریخی پنج‌هزار ساله دارد. بیشتر مردم شهر از راه کشاورزی امرارمعاش می‌کنند و البته اردبیل به سرعت مسیر صنعتی‌شدن را طی می‌کند.

جاذبه‌های گردشگری اصلی این شهر عبارتند از:

خانقاه و بقعه‌ی شیخ صفی‌الدین که از مهم‌ترین جاذبه‌ی گردشگری این شهر است و در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است. علاوه بر آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی، مقبره‌ی چند تن از بزرگان دیگر نیز در این بنا قرار دارد که از میان آن‌ها می‌توان به شاه اسماعیل اول (نخستین پادشاه سلسله‌ی صفویه) و همسر او اشاره کرد. آرامگاه شیخ امین‌الدین جبرئیل دیگر بقعه‌ی تاریخی مهم شهر اردبیل است.

دریاچه شورابیل، یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های طبیعی درون شهری ایران، در اردبیل قرار دارد. امکانات رفاهی و تفریحی متنوعی از جمله قایق‌سواری، دوچرخه‌سواری و مسیرهای پیاده‌روی در این محل فراهم شده است.

مسجد جامع اردبیل یا مسجد جمعه، یک یادگار از دوران سلجوقیان است و بازار تاریخی اردبیل نیز از جاذبه‌های تاریخی این شهر به‌شمار می‌آید. از جمله خانه‌های تاریخی اردبیل می‌توان به خانه صادقی، خانه ارشادی و خانه سید هاشم ابراهیمی اشاره کرد.

پل‌های تاریخی

چندین پل تاریخی نیز در شهرستان اردبیل وجود دارد که پل‌های ابراهیم آباد، هفت‌چشمه، نادری، سیدآباد و یعقوبیه یا پنج‌چشمه تعدادی از آن‌ها هستند. ساخت برخی از این پل‌ها به دوران صفوی بازمی‌گردد و جزو جاذبه‌های تاریخی این شهرستان محسوب می‌شوند.

دریاچهٔ نئور

دریاچه‌ی نئور از جاذبه‌های گردشگری طبیعی شهرستان اردبیل است که حدود پنجاه کیلومتر از این شهر فاصله دارد. در اطراف این دریاچه مسیرهای کوهنوردی و پیاده‌روی بسیار زیبایی وجود دارد که به سمت مرز استان‌های اردبیل و گیلان می‌رود.

مشگین شهر

مشگین شهر در دامنه‌ی کوه سبلان و در کنار رودهای مشگین‎چای و خیاو واقع شده است. این شهر را در قدیم خیاو می‌نامیدند.

محوطه‌ی تاریخی شهر یَری از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری مشگین‌شهر است. سنگ‌افراشته‌های شهر یری یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این منطقه‌ی باستانی است. در این سنگ‌افراشته‌ها تصاویری از چهره‌های انسان‌هایی بدون دهان حک شده است.

پل معلق مشگین شهر سازه‌ای مدرن است که ۳۶۵ متر طول دارد. این پل طولانی‌ترین پل معلق خاورمیانه است. با عبور از این پل نمای زیبایی از پارک جنگلی مشگین شهر دیده می‌شود.

چند قلعه‌ی تاریخی نیز در شهرستان مشگین شهر وجود دارند که از میان آنها می‌توان به کهنه قلعه، قلعه قهقهه و قلعه دیو اشاره کرد.

ارتفاعات باشکوه سبلان که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران هم ثبت شده، در نزدیکی مشگین‌شهر قرار دارد. علاوه بر کوهنوردی و صعود به قله، دامنه‌های این ارتفاعات نیز جذابیت‌های زیادی برای طبیعت‌گردی دارد.

نَمین

شهر نَمین در منطقه‌ی مرزی ایران و جمهوری آذربایجان واقع شده است. آب‌و‌هوای معتدل این شهر تحت‌تاثیر رطوبت و نم دریای خزر است. برخی شواهد نشان می‌دهد انتخاب نام نمین –به معنای «رطوبت‌دار»- تاکیدی بر همین مسئله است.

در فاصله‌ی ۱۰ کیلومتری شهر نمین می‌توانید از جنگل فَندُقلو بازدید کنید. منطقه‌ای سرسبز که از اواخر اردیبهشت تا اواخر خرداد پوشیده از گل‌های بابونه می‌شود. در این زمان از سال گل‌های بابونه وحشی، دشتی به وسعت چندصدهکتار را دربرمی‌گیرند.

دریاچه‌ سوها یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری شهر نمین است که در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد. دریاچه‌ی سوها حدود چهل کیلومتر از اردبیل فاصله دارد.

گردنه‌‌ی حیران در مسیر آستارا به اردبیل نیز یکی از جذاب‌ترین جاده‌های ایران است.

خَلخال

خَلخال که تا سال ۱۳۵۸ هروآباد خوانده می‌شد، در جنوب استان قرار گرفته است. برخی یافته‌های باستان‌شناسی پیشینه‌ی این شهر را به نیمه‌ی دوم هزاره‌ی اول پیش از میلاد نسبت می‌دهند.

جاده‌‌ی اَسالِم به خلخال یکی از زیبا‌ترین جاده‌های ایران است. مسیری جنگلی به طول ۸۰ کیلومتر که شهر اسالم در استان گیلان را به شهر خلخال در استان اردبیل می‌رساند. جاده‌ای پر پیچ و خم که از میان جنگل و کوه می‌گذرد.

سرعین

شهر سرعین به چشمه‌های آب گرم فراوانش معروف است که مسافران زیادی را به این شهر می‌کشاند. مجتمع‌های آب درمانی و آب‌گرم‌های فراوانی در سرعین فعالیت می‌کنند. تپه‌ی باستانی آناهیتا و پیست اسکی آلوارِس از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهر سرعین هستند.

روستای سرعین

روستای سرعین یکی از روستاهای زیبا و سرسبز استان اردبیل است. با مناظر طبیعی خیره کننده، کوهستان‌های مجاور و آبشارهای زیبا، سرعین مقصدی محبوب برای گردشگران است. از جمله جاذبه‌های دیدنی سرعین می‌توان به آبشار سرعین، چشمه معلق و تپه تاریخی سرعین اشاره کرد. این روستا برای آرامش و استراحت در طبیعت بکر، توصیه می‌شود.

پارک ملی سبلان

پارک ملی سبلان که در شمال استان اردبیل قرار دارد، از جمله پارک‌های ملی زیبا و دیدنی ایران است. با مناظر طبیعی بکر، جنگل‌های سرسبز و رودخانه‌های زیبا، این پارک محلی ایده‌آل برای طبیعت‌گردی، کمپینگ و پیاده‌روی است. اینجا شما می‌توانید از زیبایی‌های طبیعی استان اردبیل بهره‌برده و لحظاتی خاص را در آغوش طبیعت سپری کنید.

اقامت‌گاه‌ها استان اردبیل

در شهر اردبیل نمی‌توان سراغ هتل‌های لوکس را گرفت ولی چند هتل میان‌رده در این شهر وجود دارد. هتل سبلان از هتل‌های خوب اردبیل است. هتل مهدی، هتل دریا، هتل شورابیل و هتل نگین از دیگر هتل‌های اردبیل هستند.

در شهر سرعین اما هتل‌های زیادی فعالیت می‌کنند که هتل لاله، هتل رویال پارک و هتل ارشاد از هتل‌های خوب شهر سرعین هستند.

چند اقامت‌گاه بوم‌گردی نیز در استان اردبیل وجود دارد که از میان آن‌ها می‌توان به اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی شوئون، باجیلار سردابه، کزج و اکوکمپ ملک‌سویی اشاره کرد.

رستوران‌ها

کبابی حاج مالک یکی از رستوران‌های مشهور در اردبیل است که به خاطر کباب‌های تازه‌اش معروف است. رستوران خانه‌ی صادقی هم جزء رستوران‌های خوب اردبیل است که در بنایی تاریخی قرار دارد. رستوران شاه‌عباس هم در بنای تاریخی حمام ابراهیم‌آباد قرار دارد. رستوران‌های معین‌دربار و گل‌سرخ از دیگر رستوران‌های باکیفیت شهر اردبیل هستند.

رستوران پیزاپیزا، رستوران زنجیره‌ای پدرخوب (شعبه‌ی اردبیل) و پیتزا سارا هم جزء رستوران‌هایی هستند که می‌توان در منوی آنها سراغ غذاهای فرنگی و فست‌فود را گرفت.

صنایع دستی استان اردبیل

ورنی بافی یکی از صنایع دستی استان اردبیل است. ورنی با استفاده از نخ‌های پشمی یا ابریشمی و یا تلفیقی از این دو بافته می‌شود و گاهی به عنوان زیرانداز از آن استفاده می‌شود. عشایر ائل‌سوون دشت‌مغان از عمده‌ترین تولیدکنندگان ورنی هستند.

گلیم، جاجیم، خراطی چوب، جوراب‌سنتی و نمد از دیگر صنایع دستی استان اردبیل هستند. مفرش و اُجاق قَراقی از دیگر صنایع دستی هستند که عشایر استان اردبیل به تولید آن می‌پردازند.

غذاهای محلی

استان اردبیل غنی از غذاهای سنتی و محلی است که هر یک به یک طعم ویژه و خاصی دست می‌دهند. در ادامه به برخی از این غذاهای محلی اردبیلی اشاره می‌کنیم:

آش میوه

آش میوه یکی از غذاهای سنتی خاص استان اردبیل است که برای تهیه‌ی آن از میوه‌های خشک استفاده می‌شود.

آش دوغ

آش دوغ یکی از غذاهای محلی و سنتی استان اردبیل است که در آن از نخود، برنج، دوغ محلی، سبزی، ماست و ... استفاده می‌شود.

پیچاق قیمه

پیچاق‌قیمه غذای لذیذ دیگریست که برای تهیه آن از بادام، گوشت، پیاز، تخم مرغ، و برگ‌مو استفاده می‌شود.

ساج کباب یا ساج قورما

خوردن ساج‌کباب یا ساج قورما را هم نباید از یاد برد. این غذا با گوشت، پیاز، روغن حیوانی، نان لواش خشک، ماست، سیر و نمک و فلفل تهیه می‌شود.

خشیل

خَشیل نیز از غذاهای پرطرفدار اردبیل در فصول سرد سال است که با شیره‌ی خرما (عسل)، بلغور گندم، آرد، کره، دارچین و شکر تهیه می‌شود.

سوغات استان اردبیل

عسل، سرشیر و کره‌ی محلی از سوغاتی‌های مشهور استان اردبیل هستند.

حلوای سیاه یکی ازخوراکی‌های قدیمی و معروف این استان است. باقلوا و نان فطیر استان اردبیل هم طرفداران زیادی دارد.

آداب و رسوم محلی

استان اردبیل دارای آداب و رسوم محلی متنوعی است که جزو تاریخ و فرهنگ این منطقه محسوب می‌شوند. به برخی از این آداب و رسوم اردبیلی اشاره می‌کنیم:

از میان رسوم مختلفی که در شهرهای این استان وجود داشته است، می‌توان به رسم پارچه‌کَسدی اشاره کرد که امروزه تنها در برخی از مناطق استان انجام می‌شود. پارچه‌کَسدی به جشنی زنانه گفته می‌شد که پیش از جشن عروسی برگزار می‌شد و در آن زنان فامیل برای عروس، لباس می‌دوختند.

آیین‌های نوروز و عزاداری محرم نیز از جمله آداب و رسوم مهمی هستند که با همان حال و هوای سنتی و اصیل در شهرهای استان اردبیل برگزار می‌شوند. این آیین‌ها همراه با مراسم‌ها، عزاداری، موسیقی و شعر مردمی این منطقه همواره جذابیت بسیاری داشته و مورد توجه قرار می‌گیرند.

آذربایجان غربی

آذربایجان غربی استانی مرزی در شمال غرب ایران است که در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و قدمت آن به پیش از اسلام بازمی‌گردد.

تاریخچه

در این منطقه حکومت‌های مختلفی وجود داشته‌اند تا این که قوم ماد به تدریج آذربایجان و بخش‌های دیگر نواحی غربی کشور را تصرف کردند. در آن زمان به آذربایجان، ماد کوچک گفته می‌شد.

در مورد نام آذربایجان دو روایت اصلی وجود دارد. برخی آن را صورت تغییریافته‌ای از آذرآبادگان به معنای سرزمین آتش می‌دانند؛ به این دلیل که بزرگ‌ترین آتش‌کده‌ی زرتشتی در این منطقه قرار داشته است.

برخی دیگر آذربایجان را برگرفته از نام سرداری به اسم آتورپات می‌دانند. سرداری که در زمان حمله‌ی اسکندر مقدونی، استقلال این منطقه را حفظ کرد و باعث شد حکومت اشکانیان در آن برقرار بماند. بنا بر همین روایت، این سرزمین به نام آن سردار آتروباتگان نامیده شد و بعدها به آذربایجان تغییر نام داد.

جغرافیا

آذربایجان غربی سیزدهمین استان بزرگ کشور است و از شمال با نخجوان و ترکیه، از غرب با ترکیه و عراق، از شرق با آذربایجان شرقی و زنجان و از جنوب با کردستان همسایه است. مرز بازرگان در این استان تنها مرز ترانزیتی ایران با کشور ترکیه است.

این استان از تنوع اقلیمی خوبی برخوردار است. جنگل، کوهستان، دشت، مرتع و دریاچه‌های متعدد، زیستگاه گونه‌های گیاهی و جانوری زیادی هستند.

آب و هوا

آب‌و‌هوای آذربایجان غربی تحت تاثیر جریان مرطوبی است که از سمت اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه می‌آید. در بعضی از ماه‌های سال و با رسیدن توده‌های هوای سرد، دما به شدت کاهش می‌یابد. کوه‌های مرتفع آذربایجان غربی تا حدی جلوی ورود توده‌های هوای باران‌زا را می‌گیرند با این حال این استان منابع آب کافی دارد.

بهار و تابستان زمان مناسبی برای سفر به بیشتر شهرهای این استان به حساب می‌آید، با این‌حال بسیاری از گردشگران فصل‌های سرد را نیز ترجیح می‌دهند تا از منظره‌های متفاوت و برفی استان لذت ببرند.

شهرستان‌های استان آذربایجان غربی

آذربایجان غربی شانزده شهرستان دارد. ارومیه بزرگترین شهر و شوط کوچکترین شهر این استان است. شهرستان‌های دیگر این استان عبارتند از: اشنویه، پیرانشهر، تکاب، خوی، چالدران، چایباره، پلدشت، سردشت، سلماس، شاهین دژ، ماکو، مهاباد، میاندوآب و نقده.

ارومیه

ارومیه، شهری با تاریخی غنی و پرحادثه و میزبان مردمی با ادیان مختلف است. تنوع فرهنگی به ارومیه جلوه خاصی بخشیده است. مردم ارومیه به سه زبان ترکی آذری، کردی و فارسی سخن می‌گویند.

بدون‌شک مهم‌ترین جاذبه‌ی طبیعی منطقه، دریاچه ارومیه است. حتی با وجود خشک شدن بخش بزرگی از دریاچه و مشکلات زیست‌محیطی فراوان، بزرگ‌ترین دریاچه‌ی آب شور ایران هنوز هم زیبایی خود را حفظ کرده است.

پارک جنگلی شیخ تپه با منظره‌ای از تپه‌ی باستانی شیخ تپه، یکی از مکان‌های گردشگری این شهر محسوب می‌شود.

مسجد جامع ارومیه یکی از مهم‌ترین آثار تمدن اسلامیست که از دوران صفویه به جای مانده است. بازار تاریخی ارومیه نیز یکی دیگر از آثار به جای مانده از دوره‌ی صفوی است که هنوز سبک معماری آن دوران را حفظ کرده است.

بنای سه گنبد، کلیسای پطروس پولیس و مسجد مناره نیز بعضی دیگر از جذابیت‌های دیدنی این شهر هستند.

خوی

خوی با پیشینه‌ای کهن، شهر گل‌های آفتابگردان نام گرفته است زیرا بزرگ‌ترین مرکز تولید دانه‌های آفتابگردان و کدو است.

پل خاتون که قدمتش به قرن دوازده هجری می‌رسد، مقبره‌ی علمدار، برج شمس تبریزی، بازار تاریخی، مسجد مطلب‌خان، امامزاده سید بهلول، کلیسای سورپ سرکیس و ساختمان شهرداری خوی برخی از دیدنی‌هایی هستند که توجه گردشگران را به خود جلب می‌کنند.

شاهین دژ

شاهین دژ که از شمال به آذربایجان شرقی و از جنوب به کردستان می‌رسد، محل زندگی اقوام مختلفی است. اقوام ترک و کرد، عشایر و اقلیت‌های ارمنی، زرتشتی و کلیمی در این استان زندگی می‌کنند.

شاهین دژ در ابتدا قلعه‌ای بوده است که زائران آتشکده‌ی آذرگشسب ساخته بودند. بزرگان زرتشتی که به آتشکده سفر می‌کردند، قلعه‌ای را به عنوان استراحتگاه در مسیر ساختند. در آن زمان شاهین و عقاب‌های دست‌آموز به عنوان نگهبانان قلعه استفاده می‌شدند. در نهایت قلعه بزرگ‌تر و به شهر تبدیل شد. در دوران پس از اسلام این شهر به نام صائین قلعه خوانده می‌شد اما در دوران پهلوی به نام باستانی خود بازگشت.

دخمه‌ی بی‌بی کند از جمله آثار باستانی این شهر است که قدمتی چندهزارساله دارد. کوه پیرمحمد منطقه‌ی ییلاقی زیبا و یکی از جاذبه‌های طبیعی شاهین دژ است.

ماکو

ماکو، در نزدیکی مرز ایران و ترکیه، در یک دره واقع شده است و رودخانه‌ی زنگمار از این دره عبور می‌کند. این شهر به داش‌ماکو به معنای ماکوی سنگی معروف است چرا که دو طرف شهر را دیواره‌های سنگی عظیم احاطه کرده‌اند. بزرگترین کلاهک سنگی شهری ایران به شکل طبیعی در این شهر قرار گرفته‌است و شما را شگفت‌زده می‌کند.

شهر ماکو به همراه بازرگان، شوط و پلدشت بزرگ‌ترین منطقه آزاد ایران را شکل داده است. بنابراین تجارت و بازارهای مرزی در این منطقه رونق فراوانی دارند.

جاذبه‌های طبیعی و تاریخی زیبایی در ماکو و اطراف آن وجود دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از: منشورهای بازالتی، کوه قیه و کلاهک سنگی، عمارت کلاه‌فرنگی، عمارت شیروخورشید، عمارت سردار ماکو، چشمه ثریا، زیباترین نمای قلل آرارات، بام ماکو، پل قلعه جوق، کلیسای زُر زُر و دریاچه سد بارون برخی از این جاذبه‌ها را تشکیل می‌دهند.

اقامت‌گاه‌ها

یافتن گزینه‌ی مناسب در میان هتل‌ها و اقامت‌گاه‌های شهرهای بزرگ استان کار دشواری نخواهد بود. برای نمونه می‌توان به هتل پنج ستاره‌ی آنا در ارومیه و هتل دو ستاره شهریار در بازرگان اشاره کرد. اقامت‌گاه‌های بومگردی متعددی نیز در این استان وجود دارد که برای مثال می‌توان به اقامت‌گاه تخت سلیمان در تکاب و سلطان بَگلو در خوی اشاره کرد.

رستوران‌ها

تنوع رستوران‌ها در استان بالاست. اگر به غذاهای سنتی و کباب علاقه داشته باشید، رستوران اوزون‌کباب مظفریه در ارومیه یک گزینه‌ی خوب برای شما است. رستوران کامران ماکو نیز انواع کباب‌ها و غذاهای ایرانی را سرو می‌کند.

غذاهای محلی

یکی از خوراک‌های پرطرفدار در آذربایجان غربی، اورمیه‌خورش نام دارد. غذایی که از ترکیب لوبیاچیتی، گوشت، بادمجان، سیب‌زمینی، غوره و گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود.

آش‌دوغ یکی دیگر از غذاهای مشهور است که در هر منطقه به سبک خاصی پخته می‌شود. آش‌دوغ آذربایجان شامل دوغ گازار، نخود، تره، جعفری، شوید و سیر تازه است.

کوفته مرغ نیز یکی از غذاهای محلی آذربایجان است که از ترکیب فیله مرغ، لپه، مرزه و تره و تخم مرغ پخته می‌شود.

ارومیه یک غذای خیابانی مشهور به نام یِرالما کبابی دارد که در دکه‌ها و مغازه‌های مختلف یافت می‌شود. این غذا با سیب زمینی تنوری، تخم مرغ آب‌پز و سبزیجات محلی تهیه می‌شود.

سوغات

آذربایجان غربی سوغات متنوعی دارد. نقل و حلوای هویج و گردو معروف‌ترین سوغات استان به ویژه ارومیه هستند. باستخ یا لوزانک نیز یکی دیگر از شیرینی‌های مشهور این شهر است که بر پایه‌ی نشاسته تهیه می‌شود. عسل و تخمه آفتاب‌گردان این منطقه نیز کیفیت بالایی دارد و به عنوان سوغات شناخته می‌شود. هم‌چنین عرقیجات به ویژه عرق بیدمشک و بادرنجبویه، شهرت خوبی دارند.

صنایع دستی

بافت فرش و گلیم در اکثر شهرستان‌های آذربایجان غربی رواج دارد و یکی از صنایع دستی مشهور این شهر است.

منبت‌کاری و پیکرتراشی با چوب نیز از جمله صنایع دستی این استان است. رودوزی (هنری شبیه سوزن‌دوزی که با نخ‌های ابریشم انجام می‌شود)، چاپ سنتی و سفالگری نیز به عنوان بخشی از هنرها و صنایع دستی این استان شناخته می‌شوند.

آداب و رسوم

تنوع اقوام و ادیان باعث شده است آداب و رسوم نیز در آذربایجان غربی بسیار متنوع باشد.

مردم این استان چهارشنبه سوری را بسیار باشکوه جشن می‌گیرند. این روز به ویژه در روستاها سنت‌های خاصی دارد که از جمله‌ی آنها می‌توان به شال‌اندازی اشاره کرد. در این مراسم جوانان به بام خانه‌های آشنایان می‌روند و دستمالی را از پنجره آویزان می‌کنند. صاحبخانه دستمال را پر از آجیل و میوه می‌کند و برای جوان‌ها دعای خیر می‌کند.

سنت دیگر تفال زدن در این روز است. به این صورت که خانم‌ها در گوشه‌ای دور از چشم می‌ایستند، کلیدی زیر پای خود می‌گذارند و با حرف‌های رهگذران فال می‌گیرند.

آذربایجان شرقی

آذربایجان شرقی اقلیمی سردسیر در شمال‌غرب ایران است. سرزمینی که به پایمردی‌های مبارزانی چون ستارخان و باقرخان، به تدبیر زنان هنرمند، به طبیعت استوار و باصلابت و به خوردنی‌های خوش‌مزه و رنگارنگ شناخته شده است.

ریشه‌ی نام این استان را در واژه‌ی آذر یا همان آتش دانسته‌اند که تحمل زمستان‌های طاقت‌فرسای منطقه بی‌حضورش ناممکن است.

تاریخچه

پیشینه‌ی آذربایجان شرقی به حکومت مادها بازمی‌گردد. این سرزمین به شکلی که امروز می‌شناسیم حاصل بارها و بارها تغییر و دیگرگونی است. در تقسیمات کشوری ایران، در سال ۱۳۱۶ بخش‌های بزرگی از آذربایجان شرقی امروز به همراه آستارا و اردبیل به عنوان استان سوم ایران با نام آذربایجان خاوری نام‌گذاری شد. بعدها شهر آستارا و توابع آن از این استان جدا شد و شهر مراغه از توابع آذربایجان باختری به آن پیوست. در سال ۱۳۷۲ با جدایی اردبیل و تشکیل یک استان جدید، استان آذربایجان شرقی با مرزهای کنونی مشخص شد.

جغرافیا

آذربایجان شرقی از شمال با کشورهای آذربایجان و ارمنستان، از غرب و جنوب غرب با استان آذربایجان غربی، از شرق با استان اردبیل و از جنوب با زنجان، هم‌جوار است. رود مرزی و خروشان اَرَس و ارتفاعات سَهَند از مشهورترین مظاهر طبیعی این استان هستند. باغ‌های گردو، بادام، انجیر، انگور، زردآلو و درختان خودروی سنجد در نقاط مختلف استان دیده می‌شود.

آب و هوا

آذربایجان از استان‌های سردسیر و برف‌گیر کشور است، اما به دلیل پهناور بودن در فصول مختلف سال آب‌وهوای متفاوتی را تجربه می‌کند. با آن‌که فصل گرما در این استان بسیار کوتاه است، مردم شهرهای جلفا و میانه در تابستان دمای بالای ۴۰ درجه را هم تجربه می‌کنند.

فصل سرد سال در این منطقه تقریبا از مهرماه شروع می‌شود و تا اواسط فروردین ادامه می‌یابد.

شهرهای استان آذربایجان شرقی

مردم شهرهای آذربایجان شرقی به سخت‌کوشی، نظم و مهمان‌نوازی شهرت دارند. این استان از ۲۱ شهرستان تشکیل شده است که بسیاری از آن‌ها در فصل‌های مختلف سال میزبان مهمانان بسیاری از سراسر کشور هستند. این استان مقصد بی‌نظیری برای علاقه‌مندان به مناطق سردسیر، نقاط برف‌گیر و ورزش‌های زمستانی است.

میانه، سراب، مرند، چاراویماق، اهر، بستان‌آباد، شبستر،‌ ورزقان، هریس، مراغه، تبریز، کلیبر، هشترود، اسکو، جلفا، خداآفرین، ملکان، آذرشهر، بناب، عجب‌شیر و هوراند شهرهای این استان هستند.

تبریز

تبریز بزرگ‌ترین شهر ناحیه غرب و شمال غرب ایران و مهم‌ترین مرکز صنعتی بخش آذربایجان است. این شهر در دوره‌های طولانی از تاریخ ایران، پایتخت کشور و همواره از شهرهای مهم و استراتژیک ایران بوده است. تبریز مقصد اصلی گردشگران به استان آذربایجان شرقی است و بسیاری از گردشگران، علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و طبیعی، آن را به دلیل غذاها و خوردنی‌های بی‌نظیرش انتخاب می‌کنند. تبریز شهری بادگیر با زمستان‌های سرد و پربرف است.

بازار بزرگ تبریز که بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده‌ی جهان و ثبت یونسکو است، مسجد کبود، مقبره‌الشعرا، روستای تاریخی کندوان با خانه‌هایی در دل کوه، موزه شهرداری و موزه‌ی قاجار، تفرجگاه و تله‌کابین عینالی، بوستان ایل‌گلی و خانه‌های تاریخی همچون خانه مشروطه، ثقه‌الاسلام، خَتایی، حریری، نیکدل، شربت‌اوغلی و خانه استاد شهریار از مهم‌ترین جاذبه‌های این شهر است.

جلفا

جلفا از دیگر شهرهای دیدنی استان است که هر سال از مهمانان بسیاری از سراسر کشور پذیرایی می‌کند. این شهر در مرز ایران با نخجوان و ارمنستان قرار گرفته است و بخش مرکزی منطقه آزاد تجاری ارس به شمار می‌رود.

جلفا دیدنی‌ها بسیاری دارد که از آن جمله می‌توان به جاده مرزی ارس ـ جلفا، رود مرزی و پر آب ارس و سد آن، آبشار دیدنی آسیاب خرابه، کلیسای سنت‌استپانوس و کلیسای چوپان، حمام کُردَشت، کاروانسرای خواجه‌نظر، روستای پلکانی اشتببین، پل ضیاءالملک و بازارچه مرزی جلفا اشاره کرد.

اهر، هریس و ورزقان

شهرهای اهر ورزقان و هریس در شمال و شرق تبریز قرار گرفته‌اند و بخشی از مهم‌ترین مناطق دیدنی استان را در خود جای داده‌اند. قلعه بابک که توسط بابک خرم‌دین در قرن سوم هجری بنا شده، جنگل‌ ارسباران، مسجد جامع اهر و بازار اهر از مکان‌های دیدنی این منطقه هستند.

مرند

مرند از قدیمی‌ترین شهرهای استان است. برخی مورخان معتقدند که پیشینه‌‌ی این شهر به هزار‌ه‌ی سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. کاروانسرای شاه عباسی پیام مرند، مسجد پیربالا (مزار همسر نوح پیامبر)، آبشار پیربالا، غار دوگیجان و روستای دوگیجان از مکان‌هایی هستند که توجه مسافران این منطقه را به خود جلب می‌کنند.

عجب‌شیر، بناب و مراغه

این بخش از استان روی جلگه‌ی حاصل‌خیز و در کنار چند رودخانه پرآب واقع شده است. مراغه دومین شهر بزرگ استان است.

رصدخانه‌ی مراغه، آرامگاه اوحدی مراغه‌ای، گنبد غفاریه در کنار رودخانه‌ي صوفی‌چای برخی از مهم‌ترین دیدنی‌هایی است که نباید دیدن آن‌ها را در سفر به این بخش از استان از دست داد.

اقامت‌گاه‌ها

تعداد هتل‌ها و اقامت‌گاه‌ها در استان آذربایجان شرقی مطلوب است و مسافران به راحتی می‌توانند هتل موردپسند خود را انتخاب کنند. هتل‌های ائل‌گلی، لاله‌پارک، گسترش، مروارید، شهریار و هتل بین‌المللی در تبریز، هتل بزرگ در مراغه، هتل پارادایس در کلیبر، هتل‌های جهانگردی مرند، سراب و جلفا، هتل کوهستانی ارس در جلفا و هتل بزرگ پردیس در عجب‌شیر تنها بخشی از هتل‌های این استان‌ است که در تمام فصل‌های سال پذیرای گردشگران استان آذربایجان شرقی هستند.

اقامت‌گاه بوم‌گردی گلوسنگ در کلیبر، اقامت‌گاه بوم‌گردی هما در کندوان و اقامت‌گاه بوم‌گردی سبک عشایری اوبا هم مناسب کسانی است که می‌خواهند در فضاهای بومی استان اقامت کنند.

غذاهای محلی

گردشگران در سفر به آذربایجان شرقی از طعم‌های دلپذیر غذاهای محلی خاطره‌ای خوشایند به همراه خواهند برد. به جز کوفته و دیزی آذری که معروف‌ترین غذاهای این استان هستند و تمام مسافران بی‌تردید آن‌ها را امتحان می‌کنند، انواع غذاهای محلی مثل کباب بُناب، دلمه‌ی برگ مو، دلمه‌ی کلم، خیتاب، دویماج، بیناب خوروشی، آیران آشی، سوغان آشی و انواع نان‌ها و شیرینی‌ها مثل نان اسکو، نان اهری، نان روغنی، قرابیه، سوجوق و باسلوق، خوردنی‌هایی هستند که چشیدن آن‌ها سفر را برای گردشگران رنگین‌تر و خاطره‌انگیزتر می‌کند.

آذری‌ها در کنار وعده‌های ناهار و شام هم از انواع مرباها به عنوان دسر استفاده می‌کنند که مربای پوست پرتقال، زردآلو، انجیر و بالنگ از اصلی‌ترین آن‌هاست.

چشیدن طعم به یادماندنی سیب‌زمینی همراه با تخم‌مرغ آب‌پز و داغ دست‌فروش‌های بازار تبریز را در برنامه خود قرار دهید.

رستوران‌ها

رستوران شاه‌گلی، رستوران رهبری، بناب کباب نصیری، رستوران حاج عیسی، رستوران حاج‌علی، باغچه‌رستوران‌های ایمانی، جلالی و چهارباغ در سردرود، رستوران سنتی شازده، رستوران مظفریه و ده‌ها رستوران دیگر در تبریز و شهرهای آذربایجان شرقی، مکان‌هایی هستند که می‌توان در آن‌ها طعم انواع غذاهای محلی و کباب‌های سنتی آذربایجان را امتحان کرد.

صنایع دستی

فرش و قالی، گلیم، چاپ‌های سنتی، رودوزی‌ها و بافتنی‌ها، نگارگری، پارچه‌بافی، نقره‌سازی و مَمَقان‌دوزی از مهم‌ترین صنایع دستی استان آذربایجان شرقی به شمار می‌آیند.

سفال‌گری، سوزن‌دوزی و سبدبافی، ساخت سازهای محلی، تراش سنگ و زیورآلات سنتی هم در بیشتر نقاط استان انجام می‌شود.

سوغات

بیشتر سوغاتی‌های این استان را انواع شیرینی‌های محلی تشکیل می‌دهد؛ نوقا، ریس، قرابیه، حلوای هویج، حلوای گردوی اسکو، باقلوا، سوجوق و باسلوق شیرینی‌هایی هستند که می‌توان به عنوان سوغات سفر به آذربایجان تهیه کرد. در کنار آن آجیل تبریز، صنایع دستی و زیورآلات دست‌ساز این استان هم می‌تواند ره‌آورد خوبی برای کسانی باشد که در خانه منتظر بازگشت گردشگران هستند.

آداب و رسوم

شب چله (چیله گجه‌سی)، چهارشنبه‌سوری و نوروز از آیین‌های ملی هستند که آذری‌ها بسیار به برگزاری آن‌ها پای‌بند هستند.

مراسم خواستگاری، نامزدی و عروسی هم در این استان با آداب و رسوم فراوان که آذری‌ها هنوز هم به شدت به آن‌ پای‌بندند، برگزار می‌شود.

در شب‌های چله و چهارشنبه‌سوری برای تازه عروس و تازه‌ دامادی که هنوز جشن عروسی خود را برگزار نکرده باشند، ضیافت‌های محفلی به همراه طبق‌کشی و پایکوبی برگزار می‌شود.

عاشیق‌ها در شهرهای مختلف استان آذربایجان و در مناسبت‌های گوناگون محفل‌گردانی و شعرخوانی می‌کنند و با نواختن موسیقی و خواندن شعرهای محلی که اغلب سرایندگان آن‌ها نامشخص‌ هستند، حاضران را با سنت‌های دیرین دم‌ساز می‌کنند.

اصفهان

اصفهان دارای تاریخ غنی و هنر فراوانی است که آن را به شهری واقعاً زیبا تبدیل کرده است. این شهر که در مرکز ایران قرار دارد، مکان‌های تاریخی متعددی مانند میدان نقش جهان به عنوان میراث جهانی یونسکو و مسجد جامع اصفهان را در خود جای داده است. اصفهان روزگاری پایتخت ایران بوده و عظمت آن هنوز در معماری زیبا و باغ ها و پل های آن مانند پل معروف خواجو مشهود است. این شهر همچنین به خاطر صنایع دستی نفیس خود از جمله سفال، منسوجات و فلزکاری شهرت دارد. بازدیدکنندگان می توانند بازارهای شهر را بگردند و فرهنگ غنی ایران را تجربه کنند. اصفهان واقعاً گوهر خاورمیانه و مقصدی است که باید برای هر علاقه‌مند به تاریخ، هنر و فرهنگ از آن دیدن کرد.

اصفهان شهری است که برای همه چیزهایی برای ارائه دارد. شهری که مملو از زیبایی و تاریخ است و مردمش صمیمی و مهمان نواز هستند. ترکیب منحصربفرد این شهر از معماری اسلامی و ایرانی به سادگی نفس گیر است و بازدیدکنندگان خود را در حیرت جزئیات پیچیده ساختمان های آن خواهند دید. باغ های این شهر نیز دیدنی است که کاخ معروف چهل ستون نمونه ای عالی از آن است.

بازدیدکنندگان اصفهان همچنین می توانند از غذاهای لذیذ این شهر که تلفیقی از تاثیرات ایرانی، عربی و ترکی است، لذت ببرند. برخی از غذاهایی که حتما باید امتحان کنید عبارتند از بریانی معروف اصفهان، غذای برنجی که با گوشت بره، مرغ یا گاو مخلوط می‌شود، و آش رشته، سوپی مقوی که با لوبیا، رشته و سبزی درست می‌شود.

در مجموع، اصفهان شهری است که از نظر فرهنگی، تاریخی و زیبایی بسیار غنی است. این شهری است که مطمئناً تأثیری ماندگار بر هر کسی که از آن بازدید می کند، می گذارد.

مکانهای مورد بازدید شامل تور اصفهان

پیاده روی در محله بیدآباد اصفهان و گذر علی قلی آغا

محله تاریخی بید آباد اصفهان مکانی زیبا و گیرا برای بازدید است. همانطور که در کوچه های باریک قدم می زنیم، با نمونه های خیره کننده ای از معماری سنتی ایرانی برخورد می کنیم. کاشی کاری های پیچیده و نقوش کار شده بر روی ساختمان ها گواهی بر تاریخ و فرهنگ غنی شهر است. این محله همچنین چندین مکان تاریخی از عصر صفوی نظیر بازارچه علی قلی آقا، مسجد علی قلی آقا، حمام علی قلی آقا و زورخانه است. همانطور که در منطقه قدم می زنیم، احساس آرامش می کنیم و گویی به زمان و مکان دیگری منتقل شده ایم. به راحتی می توان فهمید که چرا اصفهان به عنوان یکی از زیباترین شهرهای جهان شناخته می شود.

شیراز

تورهای شیراز به شکل تورهای شیرازگردی و شیرازشناسی در مناطق مختلف شهر شامل تورهای بافت تاریخی شیراز، تورهای بافت میانه شیراز، تورهای بخش مدرن شیراز و تورهای حومه شیراز به شکل تورهای روزانه و گروهی و تورهای اختصاصی برگزار می شود. تورهای متنوع شیرازگردی شامل پیاده روی در مناطق مختلف شیراز و آشنایی با آنها، تور دوچرخه سواری، بازدید از اماکن تاریخی شیراز، آشنایی با خوراک ها و تور آشپزی در شیراز، تور شیرینی های شیراز، آشنایی با صنایع دستی شیراز، آشنایی با معماری شیراز، بازدید از بافت تاریخی شیراز و موارد دیگر می شود.

پرسش‌های متداول برنامه‌های تور شیراز

لطفا قبل از رزرو تور شیراز مد نظر خود، پرسش‌های متداول مسافر های شیراز و پاسخ های ما را که در این بخش آورده ایم مرور کنید و در صورت اینکه پرسشی دارید با ما تماس بگیرید.

۱- برای برنامه های تور شیراز تا چه زمانی قبل از زمان شروع تور امکان رزرو وجود دارد؟

امکان رزرو تورهای شیراز کاریان گشت تا یک شب قبل از تاریخ مورد نظر شما جهت انجام تور وجود دارد. در صورتی که بخواهید تور شیراز را به صورت اختصاصی رزرو کنید در صورتی که زمان درخواست شما با باز بودن بناهای مورد بازدید مطابقت داشته باشد امکان رزرو و اجرای فوری تور نیز وجود دارد. برای برنامه های تور روزانه شیراز که به شکل عمومی برگزار می شوند می توانید تا یک ساعت قبل از تور نیز با ما تماس بگیرید و امکان ملحق شدن به گروه را بررسی کنید.

۲- مکان شروع تورهای شیراز در چه محلی است؟

محل شروع تورهای گروهی شیراز از مقابل شرکت کاریان گشت در ابتدای خیابان رودکی شیراز در خیابان زند شیراز است اما امکان شروع تورهای اختصاصی شیراز از محل مورد نظر شما وجود دارد.

۳- ازچه خودروهایی در تورهای گروهی شیراز استفاده می شود؟

در تورهای شیراز کاریان گشت با توجه به تعداد مسافران از خودرو سواری، ون یا اتوبوس دارای استانداردهای ایمنی و مجوز استفاده می کنیم.

۴- تفاوت تورهای گروهی شیراز و تور اختصاصی شیراز در چیست؟

در تورهای اختصاصی می توانید یکی از تورهای ما که در وب سایت آمده است یا تور مورد نظر خود را انتخاب کنید و زمان مورد نظر خود را نیز مشخص کنید. با توجه به برنامه سفر، سطح خدمات مورد درخواست و تعداد افراد، قیمت تور را محاسبه و به شما اعلام می کنیم. در تورهای گروهی زمان، برنامه و قیمت مشخص شده است، تعداد افراد حاضر در تور متغیر است و برنامه و خدمات اشاره شده اجرا می گردد.

۵- آیا راهنمای تور در برنامه های شیرازگردی ما را همراهی می کند؟

راهنمای محلی شیراز در تورهای گروهی و اختصاصی شیرا ز کاریان گشت شما را همراهی می‌کند.

۶- از چه راه های امکان رزرو تورهای شیرازگردی وجود دارد؟

از طریق پر کردن فرم رزرو تور، تماس تلفنی یا ارسال پیامک امکان رزرو تور وجود دارد. از طریق مراجع حضوری نیز امکان ثبت نام در تور وجود دارد.

۶- آیا تورهای گروهی و روزانه به طور قطع هر روز اجرا می شوند؟

در صورت تعطیل نبودن مکانهای مورد بازدید یا وقایع پیش بینی نشده تورهای شیراز کاریان گشت هر روز اجرا می شوند.

۶- قیمت تور شیراز ذکر شده در سایت برای چه نوع برنامه های شیرازگردی است؟

قیمت تور شیراز که در سایت اعلام شده است جهت تورهای گروهی شیراز است.

شهرها

تورها

اخبار و مقالات

فروشگاه

جنگ ایران و آمریکا

کاشت ابرو

کاشت ریش

جراحی پلاستیک

کاشت مو

جراحی بینی

شام ایرانی

بیمه مسافرتی

راهنما

خدمات جابجایی/خودرو

هتل

درباره کاریان گشت

آغاز یک مسیر

در سال ۲۰۱۵، زمانی که سرعت اینترنت پایین بود، محدودیت‌های زیادی برای سفر به ایران وجود داشت و تصویر ایران در رسانه‌های جهانی با واقعیت آن فاصله داشت، دو جوان ایرانی با انگیزه‌ای جدی تصمیم گرفتند تصویر واقعی ایران را به جهان نشان دهند.

آن‌ها با استفاده از ابزارهای دیجیتال نوظهور، وب‌سایتی انگلیسی‌زبان راه‌اندازی کردند؛ سایتی که از نخستین پلتفرم‌های حرفه‌ای معرفی ایران به زبان انگلیسی بود و به‌سرعت به یکی از برندهای پیشرو در حوزه تورهای ورودی ایران تبدیل شد.در همان زمان، نسل جدیدی از راهنمایان گردشگری در ایران شکل می‌گرفت؛ نسلی که به تعامل فرهنگی، تجربه‌های اصیل و ارتباط انسانی باور داشت. بنیان‌گذاران کاریان گشت سرزمین پارس نیز بخشی از همین جریان نوین بودند.

از یک ایده تا یک مجموعه گردشگری

با گذر زمان، این مسیر به توسعه یک کسب‌وکار حرفه‌ای در حوزه گردشگری منجر شد؛ از برگزاری تورهای تخصصی و فرهنگی گرفته تا فعالیت در زیرساخت‌های گردشگری، همکاری با هتل‌ها و توسعه سیستم‌های رزرو آنلاین پروژه‌هایی مانند خانه‌های بوم‌گردی و اقامتی، توسعه ناوگان حمل‌ونقل گردشگری و دیگر طرح‌های مرتبط، نتیجه سال‌ها تجربه، تلاش و نگاه بلندمدت به صنعت گردشگری ایران بوده است.

رویکرد ما

کاریان همواره پیشگام برگزاری تورهایی بوده که فراتر از بازدید صرف از بناهای تاریخی‌اند. ما باور داریم سفر زمانی معنا پیدا می‌کند که مسافر:

در کنار عشایر اقامت کند
مهمان یک خانواده ایرانی شود
در پخت غذای سنتی مشارکت داشته باشد
و ایران را از دریچه زندگی مردم آن بشناسد

هدف ما همیشه خلق تجربه‌ای عمیق‌تر، انسانی‌تر و اصیل‌تر از ایران بوده است.

نام کاریان

نام «کاریان» برگرفته از آتشکده کاریان است؛ یکی از مهم‌ترین آتشکده‌های ایران باستان که در نزدیکی شهر تاریخی لار قرار داشته و در دوره‌های کهن، جایگاهی مقدس و نمادین در فرهنگ ایران زمین داشته است.

آتشکده کاریان در تاریخ ایران نماد روشنایی، هویت و پیوند عمیق مردم این سرزمین با ریشه‌های باستانی‌شان بوده است. انتخاب این نام برای ما تنها یک انتخاب تاریخی نیست؛ بلکه ادای احترام به اصالت، ریشه و هویتی است که ما از آن برخاسته‌ایم.

از آنجا که ریشه‌های خانوادگی و فرهنگی ما به شهر تاریخی لار بازمی‌گردد، نام «کاریان» را برگزیدیم تا این پیوند عمیق میان گذشته و امروز، میان میراث کهن و نگاه مدرن ما به گردشگری، در هویت برندمان نمایان باشد.

کاریان برای ما نماد اصالت ایرانی، روشنایی راه و تعهد به معرفی چهره‌ای واقعی و ریشه‌دار از ایران است

ایران را متفاوت تجربه کنید

کاریان نسخه فارسی برند ماست؛ جایی برای ایرانیان و فارسی‌زبانانی که می‌خواهند ایران را عمیق‌تر، حرفه‌ای‌تر و متفاوت‌تر ببینند.

ما در کاریان، تورهای اختصاصی و برنامه‌ریزی‌شده با راهنمایان حرفه‌ای ارائه می‌کنیم؛ از تورهای لوکس و سفارشی گرفته تا گزینه‌های اقتصادی و خانوادگی. سفرهای ما برای افراد، زوج‌ها، خانواده‌ها و گروه‌های دوستانه طراحی می‌شود تا هر .مسافر بتواند ایران را مطابق سلیقه و سبک خود تجربه کند.

ایران سرزمینی است با تاریخ کهن، فرهنگ غنی و طبیعتی شگفت‌انگیز؛ از شکوه باستانی تخت جمشید تا معماری بی‌نظیر میدان نقش جهان و زیبایی‌های کویر و شهرهای تاریخی. ما این گنجینه‌ها را با برنامه‌ریزی دقیق و اجرای حرفه‌ای، به .تجربه‌ای امن، منظم و فراموش‌نشدنی تبدیل می‌کنیم.

تیم ما متشکل از متخصصان باتجربه گردشگری است که با شناخت کامل مسیرها، جاذبه‌ها و شرکای محلی معتبر، سفری مطمئن و باکیفیت را برای شما تضمین می‌کند. از طراحی برنامه سفر تا اجرای کامل آن، تمام جزئیات را ما مدیریت می‌کنیم تا شما تنها از سفر لذت ببرید.

افتخارات و جوایز بین‌المللی

ما به عنوان برند بین‌المللی خود، Inbound Persia، مفتخر به دریافت جوایز و افتخارات زیر بوده‌ایم

گواهی برتری (Certificate of Excellence) – ۲۰۱۹
جایزه Traveler’s Choice – ۲۰۲۰
نشان Best of the Best – ۲۰۲۳
Tripadvisor Travel Choice Award و رتبه شماره ۱ ایران – ۲۰۲۵
نامزد جایزه معتبر World Travel Awards در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴

این دستاوردها نتیجه سال‌ها تعهد، کیفیت خدمات و اعتماد مسافران ماست.

کاریان گشت سرزمین پارس

تور شمال گردی

تور کاشان و ماسوله

تور یزدگردی

تور شیرازگردی

تور عکاسی

تور کویر

تور طبیعت گردی

تور بانوان

تور روزانه پاسارگاد، تخت جمشید و نقش رستم

یزد

همدان

هرمزگان

مازندران

لرستان

گیلان

گلستان

کهگیلویه و بویراحمد

کرمانشاه

کرمان

کردستان

قم

قزوین

سیستان و بلوچستان

سمنان

زنجان

خراسان شمالی

خراسان رضوی

خراسان جنوبی

چهارمحال و بختیاری

خوزستان

تهران

بوشهر

ایلام

البرز

استان مرکزی

اردبیل

آذربایجان غربی

آذربایجان شرقی

اصفهان

شیراز

شهرها

تورها

اخبار و مقالات

فروشگاه

جنگ ایران و آمریکا

کاشت ابرو

کاشت ریش

جراحی پلاستیک

کاشت مو

جراحی بینی

شام ایرانی

بیمه مسافرتی

راهنما

خدمات جابجایی/خودرو

هتل

درباره کاریان گشت

شیراز

درباره ما

کاریان گشت